Alleen voor echte topper een salaris boven miljoen

PSV, ooit toonbeeld van een stabiele topclub, heeft het zwaar. „Nooit gedacht dat ik aan het voortbestaan van de club moest werken”, zegt algemeen directeur Tiny Sanders.

Tiny Sanders (54) had zich na zijn vertrek als topman van zuivelconcern Campina heilig voorgenomen nooit meer een fulltimebaan te bekleden. Maar toen PSV hem vroeg als algemeen directeur ging de Brabander om. „Ik heb nog gevraagd of ik bedenktijd kon krijgen. Maar ik dacht eigenlijk al direct: ‘Nou ga je voor de bijl’. PSV is mijn club. Als kleine jongen stond ik voor twee kwartjes op de jeugdrang. Sindsdien ben ik altijd supporter gebleven. Als je dan voor zo’n functie wordt gevraagd zeg je geen nee”, zegt Sanders in de directiekamer van het Philips Stadion.

Op 1 juli is Sanders officieel twaalf maanden in dienst van de Philips Sport Vereniging. Het is een roerig jaar geweest voor de baas van de voetbalclub, die door de gemeente van de ondergang gered moest worden. De Eindhovense gemeenteraad stemt op 28 juni over de aankoop van de grond van het stadion en het trainingscomplex van PSV. Daarmee is 48,4 miljoen euro gemoeid. De club betaalt het bedrag terug met een jaarlijkse erfpacht. Het is onderdeel van een totaalplan dat het verlies afbouwt en 75 miljoen euro nieuw kapitaal oplevert. Sanders: „Ik had niet verwacht dat ik aan een structurele oplossing moest werken om het voortbestaan van de club te waarborgen.”

Heeft u wel eens gedacht: ‘Waar ben ik aan begonnen?’

„Ja, dat heb ik wel een paar keer gedacht.”

Wat is het verschil tussen het besturen van een multinational als Campina en PSV?

„Dat is zeker anders. Campina is zo’n honderd keer groter dan PSV. Maar mensen denken dat het omgekeerde waar is. Bij een merkenfabrikant moet je alles in het werk stellen om je producten onder de aandacht te brengen. Bij een voetbalclub is een enorme dynamiek. De emotie spat er vanaf. Er lopen bij PSV elke dag vijf journalisten rond. Ook als er helemaal niets aan de hand is. Als je dan zegt dat er bij PSV geen druk van de media is ben je naïef of dom. Dat eerste is mogelijk erger.”

Wie is eigenlijk het gezicht van PSV?

„Dat is heel duidelijk. Voor bestuurlijke zaken ben ik dat. En als het om voetbal gaat is dat Marcel Brands. En voor het eerste elftal Fred Rutten. Maar uiteindelijk moet de speler die het winnende doelpunt maakt het gezicht voor de fans zijn.”

Had de spelersgroep afgelopen seizoen dan wel een gezicht?

„Nee”.

Dat is een pijnlijke constatering.

„Ja, dat is het zeker. Het gaat er niet om dat spelers niet alles zouden hebben gegeven. Dat is het issue niet. Het publiek wil bevlogen voetbal zien. In de perceptie van de supporters heeft dat eraan ontbroken. En ik begrijp dat. We hoeven echt geen negen of tien nieuwe spelers te halen. Met een paar kleine wijzigingen kun je veel in een groep veranderen. Dat is in het normale leven ook zo. We hebben in de winterstop een uiterste poging gedaan om Mark van Bommel te halen. Als hij was gekomen had je een heel ander verhaal gehad. We moeten op zoek naar spelers die het gras opvreten. En naar leiderschap.”

Heeft u zich zelf voldoende geprofileerd? Weten de mensen eigenlijk wel wie Tiny Sanders is?

„De mensen die het moeten weten wel. Ik ben van mening dat je de eerste maanden alles heel rustig moet bekijken. In het verleden konden bestuurders langzaam in hun functie groeien. Die tijden zijn veranderd. Er zijn vandaag de dag talloze televisieprogramma’s over voetbal. Er moeten bladen en kranten vol worden geschreven. Al snel worden er dingen gevraagd die helemaal niet over voetbal gaan. Ik heb niet zo’n behoefte om in de media te komen. En zeker niet als dat niet nodig is. Dat is mijn goed recht. De afgelopen tijd heb ik drie keer voor de camera gestaan. Eerst om het seizoen te evalueren en om uit te leggen waarom we doorgaan met onze coach Fred Rutten. Vervolgens bij de presentatie van een nieuwe shirtsponsor. En daarna met het herstructureringsplan.”

De meningen over het herstructureringsplan in de Eindhovense raad zijn verdeeld. Zo wil het CDA eerst nog een second opinion. Begrijpt u dat?

„Van politiek heb ik geen verstand. Maar wat ons betreft is een second opinion niet nodig. Anders hadden we dat zelf wel gedaan. Ik heb alle vragen gezien. Er is er niet één die we niet kunnen beantwoorden. Het is van alle kanten tegen het licht gehouden. Er hebben ook fiscaal en juridische adviseurs van de gemeente naar gekeken. De taxatie is door een gerenommeerd bureau gedaan. En een hoogleraar heeft de transactie tegen het licht gehouden. Dat een partij de behoefte heeft aan een second opinion is niet geheel onbegrijpelijk. De materie is complex. ”

Er is steeds meer weerstand in de maatschappij voor steun aan voetbalclubs. Vindt u dat terecht?

„Je kunt zeker vraagtekens zetten bij de steun die in het verleden door gemeenten aan clubs is verstrekt. Zeker als het niet leidt tot structurele oplossingen. We hebben vanaf het begin gezegd dat we een plan moesten maken waarbij van subsidie geen sprake is. Dat is gelukt. Het valt niet onder gemeentesteun. Er is geen sprake van overheidssubsidie. Bij geen enkel project in Eindhoven hoeft extra bespaard te worden om de transactie mogelijk te maken.”

Minister Piet Hein Donner van Binnenlandse Zaken heeft vraagtekens bij het plan gezet. Hij vroeg zich af of een gemeente miljoenen euro’s in een club moet steken als er op allerlei zaken bezuinigd dreigt te worden. Dat doet de beeldvorming weinig goed.

„U zegt het. Daarmee slaat u de spijker op zijn kop. Het lijkt dat hij reageerde zonder kennis. En dat helpt PSV niet. Dat is hartstikke waar.”

Heeft u hem daarop aangesproken?

„Nee. Het lijkt me niet verstandig. Ik sluit niet uit dat partijgenoten aan hem vragen of zijn mening gestoeld is op een gedegen dossierkennis.”

Er zijn ook gemeenteraadsleden die vinden dat de spelerssalarissen wel wat naar beneden kunnen. De Eindhovense wethouder Staf Depla nam het woord wanbeleid in de mond. In hoeverre mag de gemeente zich bemoeien met het beleid van de club?

„Daar gaat de gemeente niet over. Als ze zeggenschap willen hebben bij PSV dan moeten ze aandelen kopen. Van mij mogen ze ook nu iemand in de raad van commissarissen zetten. Als je mee wilt doen om het landskampioenschap moet je marktconforme salarissen betalen. Dat is ook onze verantwoordelijkheid. Als je zo vaak pech hebt dan ligt het op een gegeven moment aan jezelf. Het woord wanbeleid zou ik niet willen gebruiken. Zeker niet gezien de vele succesvolle jaren. Maar misschien is er in het verleden niet goed genoeg nagedacht over randvoorwaarden waaraan de club zou moeten voldoen in het geval er geen Champions League wordt gespeeld. Een andere levensader was de verkoop van spelers. Als je de transferbalans van Ajax naast die van PSV legt, zie je een groot verschil. Ajax heeft de afgelopen tien jaar zo’n honderd miljoen meer opgehaald. Dat moet dus veranderen.”

U heeft flink in de organisatie moeten snijden. Doet dat pijn?

„Het is veel makkelijker om van bovenaf duizend mensen te ontslaan die anoniem zijn, dan mensen weg te moeten sturen die je van nabij kent. We konden de bezuiniging niet afdoen door het menu van de lunch te veranderen. Er moest keihard worden ingegrepen. Gelukkig kunnen we de ontslagen bijna allemaal opvangen via natuurlijk verloop. Maar ook in de spelerssalarissen, de premies en de makelaarsvergoedingen is gesneden. Alleen voor exceptionele uitzonderingen willen we een salaris van meer dan een miljoen euro betalen. Dan gaat het echt om voetballers die het hele elftal naar een hoger niveau tillen.”

Orlando Engelaar zit nu ver boven die norm. Hij heeft het afgelopen seizoen nu niet bepaald het verschil gemaakt.

„U weet hoe ik over dit soort voorbeelden denk. Jan Kromkamp stond ook voor veel geld op de lijst. Die is weg. En zo kan ik er nog vijf opnoemen. Daarvoor moest een oplossing komen.”

Van het imago van de gemoedelijke, stabiele Brabantse voetbalclub is niet veel meer over. Maakt u zich daar zorgen over?

„Die kernwaarden blijven belangrijk. Maar we moeten niet vergeten dat de tijd is veranderd. We gaan de geschiedenis niet herhalen. De spelersgroep bestaat niet meer uit Brabanders die samen een kaartje leggen. Het is een multicultureel gezelschap. Maar het draait uiteindelijk maar om één ding: de landstitel.”

Dan heeft Rik van den Boog het als algemeen directeur van Ajax dus goed gedaan?

„Ja, fantastisch. Bizar natuurlijk.”

Maar de voetbalwereld is ook bizar. Rond Sepp Blatter hangt een sfeer van corruptie, maar hij is wel herkozen als voorzitter van de FIFA. Wat zegt dat over de wereld waarin u moet functioneren?

„Ik vind eigenlijk dat Blatter weg moet. Er zijn aantoonbaar mensen van de FIFA omgekocht. Daardoor is de geloofwaardigheid van het voetbal geschaad. De besluiten van Blatter passen niet meer in deze tijd. Alleen al de manier waarop hij naar buiten treedt is ver onder de maat. Het is een voorbeeld van hoe de macht zich in stand kan houden. En het geeft aan dat het zelfreinigend vermogen binnen de FIFA nul komma nul is. Ik vraag me af waarom de KNVB niet met Engeland tegen heeft gestemd. We hadden samen met andere landen moeten zorgen dat het afgelopen is met Blatter. Nederland moet daarin niet alleen opereren. Je zou in het ergste geval als UEFA ook uit de FIFA kunnen stappen. Voetbal moet weer integer en winstgevend worden. Toch een gewone bedrijfstak dus.”