Oppassen: het seizoen van de feestdagen begint

Na ruim drie maanden van relatieve rust, is het inmiddels weer oppassen geblazen: het seizoen van de Spaanse feestdagen is geopend. Twee weken geleden stond het land al grotendeels stil wegens de Semana Santa. Deze Heilige Week geeft de aftrap voor een half jaar waarin elke maand wel één of meer katholieke feestdagen plaatshebben. Naast de verscheidene seculiere feestdagen die er ook nog zijn.

In de anderhalf jaar dat ik hier nu woon, ben ik al meermaals overvallen door vrije dagen waar ik vooraf geen weet van had. Dagen dat banken en winkels ineens gesloten blijken. Geen enkele ambtenaar de telefoon opneemt. Er geen crèche is voor de kleine.

Aanvankelijk dacht ik dat de aanschaf van een Spaanse zakagenda verrassingen kon voorkomen. Netjes omcirkelde ik allerlei dagen waarop in Nederland een krant uitkomt, maar het hier moeilijk werken is.

Het bleek maar ten dele te helpen. In het sterk gedecentraliseerde Spanje mogen regio’s en gemeenten ook allemaal een aantal eigen feestdagen uitroepen. Deze waren in mijn ‘nationale’ agenda niet opgenomen. Evenmin stonden ze vermeld op de kalender die onze supermarkt rond de jaarwisseling weggaf.

Mijn standplaats Madrid bijvoorbeeld viert als enige Spaanse regio Corpus Christi. Dat ik dit tijdig te weten kwam, was te danken aan het relletje dat vorige zomer uitbrak tussen de Madrileense kardinaal Rouco en de regioregering. De laatste prikte donderdag 23 juni, maar de bisschop stelde boos dat Corpus Christi toch echt op een zondag gevierd hoort te worden. Tevergeefs.

Andere katholieke feestdagen waar de aartsconservatieve Rouco zich hard voor maakt, zijn die van de Heilige Jakobus (25 juli) en de Maagd Almudena (op 9 november). De dagen voor deze patroonheiligen verschuiven gelukkig niet.

Dat geldt ook voor de nu eerstvolgende feestdag op 15 mei, Sint Isidoor. Deze is amper te missen, omdat rondom de dag een maandlang stierengevechten in de Madrileense arena plaatsvinden. In veel kroegen in de hoofdstad staat in die weken de tv afgesteld op dit stierenfestijn.

Dit jaar echter valt San Isidro op een zondag, wat leidt tot een extra complicatie in de feestkalender. Spanjaarden hebben recht op een wettelijk vastgelegd jaarquotum van veertien vrije dagen. Wanneer dit niet gehaald dreigt te worden – omdat een of meerdere dagen in het weekeinde vallen – worden reservefeesten uitgeroepen. Het is de reden dat we in september de naamdag zullen vieren van Santa Maria de La Cabeza, de echtgenote van Isidoor.

En dan zijn er ook nog seculiere verrassingen. Gisteren bijvoorbeeld vierde de hoofdstad het Feest van de Regio Madrid. Hierbij wordt de volksopstand (in 1808) van de Madrilenen tegen de troepen van Napoleon herdacht. Twee eeuwen later is het daarbij mooi meegenomen dat 2 mei naadloos aansluit op de Dag van de Arbeid, ook een vrije dag. Het biedt mensen meer kans een lang weekeinde weg of een midweek vakantie in te roosteren.

Zodra hun plaatselijke jaarkalender is vastgesteld slaan Spanjaarden dan ook meteen aan het rekenen. Hoe gunstig vallen de feestdagen dit jaar? Waar kunnen we met een minimum aan vakantiedagen zolang mogelijk weg?

Soms is het volgen van één kalender daarbij niet genoeg, zo merkten vrienden. Het slaapstadje buiten Madrid waar zij wonen en hun zoontje op de crèche zit, vierde laatst een eigen, lokale feestdag. Maar onze vrienden werken in Madrid zelf, waar deze feestdag niet bestaat. Dit dwong hen – en waarschijnlijk vele andere forensen uit hun voorstad – voor die dag een oppas te regelen.

Om verrassingen voor te zijn, let ik nu ook op de banketbakker om de hoek. Pasen zag ik ruim op tijd aankomen omdat de vitrines gevuld zijn met torrijas (wentelteefjes). Driekoningen (6 januari) valt te voorspellen aan de stapels roscónes de Reyes (tulbanden) in de etalage. Allerheiligen (1 november) aan de huesitos de santo (marsepeinen mergpijpjes gevuld met eigeel). Zo erg zijn al die feestdagen ook weer niet.

Merijn de Waal