Bliksemactie na lange aanloop

In veertig minuten werd de Pakistaanse schuilplaats van Osama bin Laden bestormd.

De terroristenleider zou gedood zijn nadat hij zelf het vuur opende.

This video frame grab, obtained from ABC News on May 2, 2011, shows a gaping hole in the wall of the mansion where Osama Bin Laden was killed May 1. Al Qaeda leader Osama bin Laden was killed Sunday in a firefight with U.S. forces in Pakistan and his body was recovered, President Barack Obama said on Sunday. REUTERS/ABC News/Handout (PAKISTAN - Tags: MILITARY POLITICS) MANDATORY CREDIT
This video frame grab, obtained from ABC News on May 2, 2011, shows a gaping hole in the wall of the mansion where Osama Bin Laden was killed May 1. Al Qaeda leader Osama bin Laden was killed Sunday in a firefight with U.S. forces in Pakistan and his body was recovered, President Barack Obama said on Sunday. REUTERS/ABC News/Handout (PAKISTAN - Tags: MILITARY POLITICS) MANDATORY CREDIT Reuters

Augustus 2010: locatie van koerier

Na de aanslagen van 11 september 2001 probeerde de Amerikaanse inlichtingendienst CIA de koeriers van Osama bin Laden te identificeren. Gedetineerden in terroristengevangenis Guantánamo Bay gaven de strijdnaam prijs van een koerier die voor Al-Qaeda-kopstuk Khalid Sheikh Mohammed zou hebben gewerkt. Deze man, wiens naam onbekend is, zou ook een van de weinige boodschappers zijn die Bin Laden vertrouwde. Twee jaar geleden werd de regio waar hij woonde gelokaliseerd. Vorig jaar augustus was de CIA er zeker van dat de koerier in een wooncomplex in Abbottabad verbleef, een welvarende stad op enkele tientallen kilometers ten noorden van de Pakistaanse hoofdstad Islamabad.

Februari 2011: planning van actie

Het wooncomplex heeft nauwelijks ramen en bleek zwaar beveiligd. Dat versterkte het vermoeden dat er ook een leider van Al-Qaeda woonde. Het luxe verblijf heeft bovendien geen telefoon- of internetverbinding. Het vuilnis werd er verbrand en niet aan de straat gezet. Afgelopen februari was de CIA er zeker van dat Bin Laden er zelf woonde. In maart zat de Amerikaanse president Obama de eerste van vijf conferenties voor met nationale veiligheidsadviseurs. Daar werd de aanval op het wooncomplex voorbereid.

Vrijdag 29 april: begin operatie

Terwijl de rest van de wereld naar het koninklijk huwelijk van William en Kate kijkt, geeft Obama het bevel voor de geheime militaire operatie om de schuilplaats van Bin Laden aan te vallen. In de ontvangstruimte voor de diplomatieke dienst in het Witte Huis neemt hij met zijn veiligheidsadviseur Thomas Donilon, antiterrorisme-adviseur John O. Brennan en anderen details door en ondertekent hij het plan.

Maandag 2 mei: de aanval

Om 01.15 uur ’s nachts lokale tijd in Pakistan: Inwoners van de militaire garnizoenstad Abbottabad merken dat er iets aan de hand is. „Helicopter hovering above Abbottabad at 1am (is a rare event)”, twittert een inwoner, Sohaib Athar (@ReallyVirtual). Enige minuten later gevolgd door: „A huge window shaking bang here in Abbottabad Cantt. I hope its not the start of something nasty :-S”

Dit gebeurde er: vier Amerikaanse Blackhawk-helikopters stijgen in het midden van de nacht op, volgens een Pakistaanse regeringswoordvoerder vanuit luchtmachtbasis Ghazi in het noordwesten van het land. Ze vervoeren ruim 20 militairen van Navy SEAL Team Six, een militaire antiterreureenheid, naar de door de CIA geïdentificeerde schuilplaats van Bin Laden. De elitetroepen staan onder direct bevel van CIA-hoofd Leon Panetta.

Al-Qaeda-strijders op het dak van de schuilplaats openen het vuur op de helikopters. Eén stort er neer, volgens de Amerikanen vanwege mechanische problemen. Ooggetuigen melden twee kleine knallen en een harde explosie te hebben gehoord.

De precieze details van de operatie blijven onduidelijk. Volgens een Amerikaanse diplomaat die anoniem wil blijven is Bin Laden gedood toen hij zelf schoot op een lid van de Amerikaanse elitetroepen. De schoten van de terreurleider werd beantwoord met „gericht spervuur” dat hem uiteindelijk het leven kostte.

Eerder werd door Amerikaanse regeringswoordvoerders gezegd dat Bin Laden gearresteerd zou worden als hij zich had overgegeven. De 54-jarige Al-Qaeda-leider sterft door een kogel in zijn hoofd. Drie volwassen mannen worden gedood, onder wie een zoon van Bin Laden. Ook zou een van de vrouwen van Bin Laden zijn omgekomen.

Maandag 2 mei: einde aanval

Na 40 minuten is de aanval voorbij. Er is vuur te zien op het dak van het gebouw. Voordat de Amerikaanse troepen zich terugtrekken blazen ze het helikopterwrak op. Bin Laden’s lichaam wordt in een van de helikopters meegenomen. Andere niet-geïdentificeerde mannen worden uit het huis gehaald, terwijl vier kinderen en twee vrouwen worden gearresteerd en meegenomen in een ambulance.

DNA-test: het is Bin Laden

Bin Laden werd uiteindelijk op een vliegdekschip geïdentificeerd door middel van DNA-onderzoek. De Obama-regering verklaarde dat met 99,9 procent zekerheid is aangetoond dat het het lichaam is van de terroristenleider. Hij zou zijn geïdentificeerd met behulp van DNA dat enkele jaren geleden van zijn zus is genomen. Zij overleed toen aan kanker in haar hersenen in een ziekenhuis in Boston.

Zeemansgraf

Amerikaanse woordvoerders bevestigen dat Bin Laden een zeemansgraf heeft gekregen. De Amerikanen wilden voorkomen dat zijn graf een bedevaartsoord zou worden voor extremisten. Zijn lichaam werd in een zak geplaatst en vanaf het dek van een Amerikaans vliegdekschip in de Noord-Arabische Zee gegooid. Het lijk zou zijn behandeld overeenkomstig de islamitische regels.

Kreeg hij hulp van Pakistan?

Het is „ondenkbaar” dat Bin Laden geen hulp heeft gekregen van Pakistan. Dat heeft het Witte Huis gisteren gezegd. De functionaris wilde echter niet ingaan op de vraag of Bin Laden van officiële Pakistaanse zijde steun heeft gekregen.

Bronnen: AP, Reuters, CNN, The New York Times en The Guardian.