Film

Vuilniskunstfilm

Lucy Walker (regie): Waste Land

dvd film

Dit weekend is hij nog te zien op het Strawberry Earth Festival dat op 3 en 4 juni in het Amsterdamse Studio K gewijd is aan ‘groene’ films, films die het milieu en duurzaamheid tot onderwerp hebben of die op een duurzame manier zijn geproduceerd. Dat Waste Land daar parallel aan de dvd-uitgave wordt vertoond, is niet verwonderlijk. De voor een Oscar genomineerde documentaire van regisseuse Lucy Walker over het vuilniskunstproject dat de Braziliaanse kunstenaar Vik Muniz (1961) maakte op de grootste vuilnisbelt ter wereld, de Jardim Gramacho in Rio de Janeiro, heeft alle kenmerken van een echte feelgood-film. Inspirerend. Stimulerend. Ja, dat allemaal. Je gaat er heel wat beter door nadenken over wat je allemaal in die grijze vuilniszakken propt. De in New York woonachtige Muniz is bekend om zijn ‘portretten’ gemaakt van ongewone materialen als chocola, suiker, kaviaar en nu dus afval. Waste Land zoomt eerst in op zijn terugkeer naar Brazilië, maar gaandeweg verandert het verhaal in een reeks portretten van de vuilnisrapers, die alles wat is te hergebruiken uit het afval halen. Het is een industrie op zichzelf, een parallelle economie, inclusief vakbond. Zo krijgt de werkelijkheid voor Lucy Walker Hollywoodachtige allure en wordt Waste Land stiekem een film over vakbondsman Tiao, die zijn kennis van filosofie en geschiedenis opdoet uit de boeken die tussen het afval worden gevonden.

Dana Linssen

Cowboy en advocaat

John Ford (regie): The Man Who Shot Liberty Valence

dvd film

Een echte klassieker is altijd relevant. Zo dook in het debat over de uitschakeling van Osama bin Laden in verschillende Amerikaanse commentaren The Man Who Shot Liberty Valance op, de film van John Ford uit 1962 met John Wayne en James Stewart.

De Amerikanen bezien de wereld nog steeds door de bril van de western. Maar dat is geen reden voor verontrustheid als het genre zo subtiel wordt gebruikt als in dit meesterwerk van Ford.

De film gaat over het conflict tussen geweld en rechtsstaat. James Stewart speelt een idealistische advocaat die naar het wilde westen is gekomen om het te temmen: hij wil de beginselen van de rechtsstaat laten geleden in een stadje waar tot dan toe het recht van de sterkste geldt. Hij zet zich niet alleen in voor het recht: hij richt ook een school op en organiseert de eerste politieke vergadering. Maar hij loopt meteen tegen de grenzen van zijn idealisme aan, als hij bruut wordt overvallen door de werkelijk kwaadaardige schurk Liberty Valance (Lee Marvin). Wie kan deze plaag uitschakelen: James Stewart gewapend met zijn wetboeken, of toch gewoon cowboy John Wayne met zijn pistool?

Er zijn geen eenvoudige antwoorden op die vraag, dat maakt de film zo knap en subtiel. Moet er een gewelddadige pacificatie plaatsvinden vóór de rechtsstaat enige kans van slagen heeft, of bestaat die pacificatie juist uit het invoeren van de rechtsstaat zelf?

John Ford zou er vermoedelijk niet verbaasd over zijn dat uit de reacties op de operatie tegen Bin Laden blijkt dat er nog altijd geen eenduidig antwoord bestaat op deze basale vraag.

Peter de bruijn