Onzelfzuchtig leider van het vrouwenverzet in Zuid-Afrika

Albertina Sisulu was meer dan ‘de vrouw van’. Ze was ook het boegbeeld van de vrouwenliga van het Afrikaans Nationaal Congres.

Ze was onafscheidelijk van haar echtgenoot Walter, maar Nontsikelelo Albertina Sisulu verdiende haar eigen sporen in de strijd tegen de apartheid in Zuid-Afrika. De voormalige vroedvrouw in Soweto was een van de leiders in 1956 van het vrouwenverzet tegen de omstreden pasjeswetten en was een boegbeeld van de vrouwenliga van het Afrikaans Nationaal Congres (ANC). In de jaren tachtig was ze medeoprichter van de verzetsbeweging United Democratic Front. Gisteren overleed ze op 92-jarige leeftijd, thuis in Johannesburg.

‘Een liefdesverhaal eindigt’, kopte het dagblad The Star vanmorgen. Aan het bijkans perfecte huwelijk van Walter en Albertina Sisulu is de laatste jaren menig beschouwing gewijd. In 1944 trouwden ze, met Walters boezemvriend Nelson Mandela als getuige. Anders dan Nelson en Winnie Mandela doorstonden de Sisulu’s jaren van afzondering.

25 jaar zat de al in 2003 overleden Walter Sisulu in het gevang, waarvan de meeste tijd samen met Nelson Mandela op Robbeneiland. Al na een paar dagen op het eiland stuurde Walter een eerste liefdesbrief aan Albertina, schrijft Elinor Sisulu in een dubbelbiografie over haar schoonouders. Daarmee had hij meteen zijn quotum voor het eerste half jaar gevangenschap bereikt. Albertina zelf zat tijdens de apartheid ook geregeld vast. Ze was de eerste vrouw die onder speciale antiterrorismewetgeving negentig dagen zonder aanklacht werd opgesloten voor ondervraging.

‘MaSisulu’, zoals ze in Zuid-Afrika bekend stond, werd „een van de moeders van de natie”, verklaarde president Jacob Zuma vanmorgen. Albertina Sisulu stond bovendien aan de wieg van een voortlevende familiedynastie: dochter Lindiwe is minister van Defensie, zoon Max is parlementsvoorzitter en dochter Beryl is ambassadeur in Oslo. Als parlementslid droeg Albertina Sisulu in 1994, na de eerste vrije verkiezingen, Nelson Mandela voor als president.

Albertina Sisulu werd in januari voor het laatst in het openbaar gezien toen ze bij de doodzieke Nelson Mandela, ook 92 jaar oud, op bezoek ging. Mandela is weer opgeknapt. Zijn stichting prees Albertina Sisulu vanmorgen als voorbeeld van „onzelfzuchtigheid en dienstbaarheid”.