Corruptiezaak laat onmacht Yudhoyono zien

De Indonesische president Yudhoyono probeert verdeeldheid in zijn partij over een grote corruptiezaak te bezweren. Maar was hij er zelf bij betrokken?

De Indonesische president Susilo Bambang Yudhoyono lijkt dit jaar met heimwee terug te denken aan de tijd dat hij nog generaal was onder autocraat Soeharto. Voordat deze in 1998 gedwongen werd af te treden, waren zaken als eenheid en gehoorzaamheid eenvoudig af te dwingen met repressie gebaseerd op de van bovenaf opgelegde staatsleer, de Pancasila. Met de aftocht van Soeharto had ook de Pancasila afgedaan.

Donderdag was het 1 juni, de nationale dag waarop Indonesië herdenkt dat de eerste president Soekarno in 1945 de vijf principes van de staatsideologie formuleerde. Die hebben betrekking op geloof, rechtvaardigheid, eenheid in verscheidenheid, democratie en welvaart. En Yudhoyono vroeg zich af of het niet tijd was de Pancasila nieuw leven in te blazen. In een rede woensdag tot het parlement, zei de president volgens de krant Kompas, dat iedere beweging die streeft naar een staat op basis van een religie (lees: de islam) buiten de orde is. „Als staatshoofd verklaar ik dat zo’n politieke beweging ingaat tegen ons doel een land te zijn op basis van de Pancasila.”

Die waarschuwing werd ingegeven door de herrijzenis van een venijnige versie van het moslimfundamentalisme op de archipel. Maar vooral het ontbreken van interne eenheid in zijn eigen Democratische Partij, houdt SBY, zoals hij meestal wordt genoemd, bezig. En bezorgdheid over de goede naam van zijn zoon Edhie Baskoro, kortweg Ibas, en die van hemzelf.

De tweespalt kwam vorige week aan het licht toen de penningmeester van de partij, Muhammad Nazarrudin, weigerde zijn functie neer te leggen na beschuldigingen van corruptie. Volgens het tijdschrift Tempo wilde de partij hem dumpen wegens een grote smeergeldaffaire. Deze had te maken met dubieuze betalingen voor de onderkomens van deelnemers aan een mega- evenement dit najaar, de South East Asia (SEA) Games, in Sumatra. Maar in werkelijkheid zou Nazarrudin het slachtoffer zijn van een interne partijvete.

Nazar (33) is een politieke komeet die behalve penningmeester voor de regerende partij ook lid is van het Huis van Afgevaardigden, waar hij veel steun geniet. Toen hij merkte dat de machtige anti-corruptie commissie hem een uitreisverbod wilde opleggen, vertrok hij vorige week maandag naar Singapore. Zogenaamd voor een medische check up.

SBY nodigde daarop vorige week woensdag de partijtop uit in zijn privé buitenverblijf in het hooggelegen Cikeas, zo reconstrueerde Tempo. Zo’n tweehonderd kaderleden kregen gebakken eend en andere lekkernijen. „Heerlijk”, zei een aanwezige.

SBY zelf, die ontspannen rondliep, hield een toespraak. Hij sprak drie kwartier over de afgedankte penningmeester. Maar hij gaf ook de kaderleden een reprimande. De strijd tussen de verschillende facties moest ophouden.

Afgelopen maandag verscheen een heel andere president op een persconferentie in Jakarta. In het vorige weekeinde hadden journalisten en politici in Jakarta smsjes gekregen uit Singapore. Van Nazarrudin of mensen die zich voor hem uitgaven. De president zelf en diens zoon Ibas zouden bij het SEA Games schandaal betrokken zijn. SBY was woedend. Het complotteren op de achtergrond ging kennelijk gewoon door. Zijn machteloosheid lag nu op straat. Hij fulmineerde tegen „karaktermoord” via sms, Twitter en blackberrys.

De Indonesische opsporingsdiensten stellen nu een onderzoek in. En Nazaruddin is inmiddels begonnen zich te verweren, via twitter.