Onrust over 'supergiftige' bacterie

Terwijl Rusland zich verschanst achter een totale importstop van Europese groenten, groeit de onrust binnen Europa over de mysterieuze bacterie. Er komen nog steeds nieuwe meldingen van besmettingen, al werd vanochtend in Duitsland bekend dat het aantal zich lijkt te stabiliseren.

In Nederland voert staatssecretaris van Landbouw Henk Bleker (CDA) overleg met banken die actief zijn in de agrarische sector om een garantiestelling te regelen. De getroffen glastuinders zouden dit jaar kunnen worden vrijgesteld van het betalen van rente en aflossingen op leningen om het plotselingen wegvallen van de markt te compenseren. De overheid zou zich garantstellen voor deze ‘overbrugging’. Volgens Bleker kan de regeling maandag rond zijn.

Inmiddels zijn in minstens tien Europese landen besmettingen met de EHEC-bacterie geconstateerd. Ook in de Verenigde Staten heeft zich zeker één geval opgedoken. Alle besmette patiënten, op twee na, zijn recentelijk in Duitsland geweest, zo heeft de Wereldgezondheidsorganisatie WHO bekendgemaakt. Eén besmette persoon was alleen in contact geweest met iemand die in Duitsland is geweest. De bron wordt door experts nog altijd gezocht in het noorden van Duitsland, waar de eerste gevallen anderhalve week geleden werden geconstateerd.

De tien landen waar besmettingen zijn geconstateerd zijn Oostenrijk, Denemarken, Frankrijk, Nederland, Noorwegen, Spanje, Zweden, Zwitserland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten.

Het aantal dodelijk slachtoffers lag bij het ter perse gaan van deze krant op 18 (zeventien in Duitsland en een in Zweden). Zeker 500 patiënten liggen op de intensive care met niercomplicaties die dodelijk kunnen zijn. Duitse en Chinese wetenschappers hebben het DNA van de bacterie onderzocht en vastgesteld dat het om een „volstrekt nieuwe, maar supergiftige” soort gaat.

Rusland heeft de grenzen gisteren helemaal dichtgegooid voor Europese groente. Eerder al gold een importverbod voor groenten uit Spanje en Duitsland. Rusland wil zeker weten wat de bron van de besmetting is voor de grens weer opengaat.

Nederland, de grootste exporteur van groente naar Rusland (zie grafiek) heeft bij monde van staatssecretaris Bleker van Landbouw fel gereageerd op de Russische ban. Bleker noemde het Russische besluit gisteren „waardeloos”.

Jaarlijks exporteren Nederlandse telers voor 150 miljoen euro naar Rusland. Als de crisis aanhoudt overweegt Bleker om een vorm van certificering in te voeren om de Nederlandse groente toch aan Rusland te kunnen slijten. Dat zou kunnen door een Nederlands keuringsinstituut te laten keuren volgens Russische protocol.

Groentetelers spreken van een drama. Het Russisch besluit is de volgende tegenvaller na het instorten van de markt voor komkommers en sla, reageerde Nico Ruiten, voorzitter van land- en tuinbouworganisatie LTO. De LTO noemt de importstop volstrekt onnodig. „Uit alle testen blijkt dat producten uit Nederland schoon zijn en dus veilig.”

Ook de Spaanse groenteteelt is zwaar getroffen. Duitse autoriteiten wezen vorige aanvankelijk komkommers uit Spanje aan als de bron van de besmetting. Testen hebben echter nog geen enkel verband kunnen aantonen. Premier Zapatero is daarom woedend op zowel Duitsland als Brussel, waar de beschuldiging onmiddellijk werd overgenomen. Hij eist een schadevergoeding.

De Spaanse groentetelers verliezen op dit moment met elkaar 200 miljoen euro per week doordat ze hun producten niet kwijt kunnen.

In Moskou zijn winkels op last van de overheid, bezig Europese groenten uit de schappen te verwijderen. Consumenten lijken zich nauwelijks zorgen te maken. Een winkelende bejaarde zei tegenover persbureau Reuters: „Ik ben niet bang voor welke groente dan ook. Het waait allemaal wel weer over. Morgen heeft niemand het er meer over”.