Obama liep zondag maar negen holes

In het diepste geheim gaf president Obama dit weekend groen licht voor de operatie tegen Bin Laden. Tussendoor maakte hij grappen over Donald Trump en speelde hij golf.

** ADVANCE FOR SUNDAY, MAY 17 **This photo, provided by the National Archives, shows the famed Indian warrior Geronimo, a Chiricahua Apache, posing with a rifle in 1887. Historians say that many of the legends surrounding Geronimo are more myth than reality. (AP Photo/National Archives, Ben Wittick)
** ADVANCE FOR SUNDAY, MAY 17 **This photo, provided by the National Archives, shows the famed Indian warrior Geronimo, a Chiricahua Apache, posing with a rifle in 1887. Historians say that many of the legends surrounding Geronimo are more myth than reality. (AP Photo/National Archives, Ben Wittick) AP

Volgens zijn werkrooster had Barack Obama dit weekend lekker vrij. ‘Geen openbaar schema’ stond er op de website van het Witte Huis, zoals iedere zaterdag en zondag het geval is.

Helemaal vrij had Obama niet. Vrijdagavond laat kwam hij terug uit Alabama, waar hij de slachtoffers van de tornado’s kwam steunen. Zaterdagavond stak hij de draak met Donald Trump op het jaarlijkse diner voor Witte Huis-verslaggevers. En zondagavond gaf hij toestemming voor de inval in het huis van het brein achter 9/11.

Tussendoor had hij even tijd voor een partijtje golf.

Het voorlopige bevel om Osama bin Laden uit te schakelen, gaf Obama vrijdagochtend, meldt de Huffington Post. Voor de historici: het was tien voor half negen en Obama zat in de Diplomatic Room van het Witte Huis. Binnenlandse Veiligheidsadviseur Tom Donilon riep een kleine groep ingewijden om drie uur ’s middags bijeen om de laatste planning door te nemen.

De familie-Obama (met dochters) had toen Alabama al verlaten om de lancering van de spaceshuttle bij te wonen – die werd uitgesteld. Ze hadden een ontmoeting met Gabrielle Giffords, het beschoten Congreslid uit Arizona die haar man Mark Kelly, de aanvoerder van de Endeavour, kwam uitzwaaien.

Medio februari had de president overigens al besloten tot „een agressieve handelwijze”, zei een regeringsfunctionaris tegen Associated Press. Obama vergaderde een aantal keren met de Nationale Veiligheidsraad. Zat Osama wel zeker in de compound in Abbottabad? Zo ja, hoe konden ze hem pakken? Alleen een kleine kring binnen de regering werd ingelicht.

Vrijdagavond half twaalf arriveerden de Obama’s na een dag van reizen weer in het Witte Huis. De verwoesting in Alabama is „hartverscheurend”, had de president die ochtend gezegd. Het noodweer heeft in het zuiden van de VS ruim 340 doden geëist. „Dit is iets wat niemand ooit eerder heeft gezien”, zei hij.

Zaterdagavond bespeelde Obama de media met traditionele, presidentiële grapjes als gast van de White House Correspondent’s Association. Wat Europese ochtendkranten gisterenochtend meldden, waren zijn plaagstootjes aan Donald Trump – niet de dood van Bin Laden. Speels pakte hij de vastgoedmagnaat terug die Obama’s geboorte in de VS in twijfel trok. De president vertoonde een fragment uit The Lion King als zijn „geboortevideo”. Hij toonde een animatie van het Witte Huis als Trumphotel annex casino.

Ook noemde Obama zijn eigen populariteitscijfers het beste „zelfhulpgereedschap” tegen zijn vermeende „arrogantie”. Onderzoeksbureau Gallup verwachtte gisteren dat Amerika’s waardering van de president na zondag van onder de 50 procentgrens wel eens steil omhoog zou kunnen klimmen.

Zondagochtend liep Obama negen holes op de golfbaan van de Andrews Air Force Base. Niet achttien, zoals gebruikelijk. Aanwezige verslaggevers dachten dat Obama geen zin had wegens het koude, natte weer, schrijft The Washington Post.

Achteraf gezien waren er kleine aanwijzigingen dat het geen gewone zondag was. Bij aankomst in het Witte Huis kleedde de president zich niet om in zijn residentie. Hij liep op golfschoenen direct het Oval Office in. Op foto’s van die ochtend keek hij wat gespannen.

Zondagmiddag twee uur vergaderde Obama nog eens anderhalf uur met zijn topadviseurs over Bin Laden. Hij liep naar de Situation Room onder de westvleugel van het Witte Huis voor een briefing met de laatste inlichtingen. Rond vieren was Bin Laden „mogelijk geïdentificeerd”, om zeven uur ’s avonds „zeer waarschijnlijk”. Half negen gaf Obama definitief groen licht.

De hele operatie duurde veertig minuten. Via een videoverbinding zou de president in Washington hebben meegekeken hoe Navy SEALs een groot huis in Noord-Pakistan binnenvielen. Mogelijk stond hij oog in oog met Bin Laden, die op zijn beurt in de zwarte lens van een Amerikaanse camera keek.

CIA-directeur Leon Panetta gaf vanuit zijn hoofdkantoor naast Washington live commentaar bij de beelden, aldus The New York Times. De codenaam voor Bin Laden was ‘Geronimo’, naar de laatste Apache-leider die zich in 1886 aan het Amerikaanse leger overgaf.

De sfeer in de Situation Room was beklemmend. „Minuten leken op dagen”, zei John Brennan, nationale coördinator voor de inlichtingendiensten. „Het waren waarschijnlijk een van de meest gespannen momenten in de levens van de mensen die verzameld waren.”

„Ze hebben het doelwit bereikt”, zei Panetta.

Stilte.

„Geronimo is in beeld.”

Stilte.

En een paar minuten later: „Geronimo EKIA.” Een afkorting voor: Enemy Killed In Action.

Stilte. Die de president doorbreekt met: „We got ’m.”

Veel Amerikanen sliepen al toen Obama vijf over half twaalf ’s avonds op tv de natie toesprak. Het weekend was bijna voorbij. Obama’s werkweek begon de volgende dag met de rituele ochtendbriefing. Daarna reikte hij postuum twee Medals of Honor aan Koreaveteranen uit.

Rectificaties / gerectificeerd

Correcties & aanvullingen

In het artikel Obama liep zondag maar negen holes (3 mei, pagina 8) staat dat president Obama pas zondagavond 1 mei het definitieve bevel gaf tot de operatie tegen Osama bin Laden. Dat bevel had hij al gegeven op vrijdagochtend 29 april. Op zondag 1 mei, tegen vier uur ’s middags Washingtonse tijd, hoorde Obama dat Bin Laden mogelijk was gedood bij de actie. Drie uur later volgde het bericht dat hij zeer waarschijnlijk dood was.