Vrouwen in de top

Ondanks het initiatief van de overheid in 2008, het Charter Talent naar de Top, schiet het niet op met de doorgroei van vrouwen naar de top van het bedrijfsleven. Het animo binnen het bedrijfsleven om zichzelf vrijwillig zelfgekozen streefcijfers op te leggen, was vanaf het begin erg laag. Met name de grote Nederlandse multinationals, waaronder Unilever en Akzo, weigeren het charter te tekenen.

Dinsdag aanstaande wordt het wetsvoorstel tot aanpassing van de regels over bestuur en toezicht in naamloze en besloten vennootschappen behandeld in de Eerste Kamer. Onderdeel daarvan is het streven naar een evenwichtige verdeling van zetels van het bestuur en de raad van commissarissen. Raden van bestuur en raden van commissarissen moeten voor tenminste 30 procent uit vrouwen gaan bestaan. Het gaat daarbij om streefcijfers. Dat betekent dat als de percentages niet gehaald worden de onderneming in haar jaarverslag moet uitleggen waarom dat zo is. Daarbij zal moeten worden aangegeven op welke wijze zij beoogt in de toekomst wel een evenwichtige verdeling van zetels te realiseren.

De regeling in Nederland verschilt wezenlijk van die in Noorwegen waar quota in de wet zijn opgenomen. Raden van Commissarissen van alle beursgenoteerde ondernemingen moeten in Noorwegen voor tenminste 40 procent uit vrouwen bestaan. Die wet werd in 2003 aangenomen. De bedrijven hadden tot 1 januari 2008 de tijd om het quotum te halen. De consequentie van het niet halen van het quotum is vergaand. Een onderneming die niet voldoet, wordt op last van de rechter ontbonden. In 2008 was 38 procent van de Noorse commissarissen vrouw.

Streefcijfers sluiten vooralsnog beter aan bij de Nederlandse situatie dan wettelijke quota. Nederland is nog steeds koploper deeltijd werken. Meer dan de helft van de vrouwen tussen de 25 en 54 jaar werken parttime. Het is uit te leggen dat een topfunctie niet parttime kan worden vervuld. Maar als de wet er door komt dan moet in het jaarverslag uitgelegd worden dat het bedrijf cv’s van geschikte vrouwen heeft gezocht en vervolgens moet worden uitgelegd waarom er toch voor een man is gekozen.

Het wetsvoorstel gaat op een belangrijk onderdeel verder dan het Noorse model. De quota in Noorwegen gelden slechts voor zetels in Raden van Commissarissen, terwijl het streefcijfer in het wetsvoorstel in Nederland ook van toepassing is voor de samenstelling van raden van bestuur. Women on Top zet zich vanaf 2006 in voor meer vrouwen in raden van bestuur en raden van commissarissen. Samen met Heleen Mees en de toenmalige Baker & McKenzie bestuursvoorzitter Mike Jansen heb ik het amendement streefcijfers geschreven (amendement-Kalma). De Tweede Kamer stemde in december 2009 met een overweldigende meerderheid in. Het werd ingediend door Paul Kalma ( PvdA), Pieter Omtzigt (CDA) en Frans Weekers (VVD). Als de Eerste Kamer instemt dan zullen bedrijven zich echt moeten gaan inzetten om geschikte vrouwen te vinden en zullen zij moeite moeten doen om vrouwen te laten doorgroeien.

Binnen Baker & McKenzie wereldwijd valt het streven naar doorgroei van vrouwen binnen ons Corporate Social Responsibilty beleid. Het is niet alleen een belangrijk thema binnen ons wereldwijde leiderschapsprogramma, maar eveneens een speerpunt van onze trainingen voor medewerkers. Zo wordt het streven naar evenredige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen binnen de verschillende besturen van Baker & McKenzie wereldwijd gedragen en uitgedragen en voelen alle medewerkers zich onderdeel van dit belangrijke onderwerp.

Mirjam A. de Blécourt

Schinkel en Tamminga zijn dinsdag terug van vakantie. De laatste gastcolumn is van Mirjam de Blécourt, partner Arbeidsrecht en bestuurslid van Baker & McKenzie.