Wit-Rusland vraagt IMF om noodlening

A shop assistant cleans empty shelves in a shop in Minsk May 20, 2011. Belarus, which in March gave up attempts to prop up the rouble which has depreciated sharply in the face of a large current account deficit, has pinned its hopes on Russian financial aid to stem its currency crisis. The shelves were cleaned out by people who wanted to buy products before they became unaffordable in light of the crisis. REUTERS/Vasily Fedosenko (BELARUS - Tags: BUSINESS) Een werknemer van een winkel in Minsk maakt de lege schappen schoon. Foto Reuters / Vasily Fedosenko

Wit-Rusland heeft het Internationaal Monetair Fonds (IMF) om een noodlening gevraagd. Het land kampt met een ernstige devaluatie van de munt, maar de centrale bank heeft geen geld meer om die te steunen. In korte tijd zijn de voedselprijzen fors gestegen. Om gemor onder de burgers te voorkomen heeft Minsk gisteren de prijzen van een aantal producten bevroren. De vraag aan het IMF zegt iets over de hoge nood in Wit-Rusland.

De problemen heeft Wit-Rusland grotendeels aan zichzelf te danken. De autocratische president Alexander Loekasjenko heeft voor de campagne voor de presidentsverkiezingen vorig jaar de staatskas geleegd en beloofde een scherpe verhoging van de lonen en pensioenen.

Het IMF heeft in 2009 en 2010 al 3,5 miljard dollar aan Wit-Rusland geleend en stuurde afgevaardigden naar het land om de situatie in het oog te houden. Nog niet duidelijk is hoeveel geld Wit-Rusland als noodlening vraagt. Vermoedelijk gaat het om 3,5 tot 8 miljard dollar. Volgens NRC’s buitenlandredacteur Chris Hensen, die de situatie in Wit-Rusland volgt, zegt de vraag aan het IMF iets over de nood, want het IMF leent nooit zonder voorwaarden. President Loekasjenko wil het liefst geen buitenlandse (westerse) bemoeienis.

“Van Rusland, Loekasjenko’s traditionele bondgenoot, kan Wit-Rusland niet meer lenen. Rusland stelt strenge voorwaarden, zoals het privatiseren van olie- en gasbedrijven, maar Loekasjenko wil dat niet. De relatie tussen de twee landen is de afgelopen jaren sterk verslechterd. Wit-Rusland is daardoor gedwongen zich tot het IMF te wenden.”

“Interessant is welke voorwaarden het IMF zal stellen aan een lening. Welke is onduidelijk, maar naar verwachting zullen het geen politieke voorwaarden zijn.”

Er is veel kritiek in het westen op Wit-Rusland. Loekasjenko greep na afloop van de verkiezingen vorig jaar hard in bij protesten. In de maanden daarna werden tientallen activisten en oppositieleden tot lange celstraffen veroordeeld. De Europese Unie en de Verenigde Staten voerden opnieuw sancties in tegen Minsk.

Lege schappen in een supermarkt in Minsk, vorige week. Foto Reuters / Vasily FedosenkoLege schappen in een supermarkt in Minsk, vorige week. Foto Reuters / Vasily Fedosenko

Mogelijke voorwaarden IMF ‘zullen streng zijn’

Enkele analisten wagen zich tegen persbureau Reuters aan speculatie over mogelijke voorwaarden van het IMF. Zo denkt een analist van Renaissance Capital Analyst dat wellicht de liberalisatie van de wisselkoers als mogelijke voorwaarde gesteld kan worden.

De Wit-Russische regering bevroor gisteren de prijzen van producten als vis, thee, koffie, worst, kaas en groente en fruit, wat wordt gezien als een wanhopige poging om de prijzen niet nog verder te laten stijgen.

Hensen zegt dat vooral de Wit-Russische bevolking de dupe is van de crisis in het land.

“Loekasjenko heeft de Wit-Russische burgers de afgelopen jaren tevreden kunnen houden met zijn planeconomie. Nu blijkt dat die niet meer vol is te houden. Veel producten zullen duurder worden en er dreigen tekorten te ontstaan, tot onvrede van de bevolking. Er zijn al kleine tekenen van protest. Vorige week legden tientallen automobilisten de hoofdstraat van Minsk stil. Dat is nog vrij onschuldig, maar de vraag is wat nog verder stijgende prijzen onder de bevolking teweeg kan brengen.”