FIFA-baas moet eigen rotzooi opruimen

Nieuwsanalyse

De herverkiezing van Sepp Blatter als FIFA-voorzitter legt een zware claim op zijn loyaliteit tot hervormingen.

Het goede nieuws rond de derde herverkiezing van Sepp Blatter als voorzitter van FIFA: hij ontkent niet langer misstanden binnen de wereldvoetbalbond en hij kondigde hervormingen aan. Rijkelijk laat en gedwongen door toenemende beschuldigingen van corruptie, maar toch. Blatter lijkt eindelijk te beseffen dat FIFA zijn rotzooi moet opruimen. De vraag is of de 75-jarige Zwitser daarvoor de aangewezen persoon is.

Blatter vindt zelf van wel, want in zijn toespraak, woensdag tijdens het FIFA-congres in Zürich, sprak hij pathetische woorden over de noodzaak van een goede kapitein in stormachtig weer. FIFA heeft volgens Blatter een leider nodig die zijn verantwoordelijkheid neemt. „En ik ben bereid dat te doen”, zei hij met droge ogen. Alle verhalen over omkoping, verdenkingen en schorsingen van gecorrumpeerde leden van het uitvoerend comité gleden van hem af als water van een eend.

Maar Blatter maakt al 35 jaar deel uit van ‘een familie’ die zo rot als een mispel lijkt. Als alle beschuldigingen over het pleasen van bestuursleden en het kopen van WK’s waar zijn, valt Blatter te verwijten dat hij de misstanden gedurende zijn zittingstermijn van twaalf jaar als voorzitter nooit heeft aangepakt. Hij heeft het allemaal laten gebeuren. Sterker, Blatter blies als een belaagde kat zodra FIFA door die boze, onwetende, kritische buitenwereld werd aangevallen. Hoe durfde men.

Intussen is Blatter in een positie gemanoeuvreerd waarin hij moet erkennen dat FIFA een ingrijpende reorganisatie toe is. Volgens Michael van Praag, voorzitter van de Nederlandse voetbalbond KNVB, is hij daartoe gedwongen door vooral de Europese federaties. Die zouden zonder toezeggingen over hervormingen bij de voorzittersverkiezingen blanco hebben gestemd. Van Praag sprak in De Telegraaf van een ‘overwinning voor Europa’ en hij gelooft dat ‘FIFA transparanter en beter te controleren wordt.’

Van Praags bombastische woorden doen het goed voor de bühne, maar nemen niet weg dat ook de KNVB Blatter altijd heeft gesteund en het onkruid bij FIFA nooit heeft willen wieden. De KNVB had de zieke patiënt op zijn minst eerder naar de dokter moeten sturen. Gezien de ernstige beschuldigingen aan het adres van de FIFA lijkt de KNVB zich al die jaren onder Blatter ten onrechte te hebben stilgehouden.

Maar nu Blatter is herkozen dient hij het voordeel van de twijfel te krijgen over zijn hervormingsplannen. Onder voorwaarde dat hij keihard op de resultaten wordt afgerekend. De periode van holle frasen is definitief voorbij.

We zullen zien of de aanwijzing van het WK aan een land transparanter wordt als niet langer het uitvoerend comité van 24 leden, maar het congres van 208 afgevaardigden daarover stemt. En we zullen zien of de ethische commissie daadkrachtiger en geloofwaardiger wordt als de leden niet worden aangewezen, maar ook door het congres worden gekozen. Tot slot zullen we zien of de commissie die FIFA gaar doorlichten en met aanbevelingen voor hervormingen moet komen inderdaad door zwaargewichten bezet zal worden. Blatter noemde op voorhand Henry Kissinger, voormalig minister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten en nobelprijswinnaar van de Vrede. En opmerkelijk: hij wil ook dat Johan Cruijff in die commissie zitting neemt.

Blatter komt rijkelijk laat met zijn aanbevelingen, zeker gezien zijn status als lid van het Internationaal Olympisch Comité (IOC). Hij had kunnen weten hoe een grote sportorganisatie gereformeerd moet worden . Eind jaren negentig onderging het IOC een soortelijke verandering als de FIFA te wachten staat. De aanleiding was een reeks omkopingsschandalen rond de Olympische Winterspelen van 2002 in Salt Lake City. Ten tijde van de toewijzing van die Spelen bleek de corruptie binnen de IOC-gelederen dusdanig ver doorgevoerd dat een grote schoonmaak onvermijdelijk was. En Blatter maakte het als IOC-lid allemaal mee. Sterke, hij maakte deel uit van de Commissie 2000 die met vijftig voorstellen tot verandering de hervormingen van het IOC gestalte gaf.

Zijn geheugen is schijnbaar selectief, want met het IOC als voorbeeld had Blatter kunnen weten hoe heilzaam een reorganisatie kan werken. Het IOC is er althans een stuk beter van geworden. Het gaat wat ver om het IOC een op en top kosjere organisatie te noemen, maar vaststaat dat er tal van corrupte leden zijn verwijderd, vergaande hervormingen zijn doorgevoerd en de leden aan strenge gedragsregels zijn onderworpen. Zo is onder andere de leeftijdsgrens aangescherpt, mogen leden niet langer kandidaatssteden bezoeken en is de zittingsperiode van de voorzitter beperkt tot maximaal twaalf jaar. Waar Blatter aan zijn vierde termijn van vier jaar begint, staat nu al vast dat Jacques Rogge in 2013 onherroepelijk als IOC-voorzitter terugtreedt.

Ondanks zijn geschonden imago biedt Blatter ook hoop op een beter FIFA. Het is de toon die hij aanslaat. Waar de voorzitter tot voor kort kritiek als een keffer pareerde, toonde hij zich op het congres opvallend mild en inschikkelijk. Blatter beseft dat hij niet langer wegkomt met mooie woorden. Er worden grote daden van hem verwacht. Blatter weet wat hem te doen staat.