Zelfs voor de oerknal was God niet nodig

Met al dat water en zuurstof zitten we er comfortabel bij op aarde. Als dat echt Gods bedoeling was, wat is dan de functie van al die mislukte planeten in het heelal? Kosmoloog Stephen Hawking blijft daarom onverbiddelijk: de mens is een toevalstreffer. Leuk dat we er zijn, maar zoek er geen bedoeling achter.

In The Guardian stak de wereldberoemde natuurkundige zondag nog maar eens de draak met het geloof in goden. Hij begrijpt dat er ooit mythes bedacht zijn om het onbegrijpelijke te verklaren, misschien zelfs om de hoop te koesteren op een fijn hiernamaals, maar met de komst van de moderne wetenschap wordt het volgens hem toch echt eens tijd om daar mee op te houden.

“Ik beschouw het brein als een computer die afslaat als bepaalde onderdelen het begeven”, zei Hawking tegen de Britse krant. “Er is geen hemel of hiernamaals voor kapotte computers. Dat is een sprookje voor mensen die bang in het donker zijn.”

Iets uit niets
Indrukwekkender is de theorie die Hawking ontvouwde in het boek The Grand Design (Bantam Press, 2010). Daarin stelt hij dat ‘iets’ uit ‘niets’ gecreëerd kan worden. Met iets bedoelt hij het universum, of universa: een oneindig aantal heelallen. Hawking vermoedt dat de wetten van de zwaartekracht en kwantumtheorie spontaan - dus uit het niets - stof konden creëren.

De kans dat er ergens in de immense universa leven ontstond was volgens de wetenschapper bijzonder klein, maar gezien de schaalgrootte van universa ook niet helemaal uitgesloten. Ofwel; wie biljoenen puzzeldozen omkiepert, zal ooit het geluk hebben dat alle puzzelstukjes precies in de goede volgorde vallen. De voltooide puzzel is zo bezien een prachtig kunstwerk. Maar het gooi- en smijtwerk ontneemt de ‘puzzelaar’ het recht op de titel ‘Grote Ontwerper’. En God op het voeren van de titel Schepper.

Geen haast om te sterven
Eigenlijk zou het pas godslasterlijk zijn om God neer te zetten als iemand die maar wat aanklooide en Hem verantwoordelijk te houden voor alle mislukte puzzels in de vorm van klompen ijs en vuurballen. Hawking houdt het daarom liever op ontploffende sterren, die ooit wat zaadjes hebben geleverd voor de planeet aarde. Sterren die dus uit het niets konden ontstaan. De schepping als een rekensom, die begint bij nul. “Het is niet nodig om God aan te roepen voor het aansteken van de lont”, schreef Hawking vorig jaar in The Wall Street Journal.

Uit religieuze hoek krijgt Hawking nogal eens kritiek. Hij zou alle zin uit het leven wringen met zijn koude theorieën. Toch is de natuurkundige het levende bewijs van iemand die ondanks zijn verlammingsziekte het maximale heeft bereikt. Ook fysiek. De doktoren gaven de 69-jarige wetenschapper op zijn 21ste nog maar een paar jaar. “Ik heb geen haast om te sterven”, zei hij daarover tegen The Guardian.

Eerder in deze serie:
Mensen, houd nou eens op met groeien
Gedachte-experiment: zo schiep de mens zijn God