Wie koopt er nog een computer van zijn vakantiegeld?

De interesse voor Windows, ’s werelds populairste besturingssysteem, neemt af.

Dat komt door de opmars van de smartphone en de tablet-pc.

In veel Nederlandse huishoudens worden verhitte discussies gevoerd over het vakantiegeld dat deze maand binnenkomt. Hoe moet je dat besteden? Grote kans dat er een paar honderd euro opzijgelegd wordt voor een smartphone of een van de tablet pc’s die in de winkels liggen – leuk voor op de achterbank en handiger op vakantie dan een laptop.

De computermarkt ondervindt de gevolgen van de populariteit van smartphones, en van de Apple iPad en diens concurrenten: allemaal gadgets die je niet met een toetsenbord maar met je vingers bedient.

Dat gaat ten koste van de vraag naar gewone desktopcomputers en laptops. Onderzoeksbureau Gartner verlaagde onlangs zijn groeiverwachtingen voor de wereldwijde pc-verkopen in 2011. Gartner voorspelt nu dat er in 2011 388 miljoen pc’s en laptops verkocht worden. Nog altijd een groei van 10 procent ten opzichte van 2010, maar veel minder dan de eerder verwachte 16 procent.

Met name westerse consumenten zullen eerder een tablet pc kopen als tweede of zelfs derde computer, dan nog een laptop of desktop. Ook de netbook, de goedkope mini-laptop, heeft z’n hoogtepunt gehad.

Waarschijnlijk zal Gartner zijn verwachtingen nog verder moeten bijstellen, want de Amerikaanse softwaremaker Microsoft voelt die dalende interesse voor de computer nu al. Bij de kwartaalresultaten bleek dat de verkoop van besturingssysteem Windows met 4 procent is teruggelopen. Omdat de meeste Windows-licenties worden verkocht bij een nieuwe pc kan elke rimpeling in de interesse voor gewone computers worden afgeleid uit de verkoop van software.

Windows 7 staat nu op 350 miljoen computers – en is daarmee beduidend succesvoller dan voorganger Vista. Maar om te blijven groeien zal Microsoft meer haast moeten maken met de ontwikkeling van Windows 8. Dat is geschikt om op apparaten te werken die niet alleen op een Intel-chip draaien maar ook op de ARM-chips die veelvuldig te vinden zijn in mobiele apparaten. Zo hoopt Microsoft straks mee te liften op de tablet-rage.

Windows 8 wordt niet voor 2012 verwacht. Maar wellicht zal Microsoft omstreeks de zomer al de tablet-pc’s kunnen demonstreren, die een vervolg zijn op een eerdere experimentele versie in januari. Tot die tijd zal Microsofts topman Steve Ballmer knarsetandend moeten toezien hoe iOS en Android, de besturingssystemen van respectievelijk Apple en Google, de mobiele markt domineren.

Apple haalde Microsoft vorig jaar al in als meest waardevolle technologiebedrijf in de VS (gemeten naar beurswaarde). Nu bleven ook de winstcijfers van Microsoft het afgelopen kwartaal achter bij die van Apple – nog zo’n historische verschuiving als gevolg van overgang van vaste naar mobiele computers.

Op de computer mag Windows rekenen op een grote schare vaste gebruikers. Maar dat geldt niet voor de mobiele apparaten. Daar is eerdere kennis van het gebruikte besturingssysteem ook niet zo relevant, aangezien de meeste mensen toch voor het eerst zo’n gadget kopen en blanco beginnen. Bovendien is voor de nieuwe generatie mobiele apparaten de keuze van het besturingssysteem niet zo relevant omdat de meeste taken zich afspelen op een webserver. Het bedieningsgemak is grotendeels afhankelijk van de kwaliteit van apps – mobiele software. Zelfs al kies je voor een Windows Phone 7 besturingssysteem, dan nog zal je vergeefs naar de vertrouwde Start-knop zoeken.

De groep smartphone-gebruikers die voor Windows kiest blijft klein; volgens onderzoeksbureau Nielsen gebruikt slechts 6 procent van de Amerikaanse smartphone-klanten Windows Phone 7 – wat een daling betekent ten opzichte van een half jaar geleden. Ook het marktaandeel van de BlackBerry van het Canadese bedrijf Research in Motion krimpt.

De winnaars in de strijd om de smartphone-klant zijn Google en Apple. Volgens het onderzoek van Nielsen loopt 31 procent van de Amerikaanse smartphones op Android (Google), 30 procent op iOS (Apple). Op hun beurt profiteren makers van smartphones HTC en Samsung van de belangstelling voor Google Android. Vooral HTC weet zich succesvol te profileren met de duurdere smartphones. In het afgelopen kwartaal verkocht het bedrijf drie keer zoveel toestellen als vorig jaar. In beurswaarde is de jonge Taiwanese fabrikant al marktleider Nokia – partner van Microsoft – voorbijgestreefd. Weer een bewijs dat de technologiewereld een ingrijpende overgang doormaakt.