'De grote berg' van Dominee Bruinsma

Koud Bloed 13. Nieuw Amsterdam, 128 blz. €9,95 ***

Over een paar weken is het twintig jaar geleden dat crimineel Klaas Bruinsma vlakbij het Amsterdamse Hilton werd doodgeschoten. Tijdschrift Koud Bloed wijdde een nummer aan ‘De Dominee’, zoals Bruinsma’s bijnaam luidde. Grootste wapenfeit in het blad is een stuk van Bruinsma-biograaf Bart Middelburg, die erachter kwam dat er nog veel geld van de groep rondom Bruinsma op een Zwitserse bank staat. Vaak werd aangenomen dat Bruinsma bij zijn dood in 1991 financieel aan de grond zat, totdat de politie begin 1990 zo’n 45.000 kilo onderschepte, bekend als de ‘Grote Berg’.

Maar Bruinsma had nog geld, zo blijkt nu. Zwart geld, dat na zijn dood jaren op een bankrekening in Hongkong stond geparkeerd, maar dat bij de naderende toetreding van Hongkong tot China in 1997 verplaatst moest worden uit vrees voor controles van de Chinese overheid. Stelselmatig werd het geld naar de Zwitserse bank gesluisd, een bedrag dat opliep tot 10,5 miljoen gulden. In 1995 werd de rekening op verzoek van de Nederlandse justitie geblokkeerd, maar omdat de zaak niet rond gemaakt kon worden en verjaarde ‘werd het beslag op het geld weer opgeheven’, zo meldt Middelburg. ‘...en wie meent er aanspraak op te kunnen maken, zal door justitie in Zwitserland geen strobreed meer in de weg worden gelegd’.

Verder ging Koud bloed in gesprek met Jan van Looijen, één van de mannen van de CIE (Criminele Inlichtingen Eenheid) die was te horen op de Endstra-tapes en die in de jaren tachtig jacht maakte op Klaas Bruinsma.

Van Looijen zag de handel verharden, en daarmee Bruinsma en de mensen om hem heen. ‘Op een gegeven moment ontdekten andere criminelen dat je heel veel en heel makkelijk geld kon verdienen door een partij hasj te rippen. Je ging naar zo’n vent toe die een partij had liggen en eiste die op. En als die lui wat deden, schoot je ze neer. Iedere aap kon dat.’

Een gewelddadige periode volgde, want volgens oud-hoofdcommissaris van de Amsterdamse politie Joop van Riessen vielen er in die periode ‘tot vijftien slachtoffers’. Betreurenswaardig, maar anekdotes uit die tijd komen de lezenswaardigheid van Koud Bloed wél ten goede. Denk aan: bijbeunende worstelaars, omkoperij, bloedrode Ferrari’s en permanente verblijven van drugsbaron Bruinsma in het luxueuze Amstel hotel.

Een nauwkeurige reconstructie van de moord op Bruinsma maakt de cursus ‘Bruinsma voor dummy’s’ rond. Bruinsma werd zelfs na zijn dood niet met rust gelaten. Bij een huiszoeking werd de urn met zijn as in beslag genomen, ‘omdat er weleens verboden middelen in verstopt konden zitten’, aldus Middelburg. Een ex-vriendin van Bruinsma merkte op: ‘Jullie hebben jaren achter hem aangezeten, maar nu hebben jullie hem dan toch te pakken.’

Sebastiaan Kort