Nicolas Sarkozy is binnenkort de koning van Europa

Sarkozy breidt zijn macht uit door snel zijn kandidaten voor de Europese Centrale Bank en het IMF naar voren te schuiven.

Bedenk eens wat een invloed hij daarmee verwerft.

Nog maar enkele maanden geleden leek de Franse president Nicolas Sarkozy de aftocht te zullen blazen. Inmiddels mag het hem vergeven worden als hij zich langzamerhand de ‘koning van Europa’ waant. Zelden zullen in de jongste geschiedenis iemands kansen zo drastisch zijn gekeerd.

De val van zijn rivaal Dominique Strauss-Kahn, die al vroeg favoriet was om volgend jaar het Franse presidentschap in de wacht te slepen, is maar een deel van het verhaal. Dat was gewoon geluk voor Sarkozy. Waarin de Franse president echt heeft uitgeblonken, is in politieke strategie en tactiek.

De komende president van de Europese Centrale Bank (ECB), Mario Draghi, dankt zijn baan aan Sarkozy – die de Duitse bondskanselier Angela Merkel slim een Italiaan wist op te dringen. Reken maar dat Mario pronto de telefoon zal opnemen als hij hoort dat ‘Sarko’ aan de lijn is – vooral als de Franse president greep weet te krijgen op het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de reddingsoperaties die dit fonds aan geplaagde Europese economieën kan bieden.

Daar stuurt Sarkozy op aan, door zijn minister van Financiën en politieke maatje Christine Lagarde als baas van het IMF naar voren te schuiven (ja, ook vrouwen kunnen politieke maatjes zijn). Mocht dit lukken, dan zou de Franse president in twee maanden tijd zowel bij de ECB als bij het IMF een vinger in de pap hebben. En dat is de man op wie geen verstandig mens meer geld zette.

De val van Strauss-Kahn elimineerde niet alleen een rivaal voor het Elysée, maar verraste ook de opkomende landen – die het IMF willen de-europeaniseren – zodat zij niet bijtijds met een geloofwaardige kandidaat voor de vervanging van Strauss-Kahn konden komen. De alerte Sarkozy had wel mevrouw Lagarde paraat. Na zijn onweerstaanbare impuls aan de kandidatuur van Draghi door zijn verrassende pact met de Italiaanse premier Silvio Berlusconi ging de Franse president met oogverblindende snelheid te werk in de IMF-kwestie, voordat zijn tegenstanders in de opkomende wereld hun zaakjes voor elkaar konden krijgen.

De Franse president smeedt een verenigd Europees front, ten gunste van Lagarde, door te betogen dat de Europese landen met snelle steun aan de Franse minister van Financiën mogelijke rivalen voor de toppositie van het IMF uit de opkomende wereld een halt toe kunnen roepen. Zo komen de Europeanen één voor één over de brug. Als tacticus is Sarkozy geniaal.

Bedenk eens welke invloed Sarkozy in het ‘nieuwe Europa’ kan hebben als ‘machtsmakelaar’ achter de hoofden van zowel de ECB als het IMF. De ECB heeft zich stevig ingegraven tegen een herstructurering van schulden, omdat die de centrale bank met zulke verliezen zou kunnen opschepen dat misschien herkapitalisatie noodzakelijk wordt.

Aanvullende reddingsoperaties door het IMF kunnen veel druk op geplaagde Europese economieën wegnemen om hun schulden deels of geheel af te boeken. De ECB zou hier blij mee zijn. Maar zou Mario Draghi bereid zijn Sarkozy te ‘betalen’ om zijn invloed bij Lagarde aan te wenden door de rente aan banden te leggen? Dat soort koehandel is nu precies waarin Sarkozy uitblinkt – en bij uitstek de mogelijke doodklap voor de geloofwaardigheid van de ECB. Bij zoveel macht in handen van één man is er gevaar van misbruik.

De clou van de Europese staatsschuldencrisis is dat de kosten van de reddingsoperaties op anderen worden afgewenteld. Hoe meer het IMF doet, hoe minder de Europese regeringen hoeven te doen – en uiteindelijk bekostigen de opkomende landen de Europese uitspattingen.

Dat is een reëel gevaar, met een politieke figuur als Christine Lagarde aan het roer van het IMF. Telkens als zij een geplaagde Europese economie te hulp komt, zullen de opkomende landen zich afvragen: waarom moeten wij voor hen betalen? Het antwoord is heel eenvoudig: ze waren niet snel of gewiekst genoeg om doeltreffend de ‘blitzkrieg van Sarkozy’ te bestrijden.

Nog een laatste punt – Duitsland mag dan de economische macht in Europa zijn, maar wat we van de verrassende gebeurtenissen van de afgelopen maand hebben geleerd, is dat Zuid-Europese politici als Sarkozy en Berlusconi, die in het Noorden geregeld worden uitgelachen vanwege hun persoonlijke zwakheden en levensstijl, hun noordelijke tegenhangers nog wel het een en ander kunnen leren wat betreft politieke strategie en tactiek.

Het idee dat het Noorden op grond van zijn superieure economische kracht de eurozone zou domineren, is een gevaarlijke illusie gebleken.

Econoom Melvyn Krauss is verbonden aan het Hoover-instituut van Stanford University.