Je leeft als je nieuwe dingen leert

In de rubriek ‘Het laatste woord’ praten mensen over hun laatste levensfase.

Daaronder staat wekelijks een necrologie van een niet per se bekende persoon.

bucket emmer (zlfst.nw.) to kick the – (uitdr.) doodgaan (als in:) de pijp uitgaan, het loodje leggen.

„Sinds ruim een jaar heb ik een bucket list, met leuke dingen die ik in ieder geval nog wil hebben gedaan. Je kunt ook zeggen: het is een ‘try before you die list’.

„Ik hoorde voor het eerst over zo’n lijst door de film The Bucket List met Jack Nicholson en Morgan Freeman. Twee terminale kankerpatiënten vervullen samen hun spectaculaire wensen. Ik heb de film vorig voorjaar gehuurd en samen met Evert gekeken. Vanaf dat moment is mijn lijst gegroeid en ben ik ’m gaan afwerken.

„Bovenaan m’n lijstje stonden ‘Eiffeltoren beklimmen’ en ‘naar Costa Rica’. De Eiffeltoren was een wens van de kinderen. Als we naar Frankrijk gingen, zeiden ze: we willen naar Parijs, bovenop de Eiffeltoren. Dan zeiden wij: dat doen we de volgende keer, OK? Maar opeens was het niet langer zeker dat er een volgende keer zou komen.

„Een reis naar Costa Rica, waar ik voor mijn onderzoek vaak ben geweest, stond ook nog niet op ons programma, met zulke jonge kinderen. Het werd een geweldige vakantie na een vreselijk jaar. ‘Dit is wie wij echt zijn met z’n vieren’, zei ik tegen Evert, voor m’n idee even helemaal verlost van de kanker.

„Ik ben met de lijst begonnen om de controle over mijn leven terug te krijgen. Ik wil niet alleen patiënt zijn en me voortslepen van afspraak naar afspraak in het ziekenhuis. Er moeten genoeg positieve dingen overblijven: om naar uit te kijken, om van te genieten, om op terug te kijken.

„Ik doe dit ook voor de kinderen. Ze zijn nog zo jong als ze hun moeder verliezen. Ik wil ervoor zorgen dat ze goede herinneringen aan mij hebben. Ik wil laten zien wie hun moeder is: wat ik mooi, fijn, belangrijk vind.

„Met elk van de kinderen heb ik een uitje gedaan. Okke, de jongste, is fan van de meidenband K3, dus zijn we naar een concert geweest. We mochten zelfs back stage komen. Okke heeft met Josje van K3 gepraat! – hij is er nog vol van. Met Max ben ik naar Corpus geweest, een museum over het menselijk lichaam in de buurt. En daarna sushi eten, samen met drie vriendinnen en hun kind.

„Een vriendin en ik hebben een website gemaakt waarop mijn bucket list staat, met foto’s en verslagen. Na ongeveer een jaar staan er bijna vijftig dingen op de lijst, waarvan ik ongeveer de helft heb gedaan en de ander helft nog moet doen. Ik wil nog snorkelen met een walvishaai, naar de Efteling met de kinderen en doordringen tot het ik-rubriekje in de NRC. Af en toe zet ik er iets nieuws bij, zoals vorige week: naar The Sound of Music in de Meezingbioscoop.

„Deze herfst begon ik met celloles, samen met Max. Mijn levenshouding is: je leeft zolang je nieuwe dingen leert, stilstand is achteruitgang. Zomaar een beetje op die cello tokkelen, is niet genoeg. Over niet al te lange tijd wil ik een prachtig stuk kunnen spelen. Dat gaat lukken!

„Vaak lig ik na een activiteit twee dagen in bed, maar dat is het waard. Liever zo dan dat het leven aan me voorbijgaat. Als ik weer iets wegstreep van de lijst, denk ik: dat heb ik toch maar mooi gedaan, zie je wel: ik ben niet terminaal, ik sta heus nog middenin het leven. Ik realiseer me dat dit ook bijzonder is omdat veel leeftijdsgenoten in een rat race zijn verwikkeld: carrière maken, kinderen naar school en clubjes brengen – de tredmolen van een overvol leven, waarbij de weken voorbij vliegen. Ik denk niet dat ik ooit was gaan abseilen van de Euromast, of naar het noorderlicht was gegaan wanneer ik niet ziek was geworden.

„Waarmee ik niet zeg dat mijn leven nu één groot feest is. Ik heb heus ook m’n slechte dagen. Ik voel de pijn, ik ben m’n zelfstandigheid en m’n zorgeloosheid voorgoed kwijt, ik zal m’n kinderen niet zien opgroeien, ik zal nooit meer als arts werken. Er is genoeg waarover ik regelmatig in de put zit. Maar tot nu toe is het me gelukt er steeds uit te klauteren. Tot mijn allerlaatste krachten zal ik dat blijven doen.”

Tekst Gijsbert van Es

Reacties: laatstewoord@nrc.nlTwitter: #hetlaatstewoord