De laatste soldaat van de Eerste Wereldoorlog

Claude Choules vond de Eerste Wereldoorlog eigenlijk maar een saaie bedoening. Hij overleed gisteren op 110-jarige leeftijd.

Claude Choules poses in his Royal Navy uniform, during the time he was assigned to the Nautical Training Ship Mercury, in this undated handout picture. British-born Claude Choules, 110, believed to be the last World War One combat veteran, died in his sleep in an Australian nursing home overnight, his family said on May 5, 2011. REUTERS/Australian Department of Defence/Handout (BRITAIN - Tags: OBITUARY SOCIETY) FOR EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS. THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS
Claude Choules poses in his Royal Navy uniform, during the time he was assigned to the Nautical Training Ship Mercury, in this undated handout picture. British-born Claude Choules, 110, believed to be the last World War One combat veteran, died in his sleep in an Australian nursing home overnight, his family said on May 5, 2011. REUTERS/Australian Department of Defence/Handout (BRITAIN - Tags: OBITUARY SOCIETY) FOR EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS. THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS REUTERS

Hij was erbij toen de eens machtige Duitse vloot zich overgaf, aan het eind van de Eerste Wereldoorlog. Als 17-jarige jongen – hij had gelogen over zijn leeftijd om bij de Britse marine te komen. Het was een hoogtepunt uit de geschiedenis van de moderne oorlogsvoering op zee, zoals hij zelf achteraf ook toegaf in zijn autobiografie.

Maar eigenlijk, zei Claude Stanley Choules, de laatste nog levende veteraan van die oorlog die ook echt heeft gevochten, was er aan die hele oorlog weinig aan. Het was vooral wachten, tot vervelens toe meestal. „Alleen heel af en toe werd die saaiheid onderbroken door momenten vol extreem gevaar.” Choules overleed gisteren op 110-jarige leeftijd, in zijn woonplaats Perth, aan de West-Australische kust.

Zijn commentaar op de oorlog was typerend voor Choules. Al vroeg had hij van zijn marinemaatjes de bijnaam Chuckles gekregen. Vanwege zijn goedaardigheid. Maar ook vanwege zijn droge, soms wrange humor.

Choules emigreerde na de oorlog naar Australië en diende daarna nog tientallen jaren bij de marine daar. Onder meer als chief demolition officer tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij was verantwoordelijk voor het opblazen van de strategisch belangrijke haven van Fremantle, voor het geval de Japanners binnenvielen.

Maar nadien werd hij verklaard pacifist. Zo weigerde hij om mee te doen aan de ceremonies en parades tijdens Anzac-day, Australië’s belangrijkste viering van de overwinning tijdens de Eerste Wereldoorlog. „Hij vond oorlog een verschrikkelijk iets”, zei zijn zoon tegen ABC News.

Choules trok zich terug met zijn vrouw in een strandhuisje in Perth, waar ze de kost verdienden met garnalenvissen. Toen hij 80 was, begon hij aan een cursus creatief schrijven. Op zijn 108ste was zijn autobiografie er, Last of the Last. Het geheim van zijn hoge leeftijd, schreef hij daarin, was de liefde voor zijn familie.

Er is nu nog één overgebleven veteraan uit de Eerste Wereldoorlog, maar die heeft niet gevochten. Dat is Florence Green, eveneens 110 jaar en eveneens van oorsprong Brits. Zij was enige tijd verpleegster bij de Royal Air Force.