Dit jaar weer naar de Dam?

Vanavond vindt de Nationale Dodenherdenking plaats op de Dam in A’dam.

Wie durft er na ‘de schreeuw’ van vorig jaar nog op het drukke plein te staan?

Ga ik vanavond, 4 mei, wel of niet naar de Dam? Duizenden mensen zullen zich die vraag stellen na de paniek die vorig jaar tijdens de Dodenherdenking uitbrak. Heel Nederland kon live zien hoe een schokgolf over het plein trok, nadat een man de stilte had verstoord met een lange schreeuw. Mensen begonnen te rennen, buitelden over elkaar, smakten op de klinkers. 63 mensen raakten gewond. Maar vooral: de schrik zat er in. Alweer.

Weer werd een nationaal evenement ontregeld. Slechts vier dagen had de opluchting geduurd dat Nederland Koninginnedag van 2010 zonder kleerscheuren had doorstaan. Ditmaal geen dodenrit van een Suzuki, maar volkse gezelligheid.

En toen dus die schreeuw.

Dit jaar zal de man die de kreet slaakte – de Damschreeuwer alias Adam of Pepe of Giovanni V. – er niet bij zijn op de Dam. Hij zit vast. Niet wegens de herdenking maar om het stelen van een overhemd en das in de Bijenkorf, aldus de politie.

Tegelijkertijd zijn op de Dam nog meer veiligheidsmaatregelen genomen dan vorig jaar. Zo staan er nieuwe dranghekken op het plein. Nine Nooter, directeur van het Nationaal Comité 4 en 5 mei: „Vorig jaar bleven kinderen met hun voeten achter de spijlen haken.” De nieuwe hekken bestaan niet uit verticale staven, maar uit een metalen rasterwerk dat te fijn is om een voet tussen te krijgen. Helemaal tevreden is Nooter niet, want ook deze hekken staan op puntige poten: gevaarlijk als er een mensenmassa overheen dendert.

De Amsterdamse politie wil niet concreet ingaan op de veiligheidsmaatregelen. „Dat kan lieden met verkeerde plannen in de kaart spelen”, zegt een woordvoerder. Dit wil hij wel kwijt: de politie is aanwezig met „heel veel” mensen. „Zowel in uniform als onopvallend. We houden een aantal mensen extra scherp in de gaten.” Toch houdt de herdenking een open karakter, zegt de woordvoerder: een plein is een plein. „Dus geen hekken om de Dam, geen detectiepoorten.”

Nine Nooter van het organisatiecomité: „100 procent veiligheid kun je niet garanderen. Er staan straks weer duizenden mensen op het plein. Iedereen heeft een stem, en kan die verheffen. Maar wat we ontzettend hopen, is dat mensen zelf iemand tot de orde roepen als die zich misdraagt. Zodat we de traditie van het herdenken kunnen doorzetten.”