Hoeveel glamour moeten we hebben?

Allerminst verlamd

In het hoofdredactioneel commentaar van 28 mei, ‘Het einde van het boek?’ wordt gesteld dat het boekenvak verlamd lijkt door de opkomst van nieuwe media. Mogelijk is mijn uitgeverij de uitzondering die de regel bevestig.

Uitgeverij Gottmer beperkt zich allerminst tot informatie, aanbevelingen en bestellingen op internet. Nieuwe en oude media gaan er hand in hand. Niet alleen is er naast het gedrukte boek een e-bookversie van mijn bundel Vroeg of laat komt het goed verschenen, ook zijn er digitale promotietoepassingen ingezet, waar menig kenner van opkijkt. Zo heeft de uitgeverij ter promotie een app gelanceerd waarmee zogeheten ‘screenstories’, reisverhaaltjes in gecomprimeerde vorm, kunnen worden opgeroepen als opstapje naar het hele verhaal in de bundel. Daarnaast heeft de boekhandel winkelposters gekregen met een QR-code die via de smartphone toegang geeft tot drie complete verhalen. Hoezo, verlamd door nieuwe media?

Otto Holzhaus

Uitgeverij Gottmer

Rectificaties / gerectificeerd

Correcties & aanvullingen

Onder de brief Allerminst verlamd (Opinie & Debat, 4 juni) wordt de indruk gewekt dat Otto Holzhaus uitgever is. Hij is schrijver.

Twitter? Verlaag huren!

Heel aangenaam dat NRC Handelsblad zoveel aandacht schenkt aan literatuur, boeken en de boekhandel. Het is ook een interessant vak. In de boekhandel ontmoet je vaak gelijkgestemde of stimulerende zielen, in levenden lijve of op papier.

Zoals u weet verandert uw en ons wereldbeeld constant. Literatuur en boeken volgen niet elke ontwikkeling of windvlaag. Maar blijkens het commentaar kan de boekhandel ‘de versleten glamour’ oppoetsen met bijvoorbeeld Twitter, Facebook, e-books. Maar niemand van onze tien medewerkers (leeftijd 22-60 jaar) twittert, terwijl Facebook niet of nauwelijks in trek is.

De problemen in de boekhandel (en in de hele detailhandel) hebben een ordinaire economische oorzaak. De kosten moeten omlaag, met behoud van de banen. De winkelhuren blijven angstwekkend hoog ondanks de leegstand. De stad zou er wel bij varen als de huurprijs daalt. Wouter Roelants

Boekhandel Roelants, Nijmegen

Jong en snel moet het

Bij het lezen van het commentaar ‘Het einde van het boek’ val ik van de ene verbazing in de andere. Sinds de introductie in de jaren vijftig van de literaire pocket zou het lezen niet meer voorbehouden zijn aan de elite, maar voor iedereen bereikbaar zijn. Mag ik even corrigeren? In het begin van de vorige eeuw kwam er vanuit de arbeidersbeweging een roep om de arbeider te ontwikkelen. De Maatschappij voor Goede en Goedkoope Lectuur werd opgericht, de latere Wereldbibliotheek, een van de oudste literaire uitgeverijen van Nederland. Het lezen werd de toegang tot een wereld die daarvoor tot de gegoede burgerij behoorde.

Als bibliothecaresse heb ik de bibliotheekwereld zien veranderen. Het stoffige imago van een boek moest verdwijnen. Dat was suf. Het boekenvak moest zich aanpassen aan jong en snel. De ondergang was ingezet. In de hoofdstad staat een bibliotheek die lekker eigentijds opende met de zin 7-7-07 ‘De dag van mijn leven’ waar multimedia de dienst uitmaakt. Het getal zeven dat Geluk en Voorspoed zou betekenen, stond symbool voor zeven sferen aandachtsgebieden voor de kinderen. Hoever moet je gaan?

De kwaliteitskrant schrijft dat men zich moet afvragen wat er bij lezen te winnen valt? Te winnen valt, te halen valt.., daarin schuilt de verandering in honderd jaar.

Cora Duin

Ex-bibliothecaresse, Amsterdam

En Wim Brands dan?

In het commentaar van 28 mei wordt het einde van het boek aangekondigd. Deze ondergang zou mede te wijten zijn aan het schrijnende gebrek aan boekenprogramma’s op radio en tv. Op radio zou alleen de TROS Nieuwsshow standhouden met een boekenrubriek. En als er al boekenprogramma’s zijn op tv , dan zouden die mislukken „door fratsen die een gebrek aan vertrouwen in het boek moeten verhullen”.

We helpen graag even met de feiten. De VPRO zendt al jaren op zondagochtend op Nederland 1 Boeken uit, voor een vast publiek, dat op dat tijdstip rond de 10 procent van televisiekijkend Nederland vormt. In dit programma praat Wim Brands met schrijvers van fictie en non-fictie. Elke vrijdag op Radio 1, van 19.00 tot 20.00 uur, is er ook Brands met Boeken waarin opnieuw schrijvers en hun werk centraal staan en zij uitgebreid aan het woord worden gelaten. In het radioprogramma De Avonden, elke werkdag van 21.00 tot 23.00 uur op Radio 6, worden Nederlandse en internationale schrijvers geïnterviewd, geportretteerd en wordt hun werk besproken. In OVT, elke zondag op Radio 1, is om 11.00 een half uur ingeruimd voor historische boekenrecensies. De VPRO gids heeft elke week een interview met een (internationale) schrijver, aangevuld met recensies. En online worden op boeken.vpro.nl honderden dossiers, interviews, artikelen en recensies aangeboden. Daarnaast heeft de VPRO samenwerkingsverbanden met CPNB rond Manuscripta, met Crossing Border en sinds dit jaar ook met Poetry International. Dit alles zonder ‘fratsen’.

Karen de Bok, Frank Wiering, Gerard Walhof, Hugo Blom, Erik van Heeswijk

Resp. hoofdredactie VPRO televisie, hoofdredacteur VPRO radio, hoofdredacteur VPRO Gids, hoofdredacteur VPRO digitaal