Witte dwerg eet planeet op

In het sterrenbeeld Aquila (Arend) staat een ster die bezig is een planeet op te eten, aldus Amerikaanse astronomen (Astrophysical Journal, 10 mei). Het is een lot dat waarschijnlijk ook onze aarde zal treffen, over miljarden jaren.

De betreffende ster, GALEX 1931, is een witte dwerg, het overblijfsel van een ster die vóór zijn huidige stadium enorm was opgezwollen en daardoor naburige planeten kon opslokken. Dat hij dat nu ook doet, leiden de onderzoekers af uit de aanwezigheid van bepaalde elementen in de atmosfeer van de ster en een schijf van gloeiend heet ‘puin’ eromheen. Dat laatste is materiaal dat na het uiteenvallen van de planeet rond de ster achterbleef en er nu door wordt verorberd.

De massa van deze schijf is vergelijkbaar met die van Vesta, de op een na grootste planetoïde van ons zonnestelsel. Dit betekent dat het oorspronkelijke object (veel) groter moet zijn geweest – wellicht een volgroeide planeet. Uit de elementen in de atmosfeer en de schijf rond de ster blijkt bovendien dat deze planeet uit een kern, mantel en korst moet hebben bestaan. Het was dus een planeet die inwendig op de aarde leek. Van de gedoemde planeet werden door de ster eerst de buitenste lagen afgestroopt en opgeslokt, waarna de binnendelen uiteenvielen en een schijf vormden die nu gestaag door de ster wordt leeggegeten. Dat afstropen vond plaats toen de ster zich nog in het stadium van ‘rode reus’ bevond en de planeet door de hete gassen en felle straling van de ster werd ‘gezandstraald’. George Beekman