Obama waarschuwt Syrische president, bepleit democratisering Midden-Oosten

Obama tijdens zijn toespraak over het Midden-Oosten.
Obama tijdens zijn toespraak over het Midden-Oosten. Foto Reuters / Jason Reed

President Syrië Bashar Al-Assad moet hervormen of opstappen. Dat zei Obama vanavond in zijn langverwachte toespraak over de ontwikkelingen in de Arabische wereld.

Obama zei in zijn speech dat het Syrische regime de laatste weken “het pad van moord” heeft gekozen in reactie op de protesten tegen het Syrische regime. De president benadrukte dat de VS de sancties tegen Al-Assad hebben verscherpt en stelde dat hij een overgang naar democratische hervormingen kan leiden of anders moet opstappen.

In de Arabische wereld vinden “buitengewone veranderingen” plaats, stelde Obama in het begin van zijn toespraak. Hij zei dat de Arabische volkeren zijn opgestaan om hun basale mensenrechten op te eisen en verzekerde dat Amerika de democratisering van het Midden-Oosten zal steunen:

“De status-quo is niet houdbaar. Wij hebben belang bij de stabiliteit van landen, maar ook bij de zelfbeschikking van volkeren. Wij hebben een historische kans om te laten zien dat Amerika menselijke waardigheid belangrijker vindt dan de brute macht van dictators. Het mag niet betwijfeld worden dat wij het bevorderen van zelfbeschikking en mogelijkheden verwelkomen.”

Obama roept op tot vertrek Gaddafi en Saleh, kritiseert regime Bahrein

Obama prees de geslaagde revoluties in Tunesië en Egypte en zei dat beide landen een “krachtig voorbeeld” kunnen geven door het organiseren van eerlijke en vrije verkiezingen later dit jaar. De president sprak veroordelend over de Libische dictator Gaddafi, die hij verweet een “oorlog tegen zijn eigen volk” te zijn begonnen. Obama zei dat “de tijd zich tegen Gaddafi keert” en dat democratische verandering in Libië onvermijdelijk is.

De president deinsde er in zijn redevoering niet voor terug Amerika’s autocratische bondgenoten in de regio te kritiseren. Zo riep hij president Ali Abdullah Saleh van Jemen, een bondgenoot tegen Al-Qaeda, op om zijn belofte om de macht over te dragen na te komen. Verder riep hij het regime van Bahrein, die hij een “langdurige partner” noemde, op om opgepakte oppositiefiguren vrij te laten. “Je kunt geen dialoog hebben als de oppositie in de cel zit”, aldus Obama.

‘Israël moet daadkrachtig handelen om vrede te bereiken’

Aan het einde van zijn toespraak gaf Obama nog aandacht aan het vastgelopen Israëlisch-Palestijnse vredesproces. Hij stelde teleurgesteld vast dat Israël doorgaat met het bouwen van nederzettingen en de Palestijnen van de onderhandelingstafel zijn weggelopen. Vanwege de ontwikkelingen in de regio noemde hij het bereiken van een vredesakkoord ‘meer urgent dan ooit’:

“Onze toewijding aan de veiligheid van Israël is onwankelbaar, maar Israël moet daadkrachtig handelen om een duurzame vrede te bereiken. De droom van een onafhankelijke en democratische Joodse staat kan niet bereikt worden met het continueren van de bezetting. De grenzen van een Palestijnse staat moeten gebaseerd zijn op de grenzen van 1967.”

Obama zei dat de recente verzoening tussen de Palestijnse partijen Fatah en Hamas “diepgaande en legitieme” vragen bij Israël oproept omdat Hamas geweld niet heeft afgezworen en uit zegt te zijn op de vernietiging van Israël. “De Palestijnse leiders moeten geloofwaardige antwoorden op deze vragen geven”, aldus Obama.

‘Toespraak die snel vergeten zal zijn’

Volgens onze Amerika-correspondent was Obama’s speech een toespraak die snel vergeten zal zijn:

“Het feit dat Saoedi-Arabië ongenoemd bleef zegt eigenlijk alles. De onderdrukking in deze olierijke dictatuur valt blijkbaar niet onder het Amerikaanse streven naar democratie in regio - wat in economisch opzicht wel begrijpelijk is, maar politiek gezien moeilijk te verdedigen. De uitspraken over de president van Syrië lijken hard (hervormen of vertrekken) maar zullen niet leiden tot Amerikaanse stappen om hem militair te verwijderen. En de uitspraken over het Israëlisch-Palestijnse conflict brengt vrede geen stap dichterbij. De binnenlandse betekenis van de toespraak is dat hij grote conflicten met Republikeinen over het Midden-Oosten probeert te ontlopen.”

Lees ook onze voorbeschouwing op Obama’s speech van vandaag terug.