Geen Costa terugkijken

De NPO geeft de publieke omroep geen toestemming om tv-series streaming aan te bieden, op een betaalsite.

Dus blijven een hoop oude series nog op de plank liggen.

Daan Schuurmans (midden) in de tv-serie Polleke (2005). De serie is een bewerking van de film uit 2003 van Ineke Houtman.

Door wie werd verpleger Herman Ploegstra ook alweer neergeschoten in Medisch Centrum West? Hoe heette het Chinese restaurant in Dunya en Desie? We zullen het voorlopig niet weten. Nederlandse televisieseries uit het verleden worden niet online toegankelijk voor het publiek.

Vorige week bleek dat de NPO, de koepelorganisatie van de publieke omroep, geen toestemming geeft aan individuele omroepen om mee te werken aan ximon.nl, het video-on-demand-platform van producenten en makers van speelfilms, documentaires en tv-drama.

Dit betekent dat bijna vijftig series die tussen 1970 en 2005 zijn gemaakt, zoals Pleidooi van de AVRO, Dunya en Desie van de NPS en Costa! van BNN, niet te zien zullen zijn op de website ximon.nl. Het gaat in totaal om meer dan 350 afleveringen.

Marc Jurgens, directeur van Ximon, noemt de beslissing van de NPO niet in het belang van het publiek en de producenten. „We hebben hier de afgelopen drie jaar gezamenlijk aan gewerkt. Het ministerie van OCW heeft meer dan een miljoen euro in het platform gestopt. Met één druk op de knop hadden we een schat aan oude tv-series legaal online kunnen zetten.”

Volgens NPO-woordvoerder Erik Kroeze zou Jurgens al langer moeten weten dat de NPO niet kan instemmen met de plannen van Ximon. „Als we onze content aan Ximon aanbieden, moeten we dat ook aanbieden aan UPC of Ziggo. Dat past niet binnen de taak van de Publieke Omroep. Bovendien hebben we zelf al een online kanaal, Uitzending Gemist, waar de kijker programma’s kan bekijken.”

Volgens Kroeze had de NPO eind vorig jaar al aangegeven niet met Ximon in zee te kunnen gaan. „Programma’s die zijn gemaakt met publiek geld, kunnen wij niet zomaar leveren aan een derde commerciële partij.”

Jurgens meent dat het woord ‘commercieël’ niet van toepassing is op zijn bedrijf. „Wij zijn een non-profit-organisatie. Alle inkomsten gaan óf naar de makers óf ze worden besteed aan zaken als ondertiteling of publicatie van films op bijvoorbeeld de iPad.”

Via ximon.nl, een initiatief van de Nederlandse Vereniging van Speelfilmproducenten (NVS), het EYE Film Instituut Nederland en het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, kunnen sinds april dit jaar al gedigitaliseerde speelfilms worden bekeken.

Daarnaast wil het platform ook een alternatief bieden voor illegaal downloaden. Om te zorgen dat de makers – Ximon wordt ondersteund door componisten, producenten en makersorganisaties zoals de ACT (acteurs) en het Netwerk Scenarioschrijvers – wel wat aan hun producties verdienen, vraagt Ximon een kleine vergoeding voor het bekijken van video’s. „We kunnen de kosten redelijk laag houden, zeker onder de prijs van de verhuur van een dvd”, aldus Jurgens.

Anders dan veelal wordt aangenomen, hebben publieke omroepen niet alle rechten op tv-producties. In bijna alle gevallen wordt het auteursrecht op een productie gedeeld. Jurgens zou graag zien dat de makers van NPO-producties via Ximon ook wat geld kunnen verdienen. „Op dit moment kunnen ze hun auteursrecht niet exploiteren. Bij ons gaat van de inkomsten 65 procent terug naar de makers. Zij verdelen dat geld weer met de diverse publieke omroepen. Die verdienen er dus ook aan.”

Marjan van der Haar, directeur van de Nederlandse Vereniging van Speelfilmproducenten, is ook niet blij met het besluit van de NPO. „Het publiek wil toch ook televisieseries als Pleidooi gewoon kunnen zien? Nu blijft het allemaal op de plank liggen en verdient niemand er iets aan. Dat is zonde.” Volgens Van der Haar heeft de NPO bewust besloten de content voor zichzelf houden. „In de hoop dat ze in de toekomst die programma’s zelf kunnen gaan exploiteren.”

Ook Jurgens meent dat de NPO zich uit de onderhandelingen heeft teruggetrokken om zelf een betaald aanbodkanaal te beginnen. Kroeze bestrijdt dit. „Daar zijn we niet mee bezig, bovendien vinden we Ximon nog altijd een sympathiek initiatief.”

Kroeze zou dan ook graag in gesprek blijven met het platform over hoe een toekomstige samenwerking vorm kan krijgen. „Wij willen ook graag doorpraten”, zegt Jurgens. „Maar daar zit wel een grens aan. We zijn al ruim twee jaar in gesprek, op een gegeven moment moet je wel over de brug komen.”