Coalitie heeft SGP nodig voor meerderheid Eerste Kamer en anticipeerde reeds

De coalitie heeft geen directe meerderheid in de Eerste Kamer behaald. De SGP kan de coalitie met één zetel nog aan de benodigde 38 zetels helpen: een samenwerking waarvan het fundament al tijdens de kabinetsformatie werd gelegd.

Voor het kabinet is een meerderheid in de senaat van groot belang om op hoofdlijnen het regeer- en gedoogakkoord te steunen. Dat blijkt wel uit de verklaring van VVD-Statenleden dat zij overwogen om de anti-liberale, christen-fundamentalistische SGP met hun stem aan een restzetel te helpen.

Politiek-verslaggever Herman Staal van NRC zegt dat deze uitkomst conform de verwachtingen is:

“Ondanks alle deals over en weer komt het toch overeen met wat er na de Provinciale Statenverkiezingen naar voren kwam. Niet verrassend dus. Het laat zien dat dit kabinet nog steeds op een fragiele basis steunt, maar niet dat deze té fragiel is.”

Benodigde samenwerking SGP en kabinet schoot al wortel

Senator Gerrit Holdijk (SGP) ziet de uitslag toch niet als winst. De senator die de coalitie aan de meerderheid kan helpen ziet zijn partij een zetel verliezen in de Eerste Kamer. Over loyaliteit aan de coalitie houdt hij zich op de vlakte. “Ik ben gewend voorstellen op voors- en tegens te beoordelen, en dat zal ik blijven doen.” Maar volgens Herman Staal heeft de samenwerking tussen het kabinet en de SGP al wortel geschoten:

“Er zijn al wat zaken weggegeven om het kabinetsbeleid, met name rond het op orde krijgen van overheidsfinanciën, te kunnen blijven uitvoeren. Eerder was al bekend dat SGP-standpunten als abortus en euthanasie, extra koopzondagen en het vrouwenstandpunt met rust werden gelaten. Al tijdens de kabinetsformatie is met de SGP gesproken.”

De oppositie is niet ontevreden. PvdA-leider Job Cohen noemt de voorlopige uitslag een goede afspiegeling van de uitslag van de Provinciale Statenverkiezing, en dat het kabinet nu wordt gegijzeld door de SGP en de PVV.

Potloodblunder D66 kost partij een zetel

D66 zou een zetel hebben verloren door een fout ingevulde stem in Noord-Holland. Daar stemde een D66-Statenlid (naar verluidt Wim Cool) met een blauwe pen, in plaats van het rode potlood. Daarmee is de stem ongeldig en dat kost de partij volgens D66-fractieleider in de Eerste Kamer Roger van Boxtel een zetel in de senaat. De SP zou de zetel nu hebben kunnen winnen, maar is niet van plan die aan D66 te geven.

Volgens politiek-verslaggever Herman Staal gaat hiermee een interessant Kamerlid verloren voor D66:

“D66 zou een restzetel krijgen. Ze hadden dus zelfs wat ruimte over om op de zes zetels te komen. Maar in Limburg stemde een Statenlid strategisch op de PvdA en die ongeldige stem in Noord-Holland telt heel zwaar gezien de bevolkingsdichtheid aldaar. Hierdoor werd die zesde zetel alsnog weggegeven. Zonde voor D66, want deze zou naar Michail Wladimiroff gaan. Een opvallende man uit het internationaal strafrecht: hij verdedigde onder meer Slobodan Milosevic en Charles Taylor.”

Nrc.nl hield vanmiddag een liveblog bij tijdens het binnendruppelen van de exitpolls en de reacties daarop. Teruglezen kan.

De voorlopige uitslag ziet er als volgt uit:

VVD: 16
PvdA: 14
CDA: 11
PVV: 10
SP: 8
D66: 5
GroenLinks: 5
ChristenUnie: 2
SGP: 1
PvdD: 1
OSF: 1
50PLUS: 1