Burgemeester Helmond nu al vijf maanden beveiligd

Na ernstige bedreigingen werd burgemeester Jacobs van Helmond beveiligd. Dat duurt nu al vijf maanden. „Ik vind de situatie onmenselijk.”

WFA58T:TOELICHTING VERTREK EN TERUGKEER BURGEMEESTER HELMOND:HELMOND;04JAN2011-Burgemeester Jacobs licht vertrek en terugkeer toe. Burgemeester Fons Jacobs is vanaf 19 december 2010 weer terug in Helmond. De burgemeester en zijn echtgenote zijn vanaf begin december buiten Helmond geweest vanwege een serieuze geweldsdreiging tegen zijn persoon.WFA/jpr/str.Jean Pierre Reijnen
WFA58T:TOELICHTING VERTREK EN TERUGKEER BURGEMEESTER HELMOND:HELMOND;04JAN2011-Burgemeester Jacobs licht vertrek en terugkeer toe. Burgemeester Fons Jacobs is vanaf 19 december 2010 weer terug in Helmond. De burgemeester en zijn echtgenote zijn vanaf begin december buiten Helmond geweest vanwege een serieuze geweldsdreiging tegen zijn persoon.WFA/jpr/str.Jean Pierre Reijnen WFA JEAN PIERRE REIJNEN

Wordt hij nog steeds beveiligd? Iedereen vraagt het hem. Als hij knikt, kijken ze bezorgd. Ze zeggen: onbegrijpelijk. Ze gaan over tot de orde van de dag. Dat zit er voor hem niet in.

Fons Jacobs (63), burgemeester van Helmond, kan zich al vijf maanden niet vrij bewegen. Op 30 november kreeg hij van justitie te horen dat hij ernstig gevaar liep. Er kwamen bedreigingen binnen, vermoedelijk van drugscriminelen. Sindsdien staat er een beveiligingsunit op het gazon voor zijn huis. Zijn straat is afgezet. Beveiligers rijden hem rond in een gepantserde auto – zo één waar ook Wilders en de koningin mee rijden. Jacobs’ agenda is geheim.

Soms duikt hij ergens op. Hij bezoekt een honderdjarige, of speldt een onderscheiding op. Nooit is er een camera om dat vast te leggen, nooit treft hij een journalist. Alleen de beveiliging kent Jacobs’ programma. Zij bepaalt wat de burgemeester kan doen en wat niet.

Jacobs praat niet met de pers. Ondanks vele verzoeken. Op aanraden van justitie. Ook wethouders en raadsleden zeggen, volgens afspraak, niets over hun bedreigde burgemeester. Alleen locoburgemeester Frans Stienen (58) vertelt één keer, aan NRC Handelsblad, hoe het is om al vijf maanden lang te werken met een bedreigde burgemeester.

De eerste maand dat de burgemeester werd beveiligd, was Helmond hot news, zegt hij. De ministers Donner en Opstelten belden. Ze vroegen de burgemeester „hoe is het” en „kan ik iets voor je doen”. Kamerleden stelden verontwaardigd vragen. Krijgt de drugsmaffia het in Brabant voor het zeggen? Laten we toe dat een stadsbestuur gegijzeld wordt door criminelen? Opstelten stelde een taskforce georganiseerde criminaliteit Noord-Brabant in.

Vijf maanden later is het stil. Geen Kamerlid heeft Helmond ooit gevraagd om informatie. Ministers bellen niet meer. De Haagse bestuurders houden zich al lang weer bezig met andere zaken. Vredesmissie, schietincident Alphen, nationale politie. De wereld draait door. Blijkbaar accepteren we dat criminelen een stadsbestuur ontwrichten, zegt Stienen, en dat we daar geen antwoord op hebben.

Intussen zit Helmond nog steeds met een vleugellamme burgemeester. Elke dag als locoburgemeester Stienen op zijn werk komt, is het eerste dat hij vraagt: „Is er nog nieuws?”

Wie de burgemeester bedreigt en wat die bedreigingen inhouden, weet alleen justitie. Die zwijgt. „In het belang van de veiligheid en het onderzoek.” Stienen weet alleen hoe het allemaal begon. Helmond had last van illegale drugsverkoop vanuit auto’s en op straat. De gemeenteraad ging akkoord met de komst van een tweede coffeeshop. Maar nog voor die open ging ramde een terreinwagen de pui. En vlak na de opening, op 1 juli vorig jaar, werden er explosieven naar binnen gegooid. De zaak werd opgeknapt, opende opnieuw. En toen werd de burgemeester bedreigd. Die tweede coffeeshop, Carpe Diem, is inmiddels dicht. Stienen beval tot sluiting. Eerst uit veiligheidsoverwegingen, later omdat onderzoek uitwees dat de zaak mede uit drugsgeld was gefinancierd.

Elke week krijgt Stienen een briefing van justitie. Hoe reëel is de dreiging? Hoe serieus is de bedreiger te nemen? Elke week is de conclusie: de beveiliging gaat door.

Hoofdofficier Bart Nieuwenhuizen heeft Stienen verzekerd dat hij genoeg rechercheurs heeft en dat er meerdere onderzoeken lopen. Maar Nieuwenhuizen zegt ook dat het nog wel even duren kan. Niet nog eens vijf maanden, hoopt Stienen. „In september is Jacobs 25 jaar burgemeester. Dat willen we groots vieren.”

De bedreiging van Jacobs kost tijd en energie. Neem zo’n dag als vandaag, zegt Stienen. De burgemeester heeft vanmorgen een afspraak in Den Haag, vanmiddag neemt hier in Helmond een topambtenaar afscheid, dan heeft de burgemeester een avondvergadering in Den Haag. Normaal gesproken zou Fons Jacobs op en neer zijn gereden. Nu hebben de beveiligers dat verboden. Dus speecht Stienen straks.

Een ander voorbeeld. Elk jaar bezoekt het college de voorjaarskermis. Dit jaar had de beveiliging gezegd: „Wij zorgen dat het kan, als jullie om 13.00 uur gaan.” Op de kermis liep het college te midden van een kordon beveiligers. „Spontaan een attractie inlopen zat er niet in.” De familie van Stienen maakte zich zorgen. Moest dat nou, zo open en bloot naast de bedreigde burgemeester?

En hoe gaat de burgemeester met die eindeloze dreiging om? Stienen schudt zijn hoofd. „Ik vind de situatie onmenselijk.” Elk familiebezoek dat de burgemeester wil afleggen, moet hij ruim van tevoren melden. Het gebrek aan perspectief valt hem zwaar. Jacobs is er de man niet naar de handdoek in de ring te gooien. „Als bestuurder is hij standvastig. Maar als persoon...”

Ook de vrouw van de burgemeester gaat onder de dreiging gebukt. Laatst liet Stienen zich tegen Omroep Brabant ontvallen dat de burgemeester beperkt kan functioneren. Toen hing ze razend aan de telefoon. „Hoezo beperkt”, brieste ze. „Mijn man werkt 70 uur per week.”