Bitcoin

Internet is een broedplaats voor criminele handeltjes. In ondergrondse fora worden harddrugs verkocht, kun je virussen kopen om concurrenten te saboteren en kun je jezelf voorzien van gestolen creditcards. De louche fora waarin criminelen creditcards verhandelen staan centraal in het onderhoudende boek Kingpin van ex-hacker Kevin Poulsen.

Poulsen beschrijft een complete ondergrondse economie anno 2008: leden van fora verkopen de magneetstripdata van gestolen creditcards. Als je die met een speciale (ook op het forum verkrijgbare) printer afdrukt op ‘lege’ creditcards (te koop bij forumleden) kun je gaan winkelen op kosten van iemand anders. Een bloeiende handel in de gereedschappen die het leven van de creditcardcrimineel leuk maakt.

Follow the money is een belangrijke tactiek van de politie om dit soort clubs op te rollen. Forumleden betalen elkaar via betaaldiensten als PayPal, en de politie houdt verdachte transacties nauwlettend in de gaten om de criminelen op te kunnen pakken. Maar een nieuw anoniem, elektronisch betaalmiddel maakt deze tactiek van de politie sinds kort onmogelijk.

Het heet Bitcoin, en het zorgt voor ongekend rumoer op technologiesites. Het is een geldsysteem dat draait op een netwerk van miljoenen particuliere computers. Een invloedrijke blogger noemt het „het gevaarlijkste technische project sinds de uitvinding van het internet zelf”.

Een bitcoin is ‘echt’ geld waard, op dit moment zo’n 5 euro per stuk. Je kunt ze kopen op een van de online markten, en doet ze eenvoudig over aan iemand anders door de code van zo’n virtuele munt (dat is het namelijk in feite: een cryptografische code) door te sturen. Bijvoorbeeld via een USB-stick of e-mail.

Checken of je bitcoin echt is, gaat via een decentraal ‘peer to peer’-systeem. En dat is een belangrijk verschil met andere betaaldiensten. Net zoals bij film- en muziekdownloaddienst BitTorrent ontbreekt een centrale server of autoriteit die je kunt uitschakelen of arresteren. Verbieden of controleren is daardoor voor overheden onmogelijk.

Crimineel en zwart geld kan ongestraft rollen. Maar ook voor gewone consumenten zijn er allerlei redenen om op de bitcoin over te stappen, waarvan het gebrek aan transactiekosten er slechts één is. Als mensen massaal zouden overstappen, zouden banken in één klap overbodig zijn, zo redeneren bloggers, en kunnen overheden zich nergens meer mee bemoeien.

Je kunt nu al van alles kopen met bitcoins. Programmeurs, prostituees en pokerspelers – een groot aantal ‘voorlopers’ accepteert de virtuele munt al. En er zijn webwinkels waar je met bitcoins kunt betalen, en de verwachting is dat het aantal plekken snel zal stijgen.

De hoofdpersonen uit het boek van Poulsen worden uiteindelijk opgepakt, maar in 2008 waren elektronische geldtransacties altijd te traceren. Als de bitcoin populair wordt, ben ik benieuwd welke verhalen we in 2018 lezen over de internetcriminelen van morgen.

Alexander Klöpping

    • Alexander Klöpping