Koninklijk Huis geeft inzicht in activiteiten

Is het een charmeoffensief of wil het Koninklijk Huis het land echt iets vertellen? Oranje had al een eigen website en is actief op YouTube en Twitter: allemaal om dichterbij de burger te komen. Maar vandaag verschijnt voor het eerst ook een jaaroverzicht waarin de publieke optredens en werkbezoeken van koningin Beatrix, prins Willem-Alexander en prinses Máxima op een rij worden gezet. In 159 pagina’s, voorzien van mooie kleurenfoto’s. Dit Jaaroverzicht Koninklijk Huis vormt volgens de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) een aanvulling op de bestaande communicatiemiddelen.

„Een slim initiatief”, vindt hoogleraar staatsrecht Wim Voermans. „Het parlement wordt steeds kritischer over de toelagen van leden van het Koninklijk Huis. Hiermee laten ze zien: u krijgt waar voor uw geld.” En nog iets. „Door het vakantiehuis in Mozambique kleeft het imago van vastgoedprins aan Willem-Alexander. Met nog twee of drie jaar te gaan voor zijn troonsbestijging moet dat beeld worden bijgesteld.”

Uit het jaaroverzicht blijkt dat Máxima en Willem-Alexander vorig jaar zeven informele diners op De Eikenhorst organiseerden om te praten over de toekomst van Nederland. Dat de koningin drieduizend koninklijke besluiten ondertekende. En dat zij 42 nieuwe ambassadeurs ontving.

In het financiële deel worden mogelijke misverstanden uit de wereld geholpen. Bijvoorbeeld dat álle leden van het Koninklijk Huis een uitkering van de Staat ontvangen. Dat is niet zo: alleen koningin Beatrix, Willem-Alexander en Máxima ontvangen een uitkering. Voor de koningin gaat het om een inkomen van 848.000 euro en om 4,3 miljoen voor „personele en materiële uitgaven”. En ook wordt er door het paleis belasting betaald. „De Koningin en de overige leden van het Koninklijk Huis zijn belastingplichtig. Zo betalen zij voor privézaken inkomstenbelasting, WOZ [vastgoed] en BPM [bij aanschaf auto].” Al zijn er natuurlijk vrijstellingen, op het vlak van inkomsten- en vermogensbelasting. Zo lang het maar gaat om geld dat „dienstbaar is aan de uitoefening van het koningschap”.

Opvallend is de halvering van de vliegtuigkosten van de Oranjes. In de begroting werd met 1,39 miljoen euro rekeninggehouden. Het werd met 693.000 euro de helft. „Er is gewoon zowel privé als in het openbaar belang minder gevlogen”, zegt de RVD. Eind 2009 ontstond rumoer over het aantal vliegreizen van het Koninklijk Huis. Toen werd afgesproken dat alleen Beatrix (onbeperkt) en Willem-Alexander en Máxima (tot een bepaald bedrag) op kosten van het Rijk mochten vliegen. Maar die afspraak ging pas op 1 januari 2011 in.

Dus: charmeren of informeren? Voermans twijfelt. „Afgelopen weekend kreeg een fotograaf op zijn kop omdat hij foto’s had gemaakt van de koningin met een aantal hotemetoten in een bos, onder wie Desmond Tutu en Kofi Annan. Deze mensen worden regelmatig ingevlogen, staat dat ook in het jaaroverzicht?”