Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

'Frankrijk heeft geen tienrittenkaart'

Wie moet Strauss-Kahn opvolgen? En wat doen we met Griekenland? Het IMF heeft iemand nodig die meteen aan de slag kan, zegt Onno Ruding.

Amsterdam 20-5-2011 Onno Ruding Foto NRC H'Blad Maurice Boyer
Amsterdam 20-5-2011 Onno Ruding Foto NRC H'Blad Maurice Boyer

Na 31 jaar koestert Onno Ruding zijn tijd op de burelen van het Internationaal Monetair Fonds in Washington. Hij heeft hij iets met het instituut. „Je ziet er hoe de wereld werkt. Je zit in het centrum van het spinnenweb”, zegt Ruding. De vraag was of het toeval is dat zoveel topambtenaren en directeuren bij De Nederlandsche Bank in het begin van hun carrière bij the Fund hebben gezeten. Klaas Knot, de net benoemde president van DNB, ook. Hij werkte er in 1998 en 1999. Ruding: „Het is een fantastische leerschool.”

Leergierige economen bij het IMF die dromen van grote carrières zouden deze week graag willen vergeten. Afgelopen zondag werd hun hoogste baas gearresteerd op verdenking van poging tot verkrachting. Als een doodnormale crimineel belandde Dominique Strauss-Kahn in de cel.

Wat is de schade voor het IMF?

Ruding: „Deze week mag je dramatisch noemen. Maar wat betekent dit voor het beleid van het IMF? Ik denk niet zoveel. Het is een grote organisatie die wereldwijd een uitstekende staf heeft die landen helpt met betalingsbalansproblemen. Strauss-Kahn was misschien wel bij de grote lijnen betrokken, maar de onderhandelingen zelf worden door anderen gedaan. Dat gaat gewoon door.”

Kende u Strauss-Kahn goed?

„Ik weet dat hij aan het begin van zijn carrière erg links was om vervolgens op te schuiven. Dat zie je wel vaker. Hij was een enorm voorstander van de 35-urige werkweek. Dat kan natuurlijk niet.”

Dat zijn Griekse toestanden?

„Dat zijn uw woorden. Strauss-Kahn was een goede voorzitter van het IMF en dat was nodig. Het was duidelijk dat zijn voorganger, de Spanjaard Rodrigo Rato, niet op zijn plek zat. Hij is voortijdig weggegaan. Feit is dat het IMF toe was aan een directeur die de instelling weer relevant maakte. Dat heeft Strauss-Kahn gedaan.”

Is het met de huidige schuldencrisis nodig dat de volgende IMF-directeur een Europeaan is?

„In dit hele specifieke geval heeft het IMF iemand nodig die volledig ingewerkt is en meteen vol aan de slag kan. De crisis in Europa verlangt dat. De termijn van Strauss-Kahn zou volgend jaar aflopen. Waarom nu niet iemand benoemen die meteen kan beginnen en uitermate bekwaam is? Zeg Christine Lagarde, de Franse minister van Financiën, of Jean-Claude Trichet, de president van de Europese Centrale Bank. Laat die persoon de termijn van Strauss-Kahn uitdienen en ga daarna voor een permanente directeur uit een opkomend land. Het bezwaar is wel dat het IMF 65 jaar bestaat, waarvan 37 jaar onder Franse leiding. Frankrijk moet niet denken een tienrittenkaart te hebben.

„Duitsland zou aanspraak maken op de interim-functie, maar heeft geen geschikte kandidaat. Centraalbankier Weber is puur een monetaire man. Voor het IMF is politieke ervaring niet noodzakelijk, maar zeer gewenst. SPD’er Steinbrück wordt genoemd, maar hij heeft zichzelf gediskwalificeerd met belachelijke uitspraken. Zo zouden hedgefondsen dé oorzaak van de crisis zijn. Onzin.”

China en India nemen het IMF over?

„Als de EU het wil, en de steun heeft van Amerika, kan ze een kandidaat doordrukken. Zo liggen de stemverhoudingen. Is dat wenselijk? Toen ik er zat, was de sfeer constructiever. Na de Aziëcrisis in 1998 ontstond er antipathie van opkomende landen jegens het paternalistische en neokoloniale IMF. Dat zeg ik niet, dat vinden die landen. De directeur leveren helpt psychologisch. Gebeurt dat niet dan zal het IMF op termijn minder invloed hebben in die landen. Het is geen uitgemaakte zaak dat opkomende landen snel de directeur leveren. Tussen Latijns-Amerikaanse landen is er vaak onenigheid. En China leeft niet altijd op vriendschappelijke voet met Aziatische landen. Stel dat er in Azië consensus is, dan moeten die leiders overeenstemming bereiken met hun Latijns-Amerikaanse collega’s. Bovendien, gunnen de grote opkomende landen het elkaar?”

Heeft u een voorkeur?

„Met een Chinees heb ik grote problemen. Het IMF zou niet geleid moeten worden door iemand uit een ondemocratisch land zonder echte markteconomie. Dat geldt ook voor een Russische kandidaat. Dat is ook geen democratie. Een Indiër of Braziliaan zou dus wel kunnen.”

Hoe zou u Griekenland aanpakken als u de IMF-baas zou zijn?

„Samen met de Europese Commissie zorgen dat er heel hard bezuinigd en geprivatiseerd wordt. En belastingen innen. Het is niet uit te leggen dat inwoners van de EU niet de belastingen betalen die ze horen te betalen. Daar heeft Geert Wilders gelijk in.”

Wilders zegt: geen Nederlandse cent meer naar de Grieken.

„Wilders heeft als Kamerlid voor de VVD voor de toetreding van Griekenland tot de eurozone gestemd. Daar wil hij nu niet aan herinnerd worden. Je kan tegen Griekenland niet zeggen: donder op. Dat kan je tegen Mongolië zeggen, maar niet tegen een medelid van de EU en de euro.

„Wilders is niet eerlijk. Hij doet of er onmiddellijk voor miljoenen aan nieuw geld naar Griekenland gaat. Dat is niet aan de orde. Wat wel aan de orde is, is dat de 110 miljard euro steun die vorig jaar is toegezegd in tranches wordt uitbetaald. Als Griekenland niet bezuinigt, kan de minister van Financiën zich hard opstellen over het uitbetalen van toegezegde steun. Afspraak is afspraak. Dat is het spel van de wortel en de stok. Je moet ongelofelijk streng zijn voor Griekenland. Dat is niet zielig want het is geen arm land getroffen door een aardbeving, zoals Haïti.

„Maar we moeten het samen doen. Het waren ook onze banken en onze pensioenfondsen die tegen die lage rentes Griekse staatsobligaties kochten zodat Griekenland goedkoop hoge schulden kon opbouwen. Het is ook een beetje onze schuld.”