Misser in Groningen kan PSV tien miljoen kosten

Voetballen in de Champions League of Europa League, het is nogal een financieel verschil. Ajax is uit de zorgen door de miljoenenpremies , PSV loopt ze weer mis.

PSV-spits Ola Toivonen had zondag 10 miljoen euro op z’n schoen. Als PSV van FC Groningen zou hebben gewonnen, had de club zich geplaatst voor de voorronde van de Champions League. Maar de Zweedse aanvaller van PSV schoot de bal voor een bijna leeg doel naast. Het duel eindigde in 0-0 en PSV loopt weer de miljoenenpremies mis.

Voor de nummer drie van de eredivisie resteert de Europa League, het tweede Europese clubtoernooi. Dat is sportief minder aantrekkelijk dan de Champions League: Barcelona of AC Milan zijn leukere tegenstanders dan het Bulgaarse Cherno More Varna. Nog belangrijker: het verschil tussen deelname aan de Champions League en de Europa League bedraagt ten minste 10 miljoen euro.

De Champions League is door de Europese voetbalbond UEFA in 1992 opgezet om geld te verdienen en dat lukt ieder jaar weer beter, ondanks het uitblijven van verrassingen. Alleen clubs uit de grote voetballanden Engeland, Spanje, Duitsland, Italië en Frankrijk bereikten de afgelopen vijf jaar de halve finales van het Europese toernooi. Maar tv-zenders uit de hele wereld hebben steeds meer geld over voor de wedstrijden. De verkoop van de tv-uitzendingen van de Champions League bracht dit jaar zo’n 1,1 miljard euro op. De veiling van beelden van de Europa League 200 miljoen. De opbrengst wordt onder de deelnemende clubs verdeeld.

Het financiële verschil tussen de twee toernooien is zo fors, dat ook Nederlandse clubs bezwijken voor de verlokkingen van het grote geld en risico’s nemen om een plaatsje in de Champions League te bemachtigen. Af en toe gaat dat mis. Zo leed Ajax vorig seizoen 21 miljoen verlies, doordat de club in de Europa League speelde, terwijl uitgaven als spelerssalarissen waren gebaseerd op Champions League-inkomsten. Afgelopen seizoen plaatste Ajax zich – via de voorronde – wél voor het hoofdtoernooi. Daardoor kon de Amsterdamse club in februari positieve halfjaarcijfers bekend maken. Zes wedstrijden in de Champions League hadden de club 16,4 miljoen euro aan inkomsten uit wedstrijdpremies, tv-gelden en kaartverkoop opgeleverd.

Door het behalen van het landskampioenschap speelt Ajax volgend jaar weer in de Champions League. Nummer twee FC Twente moet zich via twee voorronden plaatsen. Als dat Twente niet lukt, levert het Ajax financieel voordeel op. Tv-gelden van de Champions League worden door de UEFA per land verdeeld, op basis van het bedrag dat nationale zenders hebben betaald voor de beelden. Voor Nederland heeft de UEFA circa 8 miljoen euro gereserveerd. Uitschakeling van FC Twente zou Ajax 4 miljoen extra opleveren.

Vorig seizoen profiteerde AZ van de uitschakeling in de voorronde van FC Twente. De Alkmaarse club hield zo’n 16,5 miljoen euro aan de deelname over, exclusief kaartverkoop. In de Europa League ging het dit jaar om heel andere bedragen. AZ houdt 2 tot 2,5 miljoen euro aan het toernooi over, meldt een woordvoerder. Ook FC Utrecht verdiende zo’n 2 miljoen euro aan de Europa League.

PSV heeft volgend seizoen lang niet genoeg aan een paar miljoen euro. De club stevent af op een groot verlies, nu de prijzenpot van de Champions League weer buiten bereik blijft. In het seizoen 2008-2009 verdiende PSV in zes groepsduels in totaal 26 miljoen aan de Champions League. Vorig jaar, in de Europa League, liepen de inkomsten uit Europees voetbal terug naar 3,8 miljoen euro. Op een omzet van 51,9 miljoen euro maakt dat veel verschil. En dan waren de verwachte inkomsten uit de Champions League al uitgegeven.

PSV was de afgelopen jaren gewend geraakt aan de geldstroom uit de Champions League. Doordat de NOS in het verleden 25 miljoen euro per jaar betaalde voor de uitzendrechten en de UEFA dat bedrag vertaalde in hogere premies voor PSV, verdiende de club fors: 26 miljoen euro in seizoen 2008-2009 en 33 miljoen euro in 2007-2008. Intussen betaalt de NOS zo’n 10 miljoen euro per jaar voor de uitzendrechten, met directe gevolgen voor de inkomsten van Nederlandse clubs. Een zorgelijke ontwikkeling, volgens PSV. „Hierdoor bestaat het risico dat de kwaliteit van het Nederlandse voetbal aangetast wordt”, waarschuwt de directie in het laatste jaarverslag. In ieder geval telt het Nederlandse voetbal minder mee – doordat de clubs de afgelopen jaren slecht presteerden in de Europese toernooien, spelen volgend seizoen drie in plaats van vier clubs in de Europa League.