Japanse economie moet snel kunnen herstellen

De economie van Japan is in het eerste kwartaal weer in een recessie terechtgekomen. In de eerste drie maanden van dit jaar is de economie met 0,9 procent gekrompen, doordat de aardbeving van maart de consumptie en de aanbodketen heeft ontwricht. De voorspellers, die een krimp van 0,5 procent hadden verwacht, hebben de invloed van de aardbeving op de productie ver van het epicentrum onderschat. Maar ontwrichting is niet hetzelfde als verwoesting. En als het cijfer de Japanse centrale bank tot handelen aanzet, kan de krimp de voorbode zijn van een dramatisch herstel.

De aardbeving en nucleaire crisis hebben de Japanwatchers verrast. Delen van de economie leken aanvankelijk buiten schot te blijven. Maar consumenten hebben uit solidariteit de broekriem aangehaald, waardoor de particuliere consumptie met 0,6 procent is gedaald. En de schade aan fabrieken in Noord-Japan heeft sporen getrokken door de hele aanbodketen, zodat autoproducenten en elektronicafabrieken de productie moesten beperken. De export kromp 0,2 procent.

Dat is minder ernstig dan het lijkt. Als de mondiale vraag naar auto’s en elektronicaproducten op peil blijft, kan de productie de komende paar maanden weer normaliseren. Productielijnen die tijdelijk stil liggen, zullen weer op gang komen. De voortekenen zijn al goed: zowel Nissan als Honda zegt dat de fabrieken sneller dan verwacht weer op hun gebruikelijke productiecapaciteit terugkeren. De machine-orders in maart zijn onverwachts met 2,9 procent gestegen. Tel dat op bij de impuls die uitgaat van de wederopbouw, en het V-vormige herstel van de Japanse economie kan er alleen maar beter op worden.

Toch zou Japan louter terugkeren naar een niveau dat op zichzelf al kwetsbaar was. De economie is ook in het laatste kwartaal van 2010 al gekrompen, vóór de aardbeving. De duurzaamheid van de groei is afhankelijk van wat de beleidsmakers doen. Ze zouden het bestedingspakket van 4 biljoen yen aan noodhulp moeten uitbreiden. De Japanse centrale bank zou een voorbeeld moeten nemen aan de Amerikaanse Federal Reserve door het monetair beleid te versoepelen, om investeringen te bevorderen. Vlak na de aardbeving werd geld in de economie gepompt, nu slinkt de balans van de centrale bank alweer. Japan kan zich geen zelfgenoegzaamheid veroorloven.

Wayne Arnold

Vertaling Menno Grootveld