Juist Wilders moet zich niet druk maken om vergelijkingen met Hitler

Geert Wilders in de Amsterdamse rechtbank. Foto AFP / Koen van Weel

Wilders is niet de martelaar van het vrije woord, maar verdient de gouden medaille voor de hypocrisie. Hij misgunt moslims vrijheden die hij zelf ten volle benut.

Dat betoogde Timothy Garton Ash, hoogleraar Europese studies van de Oxford University, gisteren in The Guardian en de Los Angeles Times. Als adviseur van de Raad van Europa, een instelling waar 47 landen lid van zijn, pleit Ash voor een “rigoureuze handhaving van gelijke vrijheidsrechten” in samenlevingen waar populisme de kop opsteekt. Tegelijkertijd roept zijn werkgroep op tot “het bestrijden van intolerantie en xenofobische boodschappen, zoals die door Wilders geuit worden”. Die strijd hoort volgens hem niet thuis in de rechtbank, maar in het “hof van de publieke opinie”.

Ash: blijf af van George Washington, Wilders
De vooraanstaand publicist vindt het hypocriet dat Wilders de Koran wil “verbannen”, de boerka wil verbieden en de bouw van nieuwe moskees tegen wil gaan. Hij kan dat niet rijmen met het citeren van George Washington, zoals Wilders dat laatst in de Amsterdamse rechtbank deed waar hij terecht staat voor haatzaaien. “Als de vrijheid van meningsuiting wordt opgeheven”, zei de eerste president van Amerika ooit, “dan rest ons niets anders dan als domme, makke schapen naar de slachtbank geleid te worden.”

Het zijn niet alleen moslims die Wilders de mond wil snoeren, weet Ash. “Ook zijn eigen critici. Onder druk van Wilders’ Partij voor de Vrijheid werd een lezing van de cultureel historicus Thomas von der Dunk afgezegd, nadat bekend was geworden dat hij de partijretoriek over moslims vergeleek met de manier waarop joden in de jaren dertig belasterd werden.” Tevens heeft de hoogleraar kennis genomen van het PVV-protest tegen een cartoon waarin Wilders als kampbeul werd uitgebeeld. “In het kort, het vrijheidsidee van de PVV is dat iedereen de Koran fascistisch mag noemen, maar niemand Wilders dat etiket mag opplakken.”

Wat Ash betreft mag iedereen elkaar fascist noemen. “Politici moeten ermee ophouden zich te verbergen achter het gewaad van rechters. Ze moeten erop uit om het goede voor zichzelf te bevechten.”

Kay: hij is een pure geloofscriticus
Hoewel Timothy Garton Ash goed ingevoerd is in de Nederlandse politiek, gaat de analyse van zijn collega Jonathan Kay - redacteur van het Canadese tijdschrift de National Post - dieper. De conservatieve Kay beseft dat het Wilders helemaal niet om gelijke rechten gaat, maar om het bestrijden van de islam.

Afgelopen zondag legde Wilders aan Kay uit dat er geen gematigde islam bestaat; dat deze religie eigenlijk geen religie, maar een gevaarlijke ideologie is. Kay werkt ook voor de Foundation for Defense of Democracies. Deze denktank is opgericht na ’9/11’ en onderzoekt hoe democratische samenlevingen tegen de militante islam beschermd kunnen worden. In zijn krant maakt Kay echter wel onderscheid tussen ‘islam’ (geloof) en ‘islamisme’ (ideologie), uit vrees dat hij met directe geloofskritiek een proces over zichzelf afroept.

Wilders ziet moslims als slachtoffer van de ‘islamitische ideologie’, benadrukt Kay. Dat maakt hem volgens de Canadees anders dan klassieke antisemieten en racisten. “Zij meenden dat joden en zwarten van een lagere biologische orde zijn.” Kay stoort zich aan Europeanen die Wilders wegzetten als een haatzaaier. Dat is veel te gemakkelijk, vindt hij. “Zijn onderscheid tussen geloof en ideologie verdient serieuze aandacht.”

Anders dan Ash ziet Kay de PVV-leider daarom juist helemaal niet als hypocriet, omdat Wilders het totalitarisme van hedendaagse dictators gelijkschakelt aan dat van de zevende eeuwse profeet Mohammed. Daarom is Wilders, zo stelt Kay, de enige Westerse politicus die de problematiek rondom de islam serieus onder ogen ziet.

    • Steven de Jong