De val moest heel diep zijn

Nederland, Haarlem, 29-04-11 Peter Buwalda. © Foto Merlin Daleman
Nederland, Haarlem, 29-04-11 Peter Buwalda. © Foto Merlin Daleman

Het zijn spannende maanden voor Peter Buwalda (1971). Met zijn debuutroman Bonita Avenue zit hij vanavond niet alleen als genomineerde aan tafel bij het Libris-diner, over een maand is hij ook een kanshebber voor de Gouden Strop, de prijs voor het beste misdaadboek. Hij is de enige debutant onder de zes genomineerden.

In een eerder interview zei u dat u al voor het eigenlijke schrijven van ‘Bonita Avenue’ wist dat het een dik boek zou worden.

„Van de omvang was ik van het begin af aan overtuigd. Het verhaal had ik min of meer uitgedacht voor ik aan het schrijven begon. De plot en de verhoudingen tussen de personages zaten in mijn hoofd, net als het basisidee van de vertelling: wat gebeurt er als je kinderen niet doen wat je als ouder wílt dat ze doen?”

De kinderen in kwestie hebben in Siem Sigerius een vader die als een winnaar bij de lezer wordt geïntroduceerd. Een selfmade-man die na een gefnuikte sportcarrière een uiterst succesvolle wiskundige wordt.

„Ik wilde een man scheppen die ten onder gaat. Wanneer ik die sterk en eerbiedwaardig zou laten worden, wordt zijn val alleen maar groter.”

U werkte als journalist en redacteur bij een uitgeverij. Was het moeilijk om een stijl te vinden die u niet aan uw journalistieke teksten herinnerde?

„Dat is me alleszins meegevallen. Ik heb het idee dat de zinnen in Bonita Avenue zinnen zijn die ik zelf zou kunnen uitspreken. Zoals het er in het boek staat, zo praat ik. Dat autobiografische element, het is immers toch mijn stem die daar op papier staat, heb ik wel willen beteugelen. Zo pas ik alleen het ik-perspectief toe wanneer de lezer de wereld ziet via Joni, de dochter van Sigerius. Hoofdstukken waarin mannen centraal staan worden verteld met een hij- of alwetend perspectief.

„Eenmaal achter de schrijftafel had ik het idee een sneeuwbal te rollen die steeds groter werd. Nog steeds staat het boek me kraakhelder voor de geest. Wanneer ik aan de afzonderlijke hoofdstukken denk, hebben ze allemaal een verschillend gezicht voor me.”

Internetporno speelt een belangrijke rol in het boek. De uitspraak ‘Ik ben voor jullie wat een gladiator voor de Romeinse burger was’ van pornoactrice Sasha Grey is zelfs een van de twee motto’s van het boek.

„Die Sasha Grey is echt een bijzonder sterretje in de pornowereld. Ze is veel hipper en intelligenter dan de meeste anderen in het vak. Ze wéét eigenlijk te veel voor zo’n beroep en komt regelmatig met intellectuele onderbouwingen voor haar werk in de media. Ze ziet zichzelf echt als een gladiator. Pornosterren worden bespot en bekeken en tegelijkertijd zetten ze op twee manieren hun leven op het spel. Door het constant aanwezige risico aids op te lopen, maar ook hun eigen reputatie als mens in een maatschappij staat op het spel.”

Volgens hoofdpersonage Siem Sigerius zijn pornoacteurs tegenwoordig niet afkomstig uit een lage sociale klasse. Is porno salonfähig geworden?

„Nou ja, Sigerius vraagt zich dat af. Anno 2000, het jaar van zijn zelfmoord, weet hij er eigenlijk niks vanaf. Ik ben pas over porno in Los Angeles anno 2008 gaan schrijven toen ik Matthijs van Nieuwkerk op primetime tegen Halina Reijn hoorde verklaren dat hij „best wel eens porno keek”. Er was zoveel veranderd dat ik dacht: die modernere laag moet erin, anders wordt het een historische roman. Maar moet het over porno gaan? Ik vind het een gênant onderwerp.”

Maar we kunnen er niet omheen. De val van Sigerius wordt ingeluid door zijn fascinatie voor internetporno.

„Nou, Sigerius is een beetje een toevallige verstekeling, zou ik zeggen. Maar ik denk dat het waar is dat de wereld drastisch veranderd is met de komst van internet. Wat verborgen bleef is nu voor iedereen beschikbaar. Iedere treurige flat in Nederland maar ook daarbuiten heeft toegang tot dat openbare riool van de porno.”

Kun je internetpornografie alleen maar als iets kwalijks zien? Het kan mensen ook troost bieden.

„Dat is waar, denk ik. Het is een veelkantig verschijnsel, maar uiteindelijk ben ik een soort Siem Sigerius die het niet rooskleurig beziet. Het is als met elk fenomeen dat zich via internet aandient: de jongste generatie weet er wat te halen is, terwijl ouderen halve digibeten zijn. De techniek graaft de generatiekloof uit.”

Sommige critici reageerden verbaasd op uw vakmanschap.

„Ik heb altijd veel gelezen. De enige leerschool is het lezen van de schrijvers die je het allerbest vindt.”

Sebastiaan Kort

Peter Buwalda: Bonita Avenue. De Bezige Bij, 534 blz. € 19,90