Vriend van De Jager is 'geen issue'

Sinds Pim Fortuyn is seksuele geaardheid nauwelijks nog een issue. Afgelopen zaterdag vertelde minister Jan Kees de Jager over zijn nieuwe vriend.

Zijn homoseksualiteit is geen „issue”, zei Jan Kees de Jager afgelopen zaterdag in De Telegraaf. In hetzelfde interview onthult hij geen vrijgezel meer te zijn. Sinds een half jaar heeft hij een vriend. Wie dat is, houdt hij „nog even” voor zich. „Ik wil zijn privésfeer zoveel mogelijk beschermen.”

De 42-jarige De Jager vindt zijn homoseksualiteit „in principe een privéaangelegenheid”. Toch, toen naar zijn privéleven werd gevraagd, maakte hij van de gelegenheid gebruik om zijn relatie publiek te maken. Het was volgens zijn woordvoerder geen vooropgezet plan om het interview hiervoor te gebruiken. Hij wilde ook niet op alle vragen ingaan. Zo liet hij in het midden of hij door deze vriend bewust is geworden van zijn homoseksualiteit. De Jager wil beoordeeld worden op zijn daden als minister, voegde hij er aan toe.

In de huidige maatschappelijke en politieke cultuur kan hij daar op rekenen. Sinds de razendsnelle opkomst van Pim Fortuyn en zijn enorme populariteit – en niet alleen onder het progressieve deel van de natie – is seksuele geaardheid alleen nog een „issue” voor de kleine christelijke partijen. Zo ontstond in de aanloop naar de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen commotie bij de ChristenUnie over de plaats van de 26-jarige Jonathan van der Geer, die open was over zijn homoseksuele geaardheid. Toenmalig partijleider André Rouvoet noemde hem „moedig”, maar zei ook dat de man niet op de lijst was gekomen als hij zijn liefde ook „praktiseerde”. Met andere woorden: als hij een vriend had.

Bij het christelijke CDA, dat in het jaar 2000 in meerderheid tegen het huwelijk voor mensen van gelijk geslacht stemde, ligt het anders. De partij kende al eerder openlijk homoseksuele bewindspersonen, als Joop Wijn (Financiën en Economische Zaken) en Gerda Verburg (Landbouw). Ook is het huidige Kamerlid Ger Koopmans open over zijn homoseksualiteit. Enige kanttekening is dat in de tijd dat Wijn furore maakte als bewindspersoon, in Haagse kringen werd gesuggereerd dat zijn geaardheid hem een niet zo waarschijnlijke opvolger van Balkenende als partijleider maakte. Maar omdat die opvolging in Wijns tijd nog niet speelde – Wijn verliet de politiek in 2007 – is die opvatting nooit getest. Twee jaar geleden koos de partij de openlijke homoseksuele Wim van de Camp als lijsttrekker voor de Europese verkiezingen.

Is de geaardheid van een politicus dan nieuws? In principe alleen voor zover het invloed op zijn functioneren zou hebben. Of als hij het zelf via de pers naar buiten brengt, zoals De Jager zaterdag deed. En is het groot nieuws? Vera Bergkamp van COC Nederland vindt van wel. Zij laat in een reactie op de eigen website weten: „Het feit dat De Jagers coming out groot nieuws is, geeft aan dat we nog niet zo ver zijn met de homo-emancipatie als soms gedacht wordt. Maar liefst eenderde van de homoseksuelen in Nederland is op het werk niet uit de kast.”

En over dat functioneren? Dat speelt wellicht als De Jager de nieuwe partijleider van het CDA wordt – en dus een mogelijke premierskandidaat. Al zegt hij zelf bij herhaling dat hij niet beschikbaar is voor het leiderschap, binnen het CDA leeft die hoop wel. Hij is de CDA’er met de hoogste waardering onder kiezers, zo bleek onlangs weer uit een onderzoek van deze krant en Synovate.

Als premier zou hij dikwijls met zijn partner moeten opdraven bij openbare gelegenheden, ook in landen waar een taboe rust op homoseksualiteit. Onoverkomelijk is dat niet, zo blijkt sinds Jóhanna Sigurdardottir in februari van 2009 aantrad als premier van IJsland. Haar homoseksualiteit lijkt haar internationaal functioneren als premier niet in de weg te zitten.

Zijn openheid is Jan Kees de Jager goed bevallen. Hij twitterde na zijn interview: „Beste mensen, enorm veel positieve reacties gehad nav berichtgeving Telegraaf. Dank daarvoor. Is inderdaad geen issue, maar ook geen geheim.”