Instinctief klodderen

De Duitse ontwerper Jerszy Seymour maakt stoelen met een politieke lading. ‘De hand is ons beste gereedschap.’

Designklassiekers, ondergesmeerd met een modderige massa. Zo zou je de nieuwe stoelen kunnen omschrijven die Jerszy Seymour voor het Nederlandse meubelmerk NGispen heeft ontworpen. Binnenkort figureren ze in het interieur dat Seymour ontwerpt voor nieuwe winkels van het befaamde schoenenmerk Camper.

Jerszy Seymour (Berlijn, 1968) is industrieel ontwerper, denker, docent en een beetje rebel. „Noem me geen idealist, dan liever poëet.” Hij is begaan met de huidige wereldproblemen en propageert de mogelijkheden van wat hij noemt een ‘amateurmaatschappij’. „Ik stel een ander systeem voor”, zegt Seymour. „Iedereen kan amateur zijn en dingen maken, creëren. Ik wil aantonen dat handmatige productie een goed alternatief kan zijn voor industriële hightechmethodes.”

Het maken van een kunststof stoel is tegenwoordig heel eenvoudig: je maakt een mal, spuit er plastic in en even later heb je een stoel. Dat is kort door de bocht het recept voor injection moulding, de techniek waarmee ontelbare plastic stoelen worden gemaakt. Echter, je hebt er monsterlijk grote machines voor nodig en mallen die tonnen kosten. Seymour zet grote vraagtekens bij dit soort logge industriële productiemethoden en bedient zich liever van bijna archaïsch, ouderwets handwerk.

„De hand is ons beste gereedschap en ligt het dichtst bij de hersenen. Ik pleit voor een instinctieve en gepassioneerde manier van doen en produceren.” Seymours Amateur Masters, de stoelen die hij voor NGispen ontwierp, zijn de eerste tastbare resultaten van zijn politiek geladen project.

De ‘Amateur Masters’ zijn gebaseerd op designklassiekers: „Noem het makkelijk of lui, maar ik had gewoon een paar goede vormen nodig. Deze hebben zich ruimschoots bewezen. De productiemethode en het systeem erachter, daar gaat het mij om.” De beroemde Plastic Armchair van Eames bouwt hij ruwweg na in hout en de Panton Chair van Verner Panton wordt nagebootst in kippengaas, papiermaché en tape. Al doende kon hij het niet laten deze wereldberoemde ontwerpen naar zijn hand te zetten. „Ik heb de Panton Chair iets verbeterd van lijn en proportie. De mijne is wat kleiner en minder romantisch.”

Vervolgens wordt de basisstoel handmatig ondergesmeerd met een biologisch afbreekbaar mengsel van polycaprolactone was en stijfsel. „De was wordt verwarmd en het werken met dat warme gladde goedje is heel leuk, een beetje sensueel.” Een en ander koelt af en hardt uit tot een sterke kunststof stoel met een ruw en klodderig oppervlak: tikje slordig en duidelijk handgemaakt. Ook ons gevoel voor esthetiek wordt ermee uitgedaagd, hoewel Seymour volhoudt niet te rebelleren tegen het designestablishment als zodanig.

Golflengte

Zijn stoelen gaan binnenkort in productie voor NGispen, het designlabel van kantoorinrichter Gispen, waarvan ontwerper Richard Hutten creatief directeur is. „Met hem durfde ik dit project wel aan”, zegt Seymour. „We kennen elkaar goed en zitten op dezelfde golflengte.”

De stoelen worden in serie gemaakt in Seymours workshop in Berlijn, door hemzelf en drie medewerkers. „Alles is handwerk en nog leuk om te doen ook. De ‘Eames’ heeft alle reguliere tests al doorstaan en wordt maar weinig duurder dan het origineel. We gaan straks 150 stoelen produceren, nauwelijks drie weken werk. Prima toch? Ik vind dat we hiermee een zinnig alternatief hebben ontwikkeld. Een beetje naïef, dat geef ik toe, maar het gaat om het concept. Het technocratische systeem met productiemethoden die zo waanzinnig duur zijn dat het bijna dwaas is, leidt inmiddels tot grote problemen. Nog even en alle fabrikanten zitten in het Verre Oosten en laten Europa met lege handen achter.”

Met de opbrengst van de stoelenproductie financiert Seymour een eigen, onofficieel designschooltje. „Ik hoop op deze manier een kleinschalige economie op te bouwen.”

Binnenkort start Seymour ook als hoofddocent van de afdeling Toegepaste Kunst en Design aan het Amsterdamse Sandberg Instituut voor masteropleidingen. Dat wordt zijn „Dirty Art Department”. Misschien gaat hij ook daar, net als eerder op de academies in Saarbrücken en Reims , wilde color parties organiseren, eindfeestjes waarbij met verf wordt gesmeten. Hard werken is okay, maar flink lol trappen hoort er ook bij.

jerszyseymour.com en sandberg.nl