'Ik vind alles jammer wat niet christelijk is'

SGP’ers zeggen op te komen voor tolerantie en vrijheid. Maar wat betekenen deze begrippen voor een partij die ongeloofspropaganda uit het openbare leven wil weren? Kamerlid Dijkgraaf: „De SGP is de meest vrouwvriendelijke partij van Nederland.”

Sinds de zomer is de SGP de officieuze, tweede gedoogpartner van het kabinet Rutte. En vanaf dinsdag leunt de coalitie nog zwaarder op de SGP. Dan treedt een nieuwe Eerste Kamer aan waarin de coalitie nog slechts met steun van een SGP-senator kan rekenen op een meerderheid.

Omdat het politieke primaat in de Tweede Kamer ligt, betekent dit dat de twee SGP-leden in die Kamer grote invloed krijgen op het kabinetsbeleid. PvdA-leider Job Cohen sprak al van een „gijzeling van het kabinet”. D66-leider Alexander Pechtold verwijt de VVD de liberale principes uit te leveren aan de anti-liberale SGP.

Opvallend genoeg zeggen de SGP’ers zelf juist op te komen voor „tolerantie” en „vrijheid”. In „een wereld die haaks staat op de Bijbel” moeten christenen de vrijheid hebben om te leven naar Gods Woord, ondanks „het afgedwongen gelijkheidsideaal” van de seculiere meerderheid.

Maar wat betekenen begrippen als vrijheid en tolerantie voor een partij die het als de taak van de overheid ziet om „ongeloofspropaganda, valse religies en anti-christelijke ideologieën uit het openbare leven te weren”, zoals het beginselprogramma van de partij meldt? En hoe verhouden die begrippen zich tot de opvatting dat de islam ‘een valse godsdienst is’? En tot het standpunt, gelaakt door de Hoge Raad, dat vrouwen niet thuishoren in de politiek? Een van de twee SGP-Kamerleden, Elbert Dijkgraaf, legt het uit aan Nederlanders van buiten de eigen reformatorische kring.

Tolerant of niet, de SGP verdient toch in ieder geval de kwalificatie vrouwonvriendelijk?

„Helemaal niet. Onze partij is de meest vrouwvriendelijke van Nederland. Ik heb dat in partijkring gezegd en dat houd ik vol.”

Kunt u dat uitleggen?

„Waar hebben vrouwen in deze samenleving heel veel last van? De seksualisering van de samenleving. De vrouw die wordt weggezet als lustobject. Als je naar al die reclames kijkt, denk ik: dat is toch onbestaanbaar in een land dat zegt vrouwen geheel tot hun recht te laten komen? Mijn drie kinderen – ja, die zijn in de ogen van anderen natuurlijk geheel geïndoctrineerd, maar ze zijn ook eigenwijs – die zeggen tegen me: ‘pa, kun je daar niet iets aan doen?’ Ook strijdt de SGP voor uitstapprogramma’s voor prostituees. Bovendien vragen wij: moet het fiscale stelsel vrouwen de arbeidsmarkt op dwingen? De seculiere meerderheid zegt ‘ja’. Wij zeggen ‘nee’. Hier in de Kamer wordt tegen mij gezegd: jij wilt met fiscale maatregelen vrouwen thuis houden. Maar dat is niet waar. Als het effe kan, moet de overheid de keuzes van mensen respecteren.”

Keuzes respecteren? Als u de kans had, dicteert u de keuzes.

„Nee, dat is een bekend misverstand. Net als het woord theocratie, een term die wij zelf allang niet meer gebruiken omdat die verwarring zaait. Mensen denken dat wij de democratie willen afschaffen. Dat is niet zo. Wij zien theocratie meer als een belijdenis; dat mensen binnen de democratie leven volgens Gods norm. Moet de overheid dat opleggen? Nee. Mensen moeten zelf tot inkeer komen, zelf zien dat het leven naar het geloof het beste is. Bovendien hebben seculieren boter op het hoofd. Zij schenden de persoonlijke keuzevrijheid voortdurend.”

Kunt u een voorbeeld noemen?

„De gewetensbezwaarde ambtenaar. Er wordt schande gesproken van ambtenaren die geen homohuwelijken willen sluiten. Maar kijk naar de feiten: het gaat om twee procent van de huwelijken. Stel nu dat 1 op de 50 ambtenaren een probleem heeft met het sluiten ervan, dan is er geen probleem: als homopaar kun je dan kiezen uit 49 van de 50 ambtenaren. Wil je als homopaar uitgerekend die ene ambtenaar die met een lang gezicht je huwelijk sluit? Daar heb ik een probleem mee. Dan legt de seculiere meerderheid gewoon haar wil op aan een minderheid. Dat is intolerant. Tolerantie is iets tolereren waar je het volstrekt mee oneens bent. Bovendien, ga je nu naar het gemeentehuis om alle ambtenaren te testen of ga je om te trouwen? Die homolobby eist verdraagzaamheid van iedereen, maar andersom verdraagt ze niemand die het niet met ze eens is. Zo is dit land niet groot geworden.”

Uw verdediging is getalsmatig. Maar ziet de principiële SGP niet dat het hier een principieel geschil betreft?

„Hoezo?”

Goed, stel dat juist 49 van de 50 ambtenaren weigeren een homohuwelijk te sluiten...

„Stel dat een autowiel vierkant is. Dan wordt het lastig rijden. Je moet pas nadenken over het aantasten van mensen in hun geweten als zich een probleem voordoet. Wat voor reden heb je anders om mensen in hun geweten tekort te doen?”

U doet alsof de aard van opvattingen er niet toe doet. Voor de duidelijkheid: de SGP keurt homoseksualiteit toch af?

Dijkgraaf valt even stil, zoekt naar woorden: „De SGP is van mening dat de overheid gaat over de publieke ruimte. Wij treden niet achter de voordeur. Kijk naar ons verkiezingsprogramma: je zult er geen maatregel vinden tegen homoseksuelen, hoe ze zich thuis moeten gedragen of zo. Waarom? Omdat wij mensen respecteren in hun gewetensvrijheid en vrije keuze. De discussie gaat over de publieke ruimte.” Dijkgraaf hervindt zich en praat weer snel: „Anno 2011 zit je in een samenleving die keuzes heeft gemaakt. Die respecteren we. Ik heb hier een eed gezworen aan de Grondwet. Maar goed ook, want binnen die ruimte opereer je. Dan wil ik best nadenken over het aantasten van mensen in hun geweten, maar alleen als zich een probleem voor doet.”

Maar uw partij zet samenwonende homoseksuelen niet op de lijst?

„Nee, maar dat geldt ook voor iemand die ongehuwd samenwoont, of die te veel drinkt, of continu 160 rijdt. Ik kan me geen discussie herinneren in onze partij waarin homoseksualiteit een rol speelde. Wij veronderstellen dat mensen die zich bij ons aanmelden zich houden aan de regels zoals wij die graag zien.”

Waar staan die regels?

„Wil je bij ons op een kieslijst, dan wordt naar je hele levensstijl gekeken. Past die in de manier waarop wij naar de maatschappij kijken? Ik heb nog nooit die eenzijdige focus op dit soort thema’s meegemaakt. Dat leeft in de buitenwereld. Wij zijn altijd glashelder over onze visie op het praktiseren van homoseksualiteit.”

Wat is die visie dan?

„Het is volgens onze bijbelse overtuiging niet de manier waarop mensen moeten samenwonen.”

Volgens uw bijbelse overtuiging behoren vrouwen geen politieke functies te vervullen. Wat nu als uw eigen vrouw de politiek in wil?

„Vrouwen kunnen bij ons volwaardig lid worden. Ze kunnen over alles meestemmen en meebeslissen. Die slag hebben we al lang gemaakt. Dus kunnen vrouwen ook over deze gevoelige thema’s meebeslissen. Jullie schetsen een onaannemelijk scenario. Laat ik dat ook eens doen. Stel: alle mannen stoppen met het lidmaatschap van de SGP. De overgebleven vrouwen komen daarna opnieuw tot de conclusie dat vrouwen niet op de kieslijst horen. Is er dan een probleem? Die vrouwen kiezen daar zelf voor in een volledig vrij land. Maar dan nog zou de buitenwereld zeggen: dat mag je niet vinden, want de communis opinio is dat vrouwen op die lijst moeten staan. Dat vind ik intolerantie van het moderne denken.”

Dus ook de tennisclub mag vrouwen weigeren?

„Dat gebeurt al. Moet je eens kijken naar de eisen die aan verenigingsleden worden gesteld, bij de Rotary, een mannenkoor... Waarom zou ik niet bij een vrouwenkoor mogen? Dat lijkt me fantastisch, ik met mijn basso tussen al die vrouwen, mooi hoor! Als ik aan mensen vraag: waarom mag er geen vrouw in het Nederlands elftal, zeggen ze: vrouwen kunnen niet voetballen. Dan zeg ik: zou er op de hele wereld niet één vrouw zijn die op dat niveau kan voetballen? Of speelt hier iets anders mee? En is dat erg, gescheiden voetballen?”

Stel dat Nederland een gereformeerde meerderheid krijgt. Wat zou die de seculieren opleggen?

„Zondagsrust. Alle winkels dicht, dat is ons ideaal. Is dat tegen het belang van hen die op zondag een keuze willen hebben? Natuurlijk. Maar deze afweging is niet typerend voor de SGP alleen. De politiek vraagt zich altijd af: vinden we een kwestie belangrijk genoeg om de individuele vrijheid van burgers ervoor in te perken? Als ik ’s nachts naar huis rijd met mijn Alfa 147 2.0, dan wil ik niet 80. Het is rustig zat, ik wil 180! Dat ding kan dat gemakkelijk. Effe lekker scheuren, de agressie van de dag kwijt. Dat mag niet. Daar zitten afwegingen achter: van veiligheid, milieu. Kortom, we vinden het verstandig om hier de individuele keuze in te perken, omdat hard rijden een reëel probleem vormt .”

Dijkgraaf geeft het liefst niet-religieuze argumenten om zijn religieus geïnspireerde standpunten uit te dragen. Zoals in zijn strijd mét D66, tégen fiscale voordelen van tweeverdieners.

Op welke punten komt het kabinet met jullie in de problemen?

„We hebben geen lijstje. We zeggen wel: jongens, moeten jullie niet eens structurele problemen aanpakken? Zoals flexibilisering van de arbeidsmarkt en hervorming van de woningmarkt. En op sociaal gebied: prima om verantwoordelijkheid terug te geven, maar doe dat dan aan hen die het kunnen dragen. De overheid als schild der zwakken – dat willen we overeind houden.”

En meer uitgeven aan Defensie en Onderwijs?

„Ja, dat willen we, anders dan het kabinet. Het mooie van onze positie is dat we die debatten volstrekt onafhankelijk in kunnen. We hoeven met niemand te overleggen, we hoeven ook niemand aan te kondigen dat we moeilijk gaan doen.”

Dat zal het kabinet zenuwachtig maken... die willen vast overleggen.

„Moeten ze vooral doen. Maar wij mogen gewoon onze punten blijven maken, we hebben niets ondertekend. Dat vind ik ook het domme van de oppositiepartijen. Die klagen over zwartekousenliberalisme, terwijl ik zeg: onze rol bewijst alleen maar dat iedereen constructief zaken kan doen met dit kabinet. Ze hebben niet voor niets een minderheid. Lijkt me toch interessanter dan vier jaar lang het kabinet proberen te schaden en dan zeggen: kiezer, zegt u het maar.”

Is de islam een religie of een politieke ideologie?

„Allebei, een religie mét een ideologische uiting. Volgens mij ben je met politieke spelletjes bezig als je daar andere stickers op plakt.”

En moslims hebben geen recht op eigen gebouwen? De SGP kwam met een verbod op minaretten.

„Dat was helemaal geen verbod. Wij vroegen om ‘wijze terughoudendheid’, helemaal in lijn met het beleid van de toenmalige PvdA-minister. Wij zeiden: bouw een moskee zó dat hij past in de lokale gemeenschap, dat hij geen agressie oproept maar integratie bevordert. Het was een Job-Cohenmotie: ga even thee drinken met elkaar en zie eruit te komen. Tegelijk: het is waar dat wij niet blij zijn met de islamisering van Nederland. Logisch, wij wensen iedereen het inzicht toe dat het christelijke geloof het beste is. Hebben wij respect voor anderen? Ja. Vinden wij dat we met wijsheid met anderen moeten omgaan? Ja. Die motie was ook in het belang van die mensen zelf. De moslimgemeenschap zei: prima, dat doen we vaak al en waar niet, daar moeten we het doen.”

U constateert secularisering en islamisering. Wat vindt u erger?

„Maakt niet uit. Omdat ik er sterk van overtuigd ben dat ons christelijke geloof het beste is, vind ik alles jammer wat niet christelijk is. Natuurlijk worden religies vaak misbruikt, ook het christendom, maar dat heeft vaak te maken met mensen die ontsporen.”

U constateert ook ontideologisering. Betreurt u die?

Lange stilte. „ Moet je het betreuren als mensen een ideologie kwijtraken die niet klopt? Niet als ze het inruilen voor het goede, ha! Ik denk wel, sociologisch gezien, dat het losraken van mensen van hun verbanden voor niemand plezierig is. Het leidt tot onzekerheid, tot onduidelijke keuzes, tot de vraag: wie ben ik? Ook politiek. Ik sprak laatst een jongere die zei: ‘Vorige keer heb ik SP gestemd en nu VVD. In 2006 was ik werkloos en nu heb ik een baan’. Dan ben je met belangenbehartiging bezig en verder niet. Het is juist mooi als je vanuit een ideologie dingen kunt doen.”

Einde interview? Nee, Dijkgraaf wil nog graag ergens op terugkomen. „Onze vrouwen.” Ze worden „in toenemende mate woest”, zo wil hij nog graag kwijt, als „de buitenwereld zich in veroordelende termen over hen uitspreekt”.

Dijkgraaf: „Zo van: die zijn eigenlijk te dom om zelfstandige keuzes te maken. Dat ervaren ze als zeer denigrerend en betuttelend; we hebben het hier over een net zo hoog opgeleide bevolkingsgroep als de rest van Nederland. Onze vrouwen zijn niet gestrest of zielig. Ik wil jullie uitnodigen om twee uur met mijn vrouw te discussiëren. Bovendien, als het waar is dat onze vrouwen mak zijn en alleen deemoedig naar de mannen zitten te luisteren, dan zou ik me hier wild geschrokken moeten zijn van al die zelfstandige, assertieve vrouwen in de politiek. Nou, vergeet het maar. Die ken ik in onze kring net zo veel. En gelukkig maar, dat is gewoon hoe vrouwen zijn.”