Grote roze taart op een vliegende schotel

De PVV was tegen, maar morgen opent prinses Máxima het KlokHUIS. Kinderen leverden hun wildste woonideeën.

Een klokhuis is wat er over blijft al je een appel hebt gegeten. Het Klokhuis is al ruim twintig jaar een tv-programma voor kinderen. Nu is er de overtreffende trap: het KlokHUIS, een gebouw dat het programma heeft laten ontwerpen en bouwen naar ideeën van de kijkers zelf. Morgen wordt het feestelijk geopend door prinses Máxima.

Het KlokHUIS is een dubbele primeur. Het is een unieke samenwerking van televisie, architectuur, internet en drukkunst. De bouw werd vanaf begin dit jaar gevolgd op tv en internet, deze week verschijnt een boek over het project. Bovendien wordt dit het eerste centrum in Nederland voor én door kinderen. Ze leren er over bouwen, wonen en gezond leven. De eigenaar is Stichting KindercASLa, verbonden aan het Almeerse architectuurcentrum cASLa.

Drie jaar geleden besloot de redactie van het tv-programma om de kijkers te betrekken bij de bouw van een echt ‘huis’. De gemeente Almere en de provincie Flevoland stelden bouwgrond en een belangrijk deel van het budget van 810.000 euro ter beschikking. Het KlokHUIS staat in het nu nog kale Cascadepark in de nieuwe wijk Almere-Poort.

Almere wil ‘zelfbouw’ promoten, en mensen mogen hier hun eigen woning ontwerpen. Opvallend hoeveel huizen op het eerste gezicht er al sinds de jaren dertig lijken te staan. Het KlokHUIS kun je ook zelfbouw noemen, maar het lijkt in niets op de rest: het is een grote roze taart op een zwevende schotel. Het staat in een klokhuisvormige ‘vijver’ van blauw kunstgras dat op Google Earth te zien is. Je kunt erin via de deur en eruit via de glijbaan.

Het KlokHUIS heeft onderweg tegenslag gehad. De bouw duurde langer dan verwacht en de kosten vielen hoger uit dan geraamd. Het is ook bepaald geen regulier ontwerp, met die zwevende schotel op heipalen die schuin uit de grond steken als vingers die de schotel omhoog houden. De schotel is gemaakt met een innovatieve techniek, naspannen van beton, en is al genomineerd voor de Betonprijs.

Begin dit jaar kwam er ineens tegenwind van PVV-gemeenteraadslid Jenny Zerfowski. Ze maakte bezwaar tegen „de subsidieverslaafde NPS die met het geld van de Nederlandse burger de klimaathysterie in de hoofdjes van die kinderen probeert te stampen. (... ) Het KlokHUIS zal ook gebruikt worden om de multiculturele geloofsbelijdenis aan zesjarigen te prediken.” In de Volkskrant antwoordde wethouder Adri Duivesteijn: „Hoe lang tolereren wij dat een onschuldig initiatief als de bouw van een heus KlokHUIS verdacht kan worden gemaakt? Het wordt tijd dat zij die nog zwijgen, zich uitspreken.” Daarna was de PVV stil – maar de zwijgzamen ook.

„Die roze taart was een idee van Anouk, een van de 1.100 kinderen die hun vrolijkste, wildste en dromerigste ideeën instuurden voor de prijsvraag die Het Klokhuis uitschreef”, vertelt architect Jord den Hollander. „Er waren vijf thema’s: wassen & plassen, eten, slapen, spelen en de buitenkant.” Den Hollander maakte van de vijf winnende ideeën een samenhangend gebouw. Dat was geen sinecure, ook omdat lang onduidelijk bleef welke functie het KlokHUIS zou krijgen.

Net als Anouk hebben Thijs, Niels, Nick en Naomi hun idee werkelijkheid zien worden. Niels wilde vanuit bad naar de sterren kijken; inderdaad staat er nu op de eerste verdieping een bad met een dakraam erboven. Een slaapkamer op de bodem van de zee, zoals Thijs verlangde? In het KlokHUIS hangt een klein huisje ondersteboven aan het plafond. Via een trapje klim je door het raam naar binnen en ga je liggen; boven je hoofd is een visvijver en daarboven een raam met wolken achter de langs zwemmende vissen.

Nick kreeg bovenin zijn speelruimte en doet nu een opleiding tot interieurontwerper. „Toen hij vertelde dat hij een van de ontwerpers was van het KlokHUIS hoefde hij niet eens zijn cv te laten zien!” Naomi kreeg haar keuken in de vorm van een slakkenhuis en ernaast een glazen serre waar groenten kunnen worden gekweekt. Rondom het slakkenhuis kunnen twaalf kinderen aanschuiven op Griekse ‘zuilen’ van gestapelde ronde krukjes.

„Die zuilen zijn net als alles in het huis een aanleiding om over het bouwen te vertellen”, zegt Den Hollander. „Binnen zijn de staalconstructie en de trekstangen zichtbaar zodat je de constructieve krachten ziet. Zo zijn ook alle leidingen in het zicht gelaten zodat je water, elektriciteit en ventilatie kunt ‘zien’.” Op het dak liggen zonnepanelen, er is een windmolen en een regenton. Op de wc kun je kiezen of je met grijswater of drinkwater doorspoelt. Buiten hangt één van Den Hollanders favoriete onderdelen: de vogelhuisdakpannen die de kinderen bedachten. Er is een caravan voor de trekvogel, een vuurtoren voor de zeevogel, een koffer voor de vreemde vogel en een huisje met klok voor de… klokhuisvogel.