Je verwacht niet dat Satan warme kamelenmelk drinkt

Ik werd wakker gemaakt door mijn vriend, die een kopje thee op mijn nachtkastje zette en zei: „Goedemorgen! Ik hoop dat je veel van Osama Bin Laden weet, want hij is dood.” Dit was vrij onverwacht, zo op de vroege maandagochtend. Ik ging moeizaam rechtop zitten en vroeg: „O. Is ie ergens gevonden?”

Ik stelde me zo voor dat een toeristische expeditie in een Tadzjikistaans grottencomplex net bezig was met de afdaling naar een bijzondere stalachtiet, toen iemand in een spelonk het levenloze lichaam van een man met tulband zag liggen. Dat vervolgens dat van Osama bleek te zijn, drie weken geleden in stilte bezweken aan een nijpend vitamine D-tekort, een opschrijfboekje met zijn laatste, bibberig geschreven poëzie nog in de hand. „Nou nee”,l zei mijn vriend. „Ze hebben hem gevonden en doodgeschoten.”

Osama Bin Laden werd door velen toch min of meer beschouwd als de stoffelijke vorm van Satan op aarde. Daarom duurde het vast ook zo’n tijd om hem te vinden: als je naar Satan op zoek bent, ga je uiteraard als eerste rondspeuren in een duister grottencomplex genaamd Tora Bora (‘zwart stof’). Je verwacht niet dat hij zich al die tijd op een Pakistaanse compound bevindt, gemoedelijk op een skaileren bank genesteld met de voeten omhoog, terwijl hij warme kamelenmelk drinkt en afleveringen van Friends kijkt.

De enorme koppen van de Amerikaanse ochtendkranten, het uitzinnige nachtelijke feest in de straten van Washington en New York: Satan is gevonden en eindelijk overmeesterd. Natuurlijk zijn velen extatisch over de historische ondergang van de man die zoveel leed heeft veroorzaakt, maar het lijkt meer. Alsof zijn dood gelijkstaat aan een moment wereldvrede. Mensen scanderen: ‘USA! USA!’ en het gevoel dat het Goede het Kwaad overwint, is sterker dan ooit. De hele missie lijkt ook wel een sappige Jerry Bruckheimer-film, met helikopters in de nacht, een troep schaduwsnelle Navy Seals, een hevig maar clean gevecht en uiteindelijk de goede afloop: het dode lichaam als trofee. Het feit dat ‘Jack Bauer’ trending topic op Twitter was, demonstreert dit onoverwinnelijke actieheldengevoel: Jack Bauer is een special agent van de antiterrorisme-eenheid uit de populaire Amerikaanse tv-serie 24.

Maar is dit niet een geval van ‘Satan is dead, long live Satan’? Betekent het einde van de léider van Al-Qaeda ook het einde van Al-Qaeda? Sommige politici laten onverbloemd hun optimisme over de Arabische lente en de strijd tegen terreur blijken.

Anderen zijn voorzichtiger. Om met minister van Defensie Hans Hillen te spreken: „Terreur heeft vele gezichten – en de meeste kennen we niet.”

Renske de Greef

Lees eerdere columns terug op nrcnext.nl/renske