Frankrijk staat op zijn kop en het IMF is onthoofd

IMF-topman Dominique Strauss-Kahn maakte het IMF weer belangrijk.

Nu is hij opgepakt voor verkrachting, en dreigt het IMF zijn status te verliezen.

Israeli President Moshe Katzav (Katsav) gives a fiery press conference at his official residence in Jerusalem 24 January 2007, a day after the Israeli Attorney General Menachem Mazuz informed the 61-year-old that he intended to charge him with rape and sexual harassment of four women as well as breach of trust and accepting bribes. Katzav said he would temporarily step aside but not resign after it was announced that he would be indicted. "I announced today to the Knesset that I would suspend myself from my post," Katsav told reporters. "The law does not oblige me to resign... I will not give in to blackmail." AFP PHOTO/YOAV LEMMER
Israeli President Moshe Katzav (Katsav) gives a fiery press conference at his official residence in Jerusalem 24 January 2007, a day after the Israeli Attorney General Menachem Mazuz informed the 61-year-old that he intended to charge him with rape and sexual harassment of four women as well as breach of trust and accepting bribes. Katzav said he would temporarily step aside but not resign after it was announced that he would be indicted. "I announced today to the Knesset that I would suspend myself from my post," Katsav told reporters. "The law does not oblige me to resign... I will not give in to blackmail." AFP PHOTO/YOAV LEMMER AFP

Een machtig man. Een kamermeisje. Een dure hotelkamer in Manhattan. Een arrestatie minuten voor het vliegtuig van de verdachte opstijgt. Nee, geen aflevering van Law & Order, maar de werkelijkheid.

Zaterdagmiddag lokale tijd werd Dominique Strauss-Kahn, directeur van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), gearresteerd aan boord van een vliegtuig dat op vertrekken stond van John F. Kennedy Airport in New York naar Parijs. De 62-jarige Fransman wordt verdacht van seksueel misbruik, poging tot verkrachting en vrijheidsberoving. Door de arrestatie staat de Franse politiek op zijn kop en krijgt de Europese schuldencrisis er onverwacht een complicerende factor bij.

Een 32-jarig kamermeisje kreeg zaterdag de opdracht een exclusieve suite schoon te maken van het Sofitel Hotel nabij Times Square, zei een woordvoerder van de politie tegen persagentschap AP. Toen de vrouw binnenstapte zou Strauss-Kahn naakt uit de badkamer zijn gekomen en haar een slaapkamer hebben ingetrokken. Daar zou hij haar gedwongen hebben tot orale seks. De vrouw zou er in zijn geslaagd te vluchten, waarna de politie werd gebeld. Strauss-Kahn zou inmiddels al onderweg zijn naar het vliegveld.

Strauss-Kahn was op weg naar een afspraak met de Duitse bondskanselier Angela Merkel. De twee zouden gisteren praten over de aanpak van de eurocrisis. In plaats daarvan bracht Strauss-Kahn de nacht door in de cel in afwachting op zijn voorgeleiding. Benjamin Brafman, de advocaat van Strauss-Kahn (en in het verleden van rappers Sean P. Diddy Combs en Jay-Z), zei gisteren dat zijn client zal verklaren niet schuldig te zijn. Strauss-Kahn riskeert een gevangenisstraf van maximaal 25 jaar. Voor de wet is hij onschuldig tot het tegendeel is bewezen, maar politiek en publicitair is hij aangeschoten wild. Zijn mogelijke kandidatuur voor het Franse presidentschap lijkt in één klap vergooid. De geruchten doen dan ook de ronde dat Strauss-Kahn slachtoffer is geworden van een set-up door een politieke rivaal zoals president Sarkozy.

Strauss-Kahn (getrouwd, vier kinderen) had al een reputatie als womanizer. In 2008, een jaar na zijn aantreden, werd bekend dat de hoogste baas een affaire had gehad met een vrouw die werkte als econoom voor de Afrika-divisie van het IMF. Strauss-Kahn werd beschuldigd van machtsmisbruik en seksuele intimidatie. Het bestuur van het IMF, waar de 187-lidstaten vertegenwoordigd zijn, oordeelde dat de vrouw vrijwillig de affaire aanging. Volgens de vrouw van Strauss-Kahn, Anne Sinclair een Franse televisiejournalist, betrof het een onenightstand. Strauss-Kahn moest wel zijn excuses aanbieden aan het IMF voor „een serieuze beoordelingsfout”, maar hield zijn baan.

Deze keer lijkt de internationale organisatie die voor monetaire stabiliteit in de wereld moet zorgen haar handen af te trekken van Strauss-Kahn. Waar het IMF bekend staat om haar lijvige rapporten met minimaal twee annexen, houdt het IMF het bij een korte verklaring in telegramstijl en alle vragen moeten aan zijn „persoonlijke advocaat” gesteld worden; het IMF functioneert op volle kracht. Met andere woorden: Strauss-Kahn moet het zelf maar uitzoeken.

De statuten van het IMF schrijven voor dat alle werknemers van het IMF immuniteit van strafvervolging genieten voor handelingen die zij uitvoeren in hun officiële functie. Het is nog niet bekend wat Strauss-Kahn deed in New York, maar het is onwaarschijnlijk dat hij op basis van de regels van het IMF immuniteit geniet.

Het is nog maar de vraag of het IMF gewoon functioneert, zoals de woordvoerders beweren. Toen Strauss-Kahn in 2007 aantrad dreigde het IMF gemarginaliseerd te raken. De wereldeconomie groeide stabiel. Ontwikkelingslanden hadden wel behoefte aan leningen en advies, maar daar was de Wereldbank, het zusje van het IMF, voor opgericht. Strauss-Kahn benutte de financiële crisis van 2008 om het IMF weer belangrijk maken. Landen (Oekraïne, IJsland, Griekenland, Ierland en nu Portugal) klopten aan voor hulp.

Strauss-Kahn schuwde het niet felle toespraken te geven, waar hij politici waarschuwde meer actie te ondernemen om de crisis op te lossen. Ook waarschuwde hij ervoor dat de crisis nog lang niet voorbij was. De groei van de wereldeconomie is nog steeds uit het lood geslagen, hield Strauss-Kahn journalisten vorige maand nog voor op de lentevergadering van het IMF in Washington. West-Europa en de VS groeien te langzaam, Azië en Latijns-Amerika te hard. Het IMF zorgt ervoor dat het niet nog een keer misgaat, was zijn boodschap.

Het IMF dreigt de status te verliezen als rots in de branding. Of hij nu schuldig is of niet, Strauss-Kahn zal de komende tijd het IMF niet kunnen besturen. Dat komt zeer ongelegen. De crisis in de eurozone is nog lang niet opgelost. Afgelopen week was de missie van het IMF, de Europese Centrale Bank en de Europese Commissie in Athene om te kijken of de Grieken genoeg bezuinigen zoals afgesproken als voorwaarde voor de 110 miljard euro noodhulp die ze vorig jaar ontvingen.

De kans is aanzienlijk dat het IMF, de ECB en de Commissie moeten praten over nieuwe maatregelen als het herstructureren van de Griekse schulden of het verstrekken van een nieuwe lening. Het IMF speelt momenteel ook een cruciale rol in de onderhandelingen met Portugal.

Een Griekse ambtenaar betrokken bij de gesprekken zei gisteren tegen persbureau Reuters dat de arrestatie van Strauss-Kahn vertraging kan opleveren bij het vinden van een oplossing van de eurocrisis.

Het IMF liet gisteren in een verklaring weten dat de Amerikaan John Lipsky de hoogste baas is zolang Strauss-Kahn „niet in Washington DC is”. Lipsky kondigde donderdag aan in augustus te vertrekken als zijn huidige termijn er op zit. Doorgaans is de macht van een vertrekkend manager beperkt. Om de situatie nog moeilijker te maken, Antonio Borges de directeur van de Europese afdeling van het IMF is een Portugees. Om belangenverstrengeling te voorkomen mogen werknemers van het IMF geen dossiers behandelen die over hun eigen land gaan.

De kans was aanzienlijk dat Strauss-Kahn deze zomer toch al uit Washington zou vertrekken om een gooi te doen naar het Franse presidentschap. De speculaties over een opvolger waren al losgebarsten. Volgens traditie is de hoogste baas van de Wereldbank een Amerikaan, terwijl het IMF geleid wordt door een Europeaan. De Franse minister voor Financiën Christine Lagarde werd getipt. Snelgroeiende Aziatische en Latijns-Amerikaanse landen willen al lange tijd meer invloed bij het IMF, aangezien hun aandeel in de wereldeconomie toeneemt.

Strauss-Kahn is niet alleen een mede-Europeaan, hij is een socialist, net als de Griekse premier George Papandreou en de Portugese premier Sócrates. Dat praat makkelijker. In Athene en Lissabon zullen ze niet zitten te wachten op een nieuwe IMF-directeur uit China, Brazilië of Singapore.