'Hij speelde voor God'

Dr. Death is dood. Jack Kevorkian hielp zeker 130 mensen sterven en was een bekend voorvechter van een zelfgekozen dood.

Jack Kevorkian verwierf zijn bijnaam dr. Death door het assisteren van ernstig zieke patiënten bij zelfdoding, ondanks het verbod op euthanasie in de Verenigde Staten. Zelf stierf de patholoog Kevorkian gisteren een natuurlijke dood, op 83-jarige leeftijd.

De arts, die zijn bevoegdheid in 1991 verloor vanwege zijn hulp bij euthanasie, werd twee weken geleden opgenomen met hart- en nierproblemen. Vlak voor zijn dood draaiden verpleegsters muziek van zijn favoriete componist, Johann Sebastian Bach.

Kevorkian was omstreden. Sommige voorstanders van euthanasie waren bang dat de excentrieke euthanasie-arts – hij reed rond in een Volkswagenbusje met een zelfontworpen zelfmoordmachine – hun zaak meer kwaad dan goed deed. Tegenstanders vonden dat Kevorkian voor God speelde. Maar vriend en vijand zijn het eens dat de vasthoudende Kevorkian heeft gezorgd voor aandacht voor het lijden van terminaal zieken.

Kevorkian werd in 1999 veroordeeld voor doodslag. Hij had zelf een rechtszaak uitgelokt, met de documentaire ‘Death by Doctor’ waarin euthanasie van de 52-jarige Thomas Youk zichtbaar was. Youk, die leed aan een spierziekte, verklaarde voor de camera zelf te kiezen voor zijn dood. Als de autoriteiten geloofden dat euthanasie een misdaad is, dan moesten ze hem maar arresteren, daagde Kevorkian hen uit.

Kevorkian kreeg de straf voor het toedienen van drie injecties aan de patiënt. De aanklager omschreef hem als „een medische huurmoordenaar met een zak gif”. De weduwe van Youk pleitte vergeefs voor Kevorkian tegenover de rechter. In 2007 kwam Kevorkian vervroegd vrij om gezondheidsredenen, nadat hij ruim acht jaar had uitgezeten van zijn celstraf van 10 tot 25 jaar.

Met het zelfmoordapparaat van Kevorkian konden patiënten zelf op een knop drukken voor een dodelijke injectie. De machine werd onder meer gebruikt door een 52-jarige vrouw die leed aan Alzheimer. Ook liet Kevorkian patiënten op hun verzoek stikken met koolmonoxide.

Ondanks de campagne van Kevorkian is euthanasie alleen toegestaan in Oregon (sinds 1997) en in de staat Washington (2009). Al Pacino won meerdere prijzen voor zijn vertolking van Kevorkian in de televisiefilm You don’t know Jack.