Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Milieu en natuur

'Overheid steunt industrie met overschot CO -rechten' 2

De Nederlandse overheid steunt de industrie met een overschot aan emissierechten, stelt organisatie Natuur en Milieu. De industrie ontkent.

Veel bedrijven in Nederland krijgen van de overheid meer rechten om broeikasgassen uit te mogen stoten dan ze daadwerkelijk nodig hebben. Zo worden ze indirect gesteund.

Dat stelt milieuorganisatie Natuur en Milieu, die voor 2010 in kaart heeft gebracht hoeveel CO2 bedrijven hebben uitgestoten en hoeveel rechten ze hadden gekregen. Ondernemingen die volgens Natuur en Milieu bevoordeeld worden zijn onder meer staalproducent Tata Steel – het voormalige Corus – en oliemaatschappij Shell. De steun loopt in de tientallen miljoen euro’s.

Binnen Europa werkt sinds 2005 een systeem waarbij de 5.000 grootste uitstoters van CO2 van hun overheid emissierechten krijgen toebedeeld. Dat aantal wordt in de loop der jaren naar beneden bijgesteld. Op die manier wil Europa de uitstoot van de industrie, die bijna de helft van alle CO2 uitstoot, verlagen. Bedrijven die rechten over hebben kunnen ze verkopen aan bedrijven die tekort hebben. Of ze kunnen de overtollige rechten opsparen voor na 2012, als Brussel de maximale CO2-uitstoot van de industrie verder aan banden gaat leggen. Dit handelssysteem is de hoeksteen van Europa’s klimaatbeleid.

De ranglijst van bevoordeelde bedrijven in Nederland wordt aangevoerd door Tata Steel, het voormalige Corus en Hoogovens in IJmuiden. Het bedrijf kreeg vorig jaar volgens Natuur en Milieu 44 procent meer rechten dan nodig was. Dat staat gelijk aan bijna 44 miljoen euro.

Op plaats twee van de ranglijst staat de raffinaderij van Shell in Pernis met een overschot van ruim 16 miljoen euro. Daarna volgen de Hemwegcentrale van Nuon in Amsterdam met ruim 13 miljoen euro, en de Sloecentrale van Delta in Vlissingen met bijna 12 miljoen euro.

Volgens Ron Wit van Natuur en Milieu is er sprake van „staatssteun”. Hij pleit ervoor dat de overheid het aantal toegewezen emissierechten verlaagt. Nu ligt dat aantal in principe vast voor de periode 2008-2012.

Directeur Marc Alessi van de Nederlandse Emissie Autoriteit, die de uitvoering van emissiehandel ondersteunt en als onafhankelijk toezichthouder de naleving van de regels toetst, is niet verrast door het onderzoek. „Ik hoor uit andere lidstaten ook wel eens deze verhalen”, zegt hij. Hij noemt de economische crisis van 2008 als belangrijke oorzaak. Bij veel bedrijven is de productie daardoor ingezakt, en stoten ze ook minder CO2 uit. Aangezien ze al rechten toegewezen hebben gekregen voor de periode 2008-2012, is het volgens hem niet vreemd dat sommige bedrijven een overschot hebben.

Maar volgens Natuur en Milieu is er sprake van een „structureel” overschot aan emissierechten. Tata Steel heeft al sinds 2005 een overschot, zegt Wit.

Een woordvoerder van Tata Steel bestrijdt de cijfers. Hij zegt dat er hooguit sprake kan zijn van „een klein surplus” aan emissierechten. Oorzaak is volgens hem dat een uitbreiding van het bedrijf „nog niet nodig” bleek te zijn door de haperende economie en een installatie daarom „niet ten volle” kon worden benut. De overtollige rechten gaat het bedrijf niet verkopen, zegt de woordvoerder, maar „sparen voor later”. Binnen het Europese systeem is het mogelijk overtollige rechten mee te nemen voor de periode 2013 en later.