Ook een duif komt niet graag op zijn beslissing terug

Een vervelende film uitzitten omdat je nu eenmaal betaald hebt. Nog meer geld pompen in een project dat duidelijk tot mislukken gedoemd is, omdat er al zo veel geld in wás gepompt. Je duurste speler opstellen, ook al heeft die even een prestatiedip. Het valt allemaal onder wat gedragswetenschappers het sunk cost effect noemen: verder investeren omdat je al zo veel geïnvesteerd hebt. Onderzoekers zagen het altijd als een typisch menselijke vorm van domheid: niet willen toegeven dat je fout zat. Maar duiven blijken vergelijkbaar irrationeel gedrag te vertonen. Psychologen beschrijven hun studies daarnaar in Journal of Comparative Psychology (voorpublicatie, vorige week online).

Duiven investeren natuurlijk geen geld, maar energie. De duiven in de experimenten waren eerst zo getraind dat ze begrepen dat een lampje van de ene kleur 30 keer pikken vereiste voordat het licht doofde en er voedsel kwam en een lampje van een andere kleur slechts 15 keer. Daarna begon het experiment: als de duif bezig was met 30 keer pikken ging plots het lampje aan bij 15 keer pikken. Vaak is het dan voordeliger om te wisselen, zeker in het begin van de serie van 30, maar de duiven bleken toch geneigd die af te maken. Het is nog niet precies duidelijk waarom, maar het betekent volgens de onderzoekers dat het sunk cost effect ook bij mensen meer met de gedachteloze regel ‘anders is het zonde’ te maken heeft dan met het vermijden van gezichtsverlies.