Peru kiest voor verandering

Pas op 28 juli wordt Ollanta Humala geïnaugureerd als de nieuwe president van Peru. Maar nu al moet hij bewijzen dat hij de economische en de democratische vooruitgang die Peru de afgelopen jaren heeft geboekt, niet in gevaar zal brengen.

Veel Peruanen zijn daar namelijk niet gerust op. De Peruaanse beursindex daalde gisteren scherp (met 12,5 procent) in reactie op het nieuws dat de linkse Humala zijn rechtse rivale Keiko Fujimori zondag bij de verkiezingen met een klein verschil heeft verslagen.

Het bedrijfsleven vreest belastingverhogingen en nationalisaties. En een aanzienlijk deel van de kiezers gelooft niet dat Humala echt evenveel veranderd is als hij beweerde in zijn verkiezingscampagne; in 2000 had hij een poging tot een militaire staatsgreep gedaan en ging in 2006 de verkiezingen in als bewonderaar van de Venezolaanse president Hugo Chávez. Maar de angst van de kiezers voor Fujimori was groter. Zij slaagde er niet in zich los te maken van de schaduw van haar vader. Alberto Fujimori zit een gevangenisstraf van 25 jaar uit voor machtsmisbruik en ernstige schendingen van de mensenrechten in de jaren dat hij president was (1990-2000). Het idee dat hij bij de campagne van zijn dochter op de achtergrond aan de touwtjes trok, en dat misschien ook zou kunnen doen als zij president zou worden, boezemde veel Peruanen terecht angst in.

Om die reden koos bijvoorbeeld de schrijver Mario Vargas Llosa, die in 2006 nog gezegd had dat een presidentschap van Humala „een catastrofe” zou zijn, deze keer toch voor hem als het minste kwaad. De herinnering aan de gedwongen sterilisatie van honderdduizenden arme Peruaanse vrouwen onder vader Fujimori, een kwestie die in de laatste dagen van de campagne weer opspeelde, lijkt dochter Keiko cruciale stemmen gekost te hebben.

Humala is gekozen met de belofte van verandering. Hij heeft beloofd meer Peruanen te laten delen in de opmerkelijk sterke economische groei die het land de afgelopen jaren heeft doorgemaakt, vooral dankzij de exploitatie van grondstoffen.

De moeilijke taak waarvoor hij staat is die belofte na te komen, zonder het economische succes op het spel te zetten.

In zijn campagne heeft Humala bewezen dat hij begrijpt hoe hij zijn basis kan verbreden. Toen ging het om woorden, nu komt het op daden aan. Om te beginnen kan hij de komende dagen en weken bij het formeren van zijn regeringsploeg al laten zien of het hem ernst was toen hij een gematigde politiek beloofde. Het politiek en economisch bitter verdeelde Peru kan zo’n signaal goed gebruiken.