Bonusvrij bankieren. Het kan!

„Wij willen voor ons bescheiden kapitaaltje van 80.000 euro niet het onderste uit de kan. Maar wij willen ook niet langer een bank zoals ING, met commissarissen die niets van de kredietcrisis hebben geleerd plus een directeur die niet weet hoe hij enkele opgedrongen miljoenen moet ontwijken. Zijn er banken met een enigszins normaal salariërings-, en vooral bonussenbeleid? Wat kunnen we doen tegen de inhaligheid van banken?”

Verbeter de wereld, begin bij uw bank. Dat is de slogan van www.eerlijkebankwijzer.nl, een website van Oxfam Novib, Amnesty International, Milieudefensie, FNV Mondiaal en de Dierenbescherming. Sinds twee jaar inventariseren deze organisaties onder meer het bonusbeleid van onze banken. De rapportcijfers, aangegeven met gekleurde bolletjes, zijn niet om over te juichen. Dieporanje (onvoldoende) kleurt het bonusbeleid van Aegon Bank, Delta Lloyd Bank, Friesland Bank, ING Bank, NIBC Bank, SNS (Regio) Bank en Van Lanschot Bankiers. Rabobank en ABN Amro doen het matig (licht oranje). Slechts twee banken halen groen: ASN scoort lichtgroen (voldoende) en Triodos diepgroen (goed).

Het onderwerp bonus raakt terecht een blootliggende zenuw bij bankklanten. Want terwijl de geldbranche miljarden euro’s binnenharkt, zitten wij met 7 miljoen woekerpolissen, 600.000 aandelenleaseplannen en talloze beleggingsproducten die slapeloze nachten opleveren in plaats van winst. En tóch gaat de discussie voorbij aan het echte probleem. Een bonus van 1,25 miljoen euro voor een topman kost per volwassen Nederlander gemiddeld 10 eurocent. Tienduizenden malen schadelijker voor u zijn de verkoopprikkels voor het adviserende bankpersoneel. Deze moeten targets halen. Bijvoorbeeld minimaal 20 hypotheek- of leningklanten vangen. Lukt dat, dan volgt een bonus, een schouderklopje van de baas en jaloerse ogen van collega’s.

In de Code Banken, een gedragscode van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), staat dat de leden van de raad van bestuur van banken maximaal één jaarsalaris aan bonussen mogen incasseren. Men meldt echter niets over de verkoopprikkels voor het lagere echelon. Ondertussen sleept een vlot gebekte junioradviseur jaarlijks bijvoorbeeld 15.000 euro aan extraatjes binnen, schat Kilian Wawoe, auteur van ‘Bonus, een Nederlandse bankier vertelt’. Een teamhoofd kan volgens Wawoe zelfs 50.000 euro per jaar vergaren. Dus wat adviseert uw vriendelijk glimlachende bankvrouw of –man? Altijd datgene waaraan zij of hij verdient.

Eerlijkegeldwijzer.nl helpt om uw bank een lesje te leren. Zo kunt u een gele kaart sturen, al lijkt het me sterk dat u daarmee het bonussysteem saboteert. Pijnlijker is overstappen, bijvoorbeeld naar het bonusvrije Triodos of naar ASN (iets hogere spaarrente). Of klaag bij minister De Jager. Hij heeft al paal en perk gesteld aan de provisies van tussenpersonen en vermogensbeheerders. Het wordt tijd dat hij ook bankadviseurs aanpakt.