Een stille kracht achter het succes van West Side Story

Hij schreef voor toneel en film, regisseerde veel musicals, maar werd vooral bekend door West Side Story.

De schrijver van een musicalscript is de man die de basis legt, maar desondanks in de schaduw van de andere makers blijft staan. West Side Story, een van de beroemdste musicals aller tijden, is in de allereerste plaats het meesterwerk van componist Leonard Bernstein. Daarna wordt tekstdichter Stephen Sondheim genoemd, en vaak ook nog choreograaf Jerome Robbins. Maar zelden is er aandacht voor de man die het scenario schreef: Arthur Laurents, die gisteren op 93-jarige leeftijd overleed.

Laurents, die eigenlijk Levine heette, schiep het kader voor de show die in 1957 in première ging: een Romeo en Julia-verhaal tegen de achtergrond van de strijd tussen straatbendes – volbloed-Amerikanen versus Puerto-Ricaanse immigranten – in het New York van de jaren vijftig. Een gewaagd onderwerp, rauw en zonder happy end. Laurents gaf zijn personages bovendien de nauwelijks gepolijste taal van de straat. En omdat hij een vakman was, stemde hij ook volmondig in met de beslissing om sommige dialoogscènes te vervangen door dans. Er waren nu eenmaal momenten in de show waarop het conflict veel beter via Robbins’ gespannen choreografie kon worden verteld.

Mede door de overweldigende film werd West Side Story wereldberoemd. Nog in 2009 regisseerde Laurents zelf een nieuwe Broadway-versie, waarin de Puerto-Ricanen – om het authentieker te maken – onder elkaar Spaans spraken.

Een van zijn eerste toneelstukken was Home of the brave in 1945, over antisemitisme in het Amerikaanse leger. In de verfilming was de hoofdpersoon niet joods meer, maar zwart. Ook schreef hij voor Alfred Hitchcock een filmversie van het Engelse stuk Rope, waarbij hij zich gedwongen zag de homoseksualiteit van de hoofdpersonen in het vage te laten. Zelfs de ster van de film, James Stewart, heeft waarschijnlijk nooit gemerkt dat hij een homoseksueel speelde, aldus Laurents’ memoires.

Van latere datum was zijn script voor de film The way we were met Barbra Streisand. En een andere succesmusical van zijn hand was de nooit in Nederland gespeelde Gypsy, over de dominante moeder van een fameuze Amerikaanse stripper. En zo heeft Arthur Laurents nog veel meer op zijn naam staan. In het vak kende iedereen hem, daarbuiten niet.