Venijnig spel met vooroordelen

Holland Festival: Via Intolleranza II, van Christoph Schlingensief. Te zien t/m 6/6. Inl. hollandfestival.nl. ****

Dat Christoph Schlingensief naast tragische held ook duivelskunstenaar was, bewijst Via Intolleranza II – zijn laatste stuk voor zijn dood. Dit stuk gaat over het operadorp dat hij stichtte in Burkina Fasso, over de Westerse ambitie voor die regio ‘iets’ te doen, en de worsteling met cultuurverschillen die op zo’n voornemen volgt. Want westerlingen wanen zich superieure altruïsten, maar willen tegelijk niet stigmatiseren. En Afrikanen zijn heus sterk en onafhankelijk, maar vervallen in stereotypen zolang wij de buidel trekken. Of houden gewoon hun hand op.

Dit soort harde inzichten verwerkt Schlingensief in het venijnige Via Intolleranza II, dat de toeschouwer verleidt met zijn eigen vooroordelen, om hem er daarna mee in het gezicht te slaan. Zo laat je je tegen wil en dank tot meeklappen bewegen door de prachtige ‘African queen’ Kandy, met haar brede, warme lach en kanariegele jurk, waarin ze sensueel de heupen wiegt. Ben je geïmponeerd door de virtuoze raps van Kader, en gefascineerd door hoe een danser met zijn glimmend zwarte spieren rolt. En dan, hup: „Ik zoek een producent voor mijn muziek”, zegt de een. „Ik zoek een vrouw,” de ander. Dat amateurspelers uit Burkina Fasso zelf hun westerse publiek met oprechte toewijding op deze stereotypen trakteren, maakt het extra complex en ongemakkelijk.