Koning van Bahrein wil dialoog over hervormingen

A government worker holds a banner as he participates in a rally to oppose the presence of Saudi Arabian troops in Bahrain, at Tehran's Palestine square May 23, 2011. The banner shows what the worker says are images of the crackdown on Bahraini protesters. REUTERS/Caren Firouz (IRAN - Tags: POLITICS CIVIL UNREST)
A government worker holds a banner as he participates in a rally to oppose the presence of Saudi Arabian troops in Bahrain, at Tehran's Palestine square May 23, 2011. The banner shows what the worker says are images of the crackdown on Bahraini protesters. REUTERS/Caren Firouz (IRAN - Tags: POLITICS CIVIL UNREST) Iranees houdt in Teheran een vlag vast met daarop door veiligheidsdiensten uiteengeslagen protesten in Bahrein. Foto: Reuters / Caren Firouz

Na de opheffing van de noodtoestand in Bahrein wil koning Hamad bin Isa al-Khalifa een dialoog “zonder randvoorwaarden” met de oppositie over hervormingen in het land.

Dat heeft de Bahreinse staatstelevisie vanmiddag bekendgemaakt, meldt persbureau Reuters. Khalifa wil vanaf 1 juli praten “met alle betrokken partijen” over hervormingen “op alle vlakken”.

Morgen wordt de noodtoestand in het land opgeheven. Deze werd in maart afgekondigd vanwege aanhoudende demonstraties voor politieke hervormingen. Sinds de sjiitische meerderheid in Bahrein in februari begon met protesteren zijn ten minste dertig mensen om het leven gekomen. Met de noodtoestand kreeg het leger vergaande bevoegdheden om de door sjiieten geleide protesten in het land de kop in te drukken. Eerder was al de hulp ingeroepen van een door Saudi-Arabië geleide troepenmacht van de Golf Samenwerkingsraad (GCC).

Ondanks het opheffen van de noodtoestand zullen de autoriteiten streng blijven optreden tegen anti-regeringsdemonstraties, laat het ministerie van Justitie in Bahrein weten.

Scepsis over uitkomsten van een dialoog

De uitspraak van de koning is volgens NRC-buitenlandredacteur Carolien Roelants waarschijnlijk een handreiking naar de gematigde sjiitische oppositie die recentelijk nog benadrukte dat deze niet wilden dat Khalifa aftrad, maar alleen politieke hervormingen willen.

“De sjiieten zijn verdeeld geraakt. De gematigde sjiieten willen democratische hervormingen, terwijl de radicale oppositie de koning weg wil hebben. Maar demonstraties van beide groepen zijn onlangs zonder onderscheid neergeslagen. Sindsdien is er geen betoging meer geweest. De gematigde sjiieten lieten onlangs weten niet het aftreden van de koning te eisen. De uitspraak van Khalifa is daar waarschijnlijk rechtstreeks mee verbonden.”

Roelants is echter wel sceptisch over de uitkomst van een mogelijke dialoog, de onderdrukte sjiitische meerderheid in het land eist al sinds de jaren negentig meer rechten.

“De vraag is hoe het zal lopen. Aan de sjiitische kant staan veel radicalen. Bovendien is er al veel gebeurd. Grote aantallen sjiieten zijn ontslagen, gevangen genomen en er zijn aannemelijke berichten dat gevangenen gefolterd zijn. Dat is een grote schaduw waaronder de dialoog gevoerd moet worden. Je mag dus best sceptisch zijn. Dit protest stamt bovendien uit de jaren negentig en tot dusver heeft het nog nergens toe geleid.”

In NRC Handelsblad schreef Roelants eerder een kleine samenvatting over de toestand in Bahrein en waarom er maar weinig nieuws uit het land komt:

Uit Bahrein komt nauwelijks nieuws, wat wil zeggen dat de protesten van de sjiitische meerderheid tegen het sunnitische regime grondig zijn onderdrukt, met medewerking van duizenden militairen uit naburige Golfstaten. Een belangrijke financier van de Formule-1 autoraces, Bernie Ecclestone, heeft deze week zelfs de hoop uitgesproken dat de Grand Prix van Bahrein, die in maart wegens de onrust was uitgesteld, alsnog kan doorgaan. Human Rights Watch riep Ecclestone meteen op de verslechterende mensenrechtensituatie mee te betrekken in zijn overwegingen. De staat van beleg wordt binnenkort opgeheven, maar een stroom ex-betogers is al tot gevangenisstraffen veroordeeld, en twee tot de doodstraf. Er zijn, aldus HRW, geloofwaardige berichten van foltering en duizenden sjiitische employés zijn ontslagen. Een Bahreinse journaliste die had geschreven over de repressie, werd deze week opgepakt en op een politiebureau mishandeld, aldus de Internationale Federatie van Journalisten.

Lees meer over de ontwikkelingen in Bahrein.

Bekijk hieronder een interactieve kaart over de onrust in de Arabische wereld en het Midden-Oosten.

Interactieve graphic: Onrust in de Arabische wereld

    • Hans Klis