Eén doelpunt en PSV was 10 miljoen euro rijker

Ajax speelt volgend seizoen Champions League, Twente speelt in de voorronde.

Als FC Twente daarin wordt uitgeschakeld, levert dat Ajax direct 4 miljoen euro op.

PSV-spits Ola Toivonen had zondag 10 miljoen euro op z’n schoen. Als PSV van FC Groningen had gewonnen, had de club zich geplaatst voor de voorronde van de lucratieve Champions League. Maar de Zweedse aanvaller schoot naast. Het duel eindigde in 0-0, PSV besloot de competitie als derde en liep daardoor opnieuw deelname aan de Champions League mis.

Voor de nummer drie van de eredivisie resteert de Europa League, het tweede Europese clubtoernooi. Dat is sportief minder aantrekkelijk dan de Champions League: Barcelona of AC Milan zijn leukere tegenstanders dan bijvoorbeeld Cherno More Varna uit Bulgarije. Financieel is het een catastrofe. Het verschil tussen deelname aan de Champions League en de Europa League bedraagt ten minste 10 miljoen euro.

De Champions League is door de Europese voetbalbond UEFA opgezet om geld te verdienen en dat gaat elk jaar beter, ondanks het uitblijven van verrassingen. Alleen clubs uit Engeland, Spanje, Duitsland, Italië en Frankrijk bereikten de afgelopen vijf jaar de halve finales, maar tv-zenders uit de hele wereld hebben elk jaar opnieuw meer geld over voor de onderlinge wedstrijden. De verkoop van de tv-rechten van de Champions League bracht dit jaar zo’n 1,1 miljard euro op, de veiling van de Europa Leaguebeelden 200 miljoen. Dat geld wordt onder de deelnemers verdeeld.

Het financiële verschil tussen de twee toernooien is zo fors, dat ook Nederlandse clubs risico’s nemen om een plaatsje in de Champions League te bemachtigen. Soms gaat dat mis. Ajax leed vorig seizoen 21 miljoen euro verlies doordat de club Europa League speelde, terwijl uitgaven als spelerssalarissen waren gebaseerd op Champions-League-inkomsten. Ajax plaatste zich dit seizoen wel voor het hoofdtoernooi en kon daardoor in februari weer positieve halfjaarcijfers bekendmaken: zes duels in de Champions League hadden de club 16,4 miljoen euro aan inkomsten uit wedstrijdpremies, tv-gelden en kaartverkoop opgeleverd.

Door het behalen van de landstitel speelt Ajax volgend jaar weer in de Champions League. Nummer twee FC Twente mag zich via de voorronde proberen te plaatsen. Als dat niet lukt, levert het Ajax financieel voordeel op. Tv-gelden van de Champions League worden door de Europese voetbalbond UEFA per land verdeeld, op basis van het bedrag dat nationale zenders hebben betaald voor de wedstrijdbeelden. Voor Nederland heeft de UEFA ongeveer 8 miljoen euro gereserveerd. Uitschakeling van FC Twente zou Ajax direct 4 miljoen opleveren.

Vorig seizoen profiteerde AZ van de uitschakeling van Twente door Sporting Lissabon. De club hield zo’n 16,5 miljoen euro aan de deelname over, exclusief kaartverkoop. In de Europa League ging het dit jaar om heel andere bedragen. AZ houdt in totaal 2 tot 2,5 miljoen euro aan het toernooi over, meldt een woordvoerder. Ook FC Utrecht verdiende zo’n 2 miljoen euro aan de Europa League.

PSV heeft volgend seizoen lang niet genoeg aan een paar miljoen euro. De club stevent af op een groot verlies nu de prijzenpot van de Champions League weer buiten bereik blijft. In het seizoen 2008-2009 verdiende PSV nog 28 miljoen euro aan de Champions League. Vorig jaar, in de Europa League, liepen de inkomsten uit Europees voetbal terug naar 3,8 miljoen euro. Op een omzet van 51,9 miljoen euro maakt dat veel verschil. En de verwachte inkomsten uit de Champions League waren al uitgegeven.

PSV was de afgelopen jaren gewend geraakt aan de geldstroom uit de Champions League. Doordat de NOS in het verleden 25 miljoen euro per jaar overhad voor de uitzendrechten en de UEFA dat omsloeg in de premies voor PSV, verdiende de club fors: 28 miljoen euro in seizoen 2008-2009 en 33 miljoen euro in 2007-2008. Inmiddels betaalt de NOS zo’n 10 miljoen euro per jaar voor de uitzendrechten, wat de Nederlandse clubs direct merken. Volgens PSV is dat een zorgelijke ontwikkeling: „Hierdoor bestaat het risico dat de kwaliteit van het Nederlandse voetbal aangetast wordt”, waarschuwt de directie van de club in het laatste jaarverslag. In elk geval telt het Nederlandse voetbal minder mee: doordat de Nederlandse clubs de afgelopen seizoenen niet goed hebben gepresteerd in de Europese toernooien, mogen er volgend jaar maar drie clubs uitkomen in de Europa League.