Ratko Mladic gearresteerd in Servië - onduidelijk of hij vandaag naar Nederland komt

Het kan nog een week duren voordat de vanochtend opgepakte oorlogsmisdadiger Ratko Mladic wordt uitgeleverd aan het Joegoslavië-Tribunaal in Nederland. Dat zegt de Servische justitie.

Een Servische aanklager voor oorlogsmisdaden meldde vanmiddag aan persbureau Reuters dat Mladic nog altijd in Servië verblijft omdat hij nog ondervraagd moet worden door een onderzoeksrechter. Voor dat verhoor arriveerde Mladic rond vier uur vanmiddag in een rechtbank in Belgrado.

Mladic, nu 69 jaar, had het bevel over de Bosnisch-Servische troepen toen die na de val van Srebrenica op 11 juli 1995 achtduizend moslimjongens en -mannen hebben weggevoerd en vermoord die formeel onder bescherming van Nederlandse VN-militairen stonden. Hij werd vanochtend in Servië gearresteerd. Dit was de grootste oorlogsmisdaad in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog.

Lees hieronder al het nieuws rond de arrestatie terug:

Update 17:48 Wij sluiten dit liveblog voor dit moment af. Bedankt voor uw aandacht.

Update 17:40 Een papiertje met de tekst ‘Ratko de held’ werd vanmiddag over het bord van de plaatsnaam Lazarevo gehangen. Naar verluidt werd Mladic daar vanochtend opgepakt.

Update 17:29 Mladic is rond vier uur vanmiddag naar de speciale rechtbank in Belgrado gebracht, meldt de Servische zender B92. Hij werd vanuit het hoofdkantoor van de inlichtingendienst overgebracht naar de rechtbank, waar hij door een onderzoeksrechter gehoord zal worden.

Update 17:15 Radovan Karadzic, als president van de toenmalige Republiek Servië verantwoordelijk voor de acties van Mladic, heeft via zijn advocaat laten weten dat het hem spijt dat Mladic zijn vrijheid heeft verloren. (AP)

Update 17:09 De familie van Mladic is ‘blij om te vernemen’ dat Mladic in leven is. De advocaat van de familie laat weten tegenover B92 dat de ze hopen de kans om te krijgen om Mladic ‘na jaren gescheiden te zijn’ weer een keer te zien.

“Ze hebben het recht hem te zien voor hij wordt uitgeleverd, wat niet zou moeten gebeuren voor volgende week. De familie geloofde dat hij dood was en de nieuws van zijn arrestatie leidde tot verbazing en blijdschap.”

Update 16:59 Het Servische radiostation B92, dat vanochtend als eerste melding maakte van de arrestatie van Mladic, zegt van bronnen details over de arrestatie te hebben vernomen. Zo zou Mladic bij zijn arrestatie geen baard of vermomming hebben gedragen en zou zich niet verzet hebben. Volgens de bronnen zag Mladic er ‘zichtbaar ouder’ uit en is één van zijn armen verlamd.

Update 16:42 In Servië wordt lang niet alleen maar positief op de arrestatie van Mladic gereageerd. Een woordvoerder van de ultranationalistische Servische Radicale Partij noemt de ‘schandelijke arrestatie’ van de Servische generaal een ‘klap voor onze nationale belangen’. “Dit is een regime van smerige, corrupte en verraderlijke leugenaars”, aldus woordvoerder Boris Aleksic.

Update 16:38 Onderstaande foto van persbureau AP zou het dorp tonen waar Mladic vanochtend vroeg werd gearresteerd.

Update 16:34 Verschillende Kamerleden reageerden vanmiddag voor de camera van de NOS op de arrestatie van Mladic:

Update 16:30 De eurocommissaris voor Toetreding Stefan Fuele zegt in een reactie op de arrestatie van Mladic dat een ‘groot obstakel’ voor Servische toetreding tot de EU is weggenomen. “Servië heeft een belangrijke internationale belofte vervuld en moet zijn hervormingswerk intensiveren.” Fuele concludeerde dat Servië ‘vandaag dichterbij EU-lidmaatschap is gekomen’.

Update 16:10 De eerste Nederlandse media hebben zich in afwachting van de komst van Mladic bij de gevangenis in Scheveningen verzameld. Het blijft onduidelijk of de opgepakte oorlogsmisdadiger vandaag nog naar Nederland reist. (De Telegraaf)

Update 16:08 Serge Brammertz, hoofdaanklager van het Joegoslavië-Tribunaal, heeft verheugd op de arrestatie van Mladic gereageerd. Tegenover persbureau AP noemt hij de dag van vandaag een ‘belangrijke dag voor de slachtoffers van de verschrikkingen in Bosnië’. Volgens Brammertz is het de ‘hoogste tijd’ dat er gerechtigheid komt voor de slachtoffers. Verdachten van oorlogsmisdaden kunnen niet langer rekenen op het ontlopen van hun straf, aldus Brammertz.

Update 16:00 Onze politiek redacteur Herman Staal sprak met voormalig premier Kok over de arrestatie van Mladic en stuurde ons het volgende op:

“Ik denk dat heel veel mensen met mij opgelucht zijn. Het leed dat hij zo veel mensen heeft aangedaan zal hiermee niet worden weggenomen, maar het is heel goed voor de nabestaanden dat het recht zijn beloop zal hebben.” Het NIOD-rapport over de val van Srebrenica leidde tot het voortijdig einde van tweede kabinet-Kok in 2002. Kok bracht kort na de val van het kabinet een van tevoren geheim gehouden bezoek aan de plek waar duizenden moslims zijn omgekomen. De arrestatie doet emotioneel “natuurlijk heel veel” “Ik ben een rationeel mens maar ik me er geweldig over opgewonden dat het zo lang geduurd heeft. Het is onbegrijpelijk dat hij zo lang op vrij voeten is kunnen blijven. Hij was toch geen Bin Laden? Voormalig Joegoslavië is niet zo vlak als Nederland maar hij had toch veel eerder gepakt en berecht kunnen worden. Maar dat is terugkijken. Servië heeft het kennelijk nu wel serieus genomen. Het is goed dat hij nu snel naar Den Haag wordt overgebracht.”De ex-premier zegt geen idee te hebben of het proces bij het Joegoslavië Tribunaal nog nieuwe feiten over de val van de enclave zal opleveren.”

Update 15:59 Voormalig hoofdaanklager van het Joegoslavië-Tribunaal Carla del Ponte reageert tegenover de BBC op de arrestatie van Mladic:

“Ik denk dat Mladic zich in Belgrado elke drie dagen van het ene appartement naar het andere verplaatste. Daarom was het logistiek zo ingewikkeld om hem te vinden.”

Update 15:51 Mladic moet waarschijnlijk later vanmiddag voor de rechter in Belgrado verschijnen. Het is nog onduidelijk of er in de rechtszaal gefilmd mag worden. (BBC)

Update 15:44 Voormalig Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright heeft op de arrestatie van Mladic gereageerd:

“Mladic probeerde een veroveringsheld te worden. In plaats daarvan leefde hij als een vluchteling in de obscuriteit en heeft hij vele jaren gevangenschap voor de boeg. Rechtvaardigheid werkt.”

Update 15:37 Mladic komt waarschijnlijk niet vandaag naar Nederland. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken gaat er vanuit dat het nog wel een paar dagen duurt. (NOS)

Update 15:34 Meer informatie uit het persbericht van de Servische aanklagers: de rechter heeft op basis van de aanklacht drie dagen om te beslissen of Mladic moet worden uitgeleverd. Daarna heeft Mladic weer drie dagen om tegen deze beslissing in beroep te gaan.

Update 15:20 Een Servische aanklager voor oorlogsmisdaden zegt dat Mladic nog altijd in Servië verblijft omdat hij nog ondervraagd moet worden door een onderzoeksrechter. Ook zou Mladic het recht hebben om in beroep te gaan tegen zijn arrestatie. (Reuters)

Update 15:15 Omdat er tegenstrijdige berichten komen over het nieuws dat Mladic onderweg zou zijn naar Nederland bellen wij nu met het Joegoslavië-Tribunaal om uitsluitsel te krijgen.

Update 15:14 Een woordvoerder van het Servische oorlogstribunaal zegt op de Servische staatstelevisie dat Mladic niet in een vliegtuig zit. Het duurt maximaal zeven dagen voordat hij wordt uitgeleverd. (NOS)

Update 15:12 Het bevel tot de arrestatie van Mladic was een ‘hele dappere beslissing’ van de Servische president Tadic. Dat zei zijn Franse collega Sarkozy zojuist. Hij voegde toe dat de arrestatie Servië een stap dichterbij EU-lidmaatschap brengt. (Reuters)

Update 15:06 De voorzitter van de Europese Commissie Jose Manuel Barroso noemt Mladic’s arrestatie ‘geweldig nieuws’:

“Exact een week geleden was ik in Belgrado. Ik had een uitgebreid, diepzinnig gesprek met president Tadic. Hij zei mij toen dat hij alles zou doen om Mladic te arresteren.”

Update 15:02 VN-secretaris-generaal Ban-Ki Moon noemt deze dag vanwege de arrestatie van Mladic ‘een historische dag’ voor het internationaal recht.

Update 14:59 Oud-premier Wim Kok, die tijdens de val van Srebrenica minister-president was, heeft tegenover de NOS gereageerd op de arrestatie van Mladic:

“Velen zullen met mij opgelucht zijn dat generaal Mladic nu eindelijk is opgepakt. Ik blijf het onbegrijpelijk vinden dat hij zo lang op vrije voeten heeft kunnen blijven. De arrestatie van Mladic maakt het vreselijke leed dat hij zovele weerloze en onschuldige mensen heeft berokkend natuurlijk niet ongedaan, maar maakt het wel mogelijk dat hij zich nu spoedig voor het Joegoslavië Tribunaal zal moeten verantwoorden. Het recht moet zijn loop hebben.”

Update 14:54 Mladic zou al rond drie uur vanmiddag op vliegveld Rotterdam The Hague Airport arriveren. (BBC)

Update 14:47 De arrestatie van Mladic betekent niet dat Servië nu verzekerd is van EU-lidmaatschap. Dat benadrukte premier Rutte tegenover de NOS in zijn reactie op de arrestatie:

“Je moet kijken naar alle feiten rond iedere toetreding. Dit was een belangrijk element, maar de arrestatie betekent niet één-op-één toetreding. Zo werkt het niet.”

Update 14:42 PvdA-Kamerlid Frans Timmermans noemt het oppakken van Mladic ‘heel goed nieuws voor de nabestaanden van zijn slachtoffers, voor de soldaten van Dutchbat, voor Bosnië, de internationale rechtsorde en voor Servië’:

“Het is goed nieuws dat oorlogsmisdadigers uiteindelijk niet hun berechting kunnen ontlopen, hoe diep zij zich ook verstoppen, hoeveel hulp zij ook ontvangen van handlangers. Dat is een helder signaal dat door alle Mladicen van deze wereld verstaan zal worden.”

Update 14:36 De Verenigde Staten zijn ‘verheugd’ over de arrestatie van Mladic. Dat heeft het Witte Huis zojuist laten weten. De Amerikaanse regering hoopt dat de oorlogsmisdadiger snel naar het Joegoslavië-Tribunaal wordt overgebracht. De arrestatie bewijst dat criminelen als Mladic niet aan gerechtigheid kunnen ontsnappen, aldus de VS.

Update 14:33 Na de landing op Rotterdam of Eindhoven wordt Mladic per helikopter overgebracht naar de binnenplaats van de gevangenis van Scheveningen.

Update 14:32 Mladic zou binnen enkele uren al aankomen in Nederland, op de luchthaven van Eindhoven of Rotterdam. (NOS)

Update 14.30 Bosnische inlichtingendiensten hebben deelgenomen aan de operatie die leidde tot de arrestatie van Mladic. Dat een bron rond de Bosnische regering. (Reuters)

Update 14.26 Bekijk hieronder een korte samenvatting persconferentie van de Servische president Tadic over de arrestatie van Mladic terug:

Update 14.22 Volgens de Servische staatstelevisie is Mladic ondertussen, enkele uren na zijn arrestatie, al per vliegtuig op weg naar Den Haag.

Update 14.18 Oud-minister van Defensie Joris Voorhoeve, minister tijdens het drama van Srebrenica, noemt Mladic’ arrestatie ‘het mooiste nieuws dat hij in jaren heeft gehoord’. (NOS)

Update 14.15 Mladic identificeerde zich bij zijn arrestatie als Milorad Komadic. Deze schuilnaam blijkt een anagram: I am Radko Mladic.

Update 14.12 Premier Rutte noemt de arrestatie van Mladic op Twitter ‘een belangrijk moment, vooral voor de vele slachtoffers en nabestaanden. Het is een zege voor het internationaal recht’.

Update 14.08 Oud-minister van Buitenlandse Zaken en huidig vicepremier Maxime Verhagen reageerde op Twitter:

“Dit is een goede dag voor de slachtoffers van Srebrenica, voor Servië en voor Europa. Nederland mag trots zijn dat we erop zijn blijven hameren dat Mladic naar Den Haag moet. Oorlogsmisdadigers kunnen vluchten, ze kunnen zich verstoppen maar uiteindelijk zullen ze zich moeten verantwoorden voor hun daden.”

Update 14.06 Beroemd fragment van gesprek tussen overste Thom Karremans en Mladic over de evacuatie van de moslimbevolking en Dutchbat. “Don’t shoot the pianoplayer”

Toenmalig NRC-filmredacteur Bas Blokker schreef er in 2006 het volgende over:

“De beroemdste Nederlandse oorlogsfilm is niet Soldaat van Oranje, niet De Aanslag, niet Het meisje met het rode haar, maar een filmpje met overste Karremans in Srebrenica in de hoofdrol. Het is gefilmd door een Servische soldaat en gebruikt in een Britse documentaire, A Cry from the Grave en is zo wereldberoemd geworden. Het is de ultieme film over machteloosheid, over neerhangende schouders en gebogen hoofden. (…) Overste Karremans laat zich in het fragment een cadeautje in handen drukken door de Servische slager, generaal Mladic. Als hij behalve ‘dankuwel’ ook nog wat wil stamelen over de moslims die aan zijn zorgen waren toevertrouwd, blaft Mladic hem af. De Nederlandse commandant krimpt ineen en zegt: “I am just the pianoplayer. Don’t shoot the pianoplayer’.”

Update 14.04 De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal noemt de arrestatie van Mladic ‘zestien jaar na Srebrenica’ een ‘belangrijk moment’. (NOS)

Update 14.02 Het oppakken van Mladic zou het proces tegen de oud-Servische president Karadzic kunnen beïnvloeden. Dat zegt een advocaat van Karadzic. Volgens de advocaat zouden de rechters van het Joegoslavië-Tribunaal kunnen besluiten om de twee processen samen te voegen omdat nog maar twintig procent van het proces van Karadzic achter de rug is. De advocaten van Karadzic en Mladic zouden ook samen kunnen optrekken, aldus de advocaat. (AP)

Update 13.57 Italië zegt in een reactie dat de arrestatie van Mladic Servië dichterbij EU-lidmaatschap brengt. (AFP)

Update 13.53 Meer van EU-buitenlandcoördinator Ashton: ze zegt dat het oppakken van Mladic een ‘belangrijke stap voorwaarts’ is voor Servië en internationale rechtvaardigheid. Ashton benadrukt dat Servië volledig met het Joegoslavië-Tribunaal moet blijven samenwerken om lid van de EU te kunnen worden. (Reuters)

Update 13.49 Groot-Brittannië stelt in een officiële reactie dat de arrestatie van Mladic een ‘ongelukkig hoofdstuk’ uit de geschiedenis van Servië afsluit. (AFP)

Update 13.46 De families van de slachtoffers van Mladic zeggen in een gezamenlijke verklaring ‘opgelucht’ te zijn. (AFP)

Update 13.45 De NAVO laat in een reactie weten dat met de arrestatie van Mladic recht wordt gedaan. (AFP)

Update 13.43 Mladic moet zonder vertraging vervolgd worden door het Joegoslavië-Tribunaal. Dat heeft EU-buitenlandcoördinator Ashton, die op dit moment op bezoek is in Servië, zojuist verklaard. (AFP)

Update 13.39 Tadic heeft zojuist op zijn persconferentie gezegd dat er nog altijd werk te doen is en dat bijvoorbeeld Goran Hadzic nog gearresteerd moet worden. Hadzic wordt door het Joegoslavië-Tribunaal beschuldigd van de moord op honderden Kroaten.

Update 13.33 De Servische omroep B92 bericht dat Mladic zou zijn opgepakt in de buurt van de plaats Lazarevo in het zuiden van Servië.


Grotere kaart weergeven

Update 13.28 Meer van Tadic vanaf de persconferentie: hij stelt dat de arrestatie belangrijk is voor de ‘morele waardigheid’ van zijn land en ‘cruciaal’ is voor verzoening op de Balkan. De president zei verder dat Servië momenteel zijn onderzoek uitbreidt en dan pas kan zeggen waar Mladic precies is gearresteerd. Hij noemde het verder ‘interessant’ dat de arrestatie van Mladic komt tijdens het bezoek van EU-buitenlandcoördinator Ashton.

Update 13.25 De voorzitter van het Europees parlement Buzek is blij met de arrestatie van Mladic en zegt dat het oppakken van de oorlogsmisdadiger ‘overtuigend bewijs’ is dat Servië goed samenwerkt met het Joegoslavië-Tribunaal.

Update 13.23 Met de arrestatie van Mladic worden de suggesties dat Servië niet volledig mee zou werken aan het onderzoek van het Joegoslavië-Tribunaal ‘bewezen niet waar te zijn’.

Update 13.21 Tadic is ‘ongelooflijk trots’ op het moeilijke werk dat Servië heeft gedaan. ‘We hebben hiermee een volledig nieuwe mogelijkheid geopend.’

Update 13.20 Tadic:

“We zijn erin geslaagd om de naam van Servië te zuiveren - deze operatie laat zien dat onze verdedigingsinstituties kunnen aantonen dat rechtvaardigheid zegeviert.”

Update 13.18 Tadic zegt dat Servië weer een hoofdstuk van zijn geschiedenis sluit en dat alle misdaden van Mladic volledig onderzocht moeten worden.

Update 13.16 Tadic bevestigt dat Ratko Mladic is gearresteerd. (AFP)

Update 13.15 Tadic is begonnen aan zijn persconferentie.

Update 13.14 De stafchef van de Servische inlichtingendienst zegt geen informatie te hebben over de arrestatie van Mladic. Hij zegt af te wachten wat president Tadic op zijn aangekondigde persconferentie gaat zeggen. (AFP)

Update 13.12 De Britse premier Cameron zegt dat als de berichten over de arrestatie van Mladic kloppen het een moment is om bij stil te staan en om ‘te herinneren waar hij verantwoordelijk voor was’. (SkyNews)

Update 13.09 De gearresteerde verdachte heeft ‘een aantal fysieke kenmerken’ van Mladic. Het DNA van de arrestant wordt nu geanalyseerd, zegt een anonieme Servische functionaris. (Reuters)

Update 13.07 The Guardian heeft de volledige aanklacht tegen Mladic online gezet.

Update 13.06 Een woordvoerder van het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag zegt het nieuws over de arrestatie van Mladic nog niet te kunnen bevestigen. (AP)

Update 13.04 Oud-minister van Buitenlandse Zaken Jaap de Hoop Scheffer reageerde bij RTL Z op de mogelijke aanhouding van Mladic:

“Als het waar is, is dit een majeure gebeurtenis voor Servië, voor president Tadic, die zich altijd op het westen heeft gericht. Het is ook voor de relatie met Europa belangrijk, maar ook voor Nederland. Omdat hij architect is van de massamoord in Srebrenica. De arrestatie heeft veel te lang geduurd. Srebrenica is een kras op de ziel van Nederland, ook voor mij persoonlijk.”

Update 13.00 De Servische staatstelevisie heeft bevestigd dat Mladic is opgepakt.

Update 12.58 EU-woordvoerder Natasha Butler zegt dat de arrestatie van Mladic zou betekenen dat Servië het belang van volledige samenwerking heeft gerealiseerd. Butler noemde de mogelijke arrestatie ‘concrete vooruitgang op weg naar Europese integratie’. (AFP)

Update 12.53 Een familievriend heeft tegen persbureau Reuters gezegd dat Mladic inderdaad in Servië gearresteerd is en in het hoofdkantoor van de Servische inlichtingendienst verblijft.

Update 12.49 De EU zegt dat het ‘alle reden heeft om te geloven’ dat Mladic is gearresteerd, maar de Unie wacht op bevestiging. (AP)

Update 12.48 Volgens een verslaggever van RTL Z bevestigt de Servische politie op basis van anonimiteit de aanhouding van Mladic.