Slovenen tegen langer werken

Slovenen hebben zondag in een referendum een verhoging van de pensioenleeftijd naar 65 jaar afgewezen. Het lukt de regering niet hervormingen door te voeren die cruciaal zijn voor economisch herstel. Een hervorming van de arbeidsmarkt, volgens de regering nodig om beter te kunnen concurreren, is in april ook al met een referendum geblokkeerd.

De Sloveense premier Borut Pahor en Europese leiders, onder wie EU-voorzitter Herman Van Rompuy en de Duitse bondskanselier Angela Merkel, moedigden de Slovenen aan zondag met de hervorming van het pensioenstelsel in te stemmen. Met de verhoging zou Slovenië in de pas blijven lopen met de rest van de eurozone, waarvan de republiek sinds 2007 deel uitmaakt. De maatregel wordt bovendien gezien als cruciaal voor het vertrouwen van de financiële markten in de Sloveense kredietwaardigheid en voor de betaalbaarheid van de pensioenen op de lange termijn. Mogelijk stellen kredietbeoordelaars de Sloveense waardering nu naar beneden bij.

Op dit moment mogen Sloveense mannen op hun 63ste met pensioen en vrouwen als ze 61 zijn. Het Sloveens parlement stemde eind 2010 in met een verhoging van de pensioenleeftijd naar 65 en een minimum pensioenleeftijd van 60 (nu 58 voor mannen). Ook zou het sekseonderscheid geleidelijk worden afgeschaft. Vakbonden dwongen een bindend referendum af over het besluit.

Hoewel maar eenderde van de stemgerechtigden zondag opkwam, was de uitslag helder: ruim 72 procent van de stemmers was tegen. Het voornaamste bezwaar van nee-stemmers en vakbeweging is dat de pensioenleeftijd te snel wordt verhoogd.

Het IMF waarschuwde eind mei al dat de hervorming niet ingrijpend genoeg was. Slovenië (twee miljoen inwoners) vergrijst snel. Zonder diep ingrijpen behoort het in 2050 tot de Europese landen met de hoogste pensioenuitgaven. De sociaal democratische minderheidsregering – in mei stapte een coalitiepartner op – worstelt om het begrotingstekort terug te brengen van 5,2 procent nu tot onder de 3 procent in 2013, de norm binnen de eurozone. In verhouding tot andere EU-landen heeft Slovenië een lage staatsschuld van ongeveer 40 procent van het bruto binnenlands product.