Inleveren die aantekeningen, zei de PVV'er

PVV-leider Geert Wilders hield toespraken in Canada. Hij kwam in aanvaring met lokale media. „Een aantasting van de persvrijheid”, zegt een journalist van de Toronto Sun.

Het begon met een telefoontje op de vroege zondagochtend. Canadese journalisten kregen te horen dat Geert Wilders, ook in Canada niet onbekend, het vliegveld van Toronto zou aandoen. Waren de media geïnteresseerd in een interview?

Dat was anderhalve week geleden en twee uur later zaten de journalisten in een zaaltje in het Sheraton-hotel op het vliegveld. Een lange tafel, broodjes, koffie en Wilders die vrijuit zijn boodschap kon verkondigen. Als dank voor de Canadese hulp bij de bevrijding van Europa wilde de PVV-leider ze waarschuwen dat het nu hún land is dat gevaar loopt: „islamisering” dreigt.

Voorafgaand aan individuele interviews van een kwartier per medium zou Wilders de pers alleen op achtergrondbasis bijpraten – de afspraak bij zulke gesprekken is dat de inhoud ervan niet aan de persoon toegeschreven in de krant mag komen. Wel schrijven journalisten dan vaak mee om niets te vergeten van wat gezegd is.

„Maar dat mocht ik niet”, zegt verslaggever Jenny Yuen nu. „En dat zien wij hier als een aantasting van onze persvrijheid.” De journaliste van de Toronto Sun, een rechts-populistische krant met een oplage van zo’n 150.000 exemplaren, kreeg te horen dat Wilders anders niet in een tv-programma van hetzelfde mediabedrijf waaronder haar krant valt, zou verschijnen.

„De Nederlandse woordvoerder van Wilders dwong mij vijf pagina’s uit mijn kladblokje te scheuren. Dat is een absolute no-no hier in Canada”, zegt Yuen telefonisch. „Wilders is degene die altijd praat over vrijheid, ook van de pers. Dit is een schandelijke gebeurtenis.”

Gaelle de Graaff, de PVV-woordvoerder, gaf de aantekeningen door aan Naresh Raghubeer, van de Canadese organisatie die de reis begeleidde. De Graaff, die sinds het incident bij naam genoemd wordt in de Canadese pers, wilde niet ingaan op meerdere verzoeken om een reactie.

Toen Wilders twee jaar geleden Groot-Brittannië na een eerdere weigering toch inkwam, vlogen Nederlandse journalisten mee. Toen Wilders vorig jaar in New York demonstreerde tegen de bouw van een islamistisch cultureel centrum lieten Amerikaanse media dit onvermeld, maar was het groot nieuws in eigen land. Dat zijn de uitzonderingen. De meeste van Wilders’ bezoeken aan het buitenland – hoeveel eigenlijk? waar precies? – blijven onbelicht. De partij zelf kondigt de bezoeken niet altijd aan.

Zoals vorige week. Na het incident over de vermeende inbreuk op de persvrijheid sprak Wilders in de Canadese stad London, de dag erna in Toronto, weer een dag later in Ottawa. De bijeenkomsten trokken volgens Canadese journalisten elk tussen 150 en 200 belangstellenden, toegangskaartjes waren 20 Canadese dollar per stuk (14 euro). Iedere bezoeker werd onderworpen aan een antecedentenonderzoek. Wilders sloot de tournee op donderdag af met een bijeenkomst in een kerk in Nashville, in het zuiden van de VS.

Het was de eerste keer dat Wilders Canada aandeed en de keuze van exact deze locaties was volgens de Toronto Sun logisch omdat dit volgens de journalist van die krant de Canadese Biblebelt is. Hier zouden bovengemiddeld veel gelovigen wonen. Dat soort constateringen stoorde de organisatie in de berichtgeving over Wilders’ bezoek. Ook Raghubeer, de Canadese perswoordvoerder, wil desgevraagd niet reageren, maar in een stevig getoonzette e-mail aan de Toronto Sun van die zondagavond schrijft hij dat „het erop lijkt dat het stuk door vooroordelen van de journalist al een bepaalde kant op ging die niets met feiten te maken had, of relevant was”. De naam van het hotel waar de interviews hadden plaatsgevonden moest ook uit het stuk op de site gehaald worden. Dat deed de krant.

Er speelde nog iets. Voor de tweede dag, in Toronto, waren twee Canadese bloggers, nota bene naar eigen zeggen pro-Wilders, speciaal uitgenodigd. Ze kregen te horen dat ze geen foto’s van de ontmoeting met Wilders mochten publiceren. Dat gebeurde desondanks wel. „Misschien”, zo laat blogger Kathy Shaidle weten, „begrijpen Europeanen het hele systeem van ‘persvrijheid’ dat wij hier zogenaamd hebben niet. Ik was des duivels.”