'Beloon Ierse aanpak en verlaag rente op noodhulp'

De nieuwe Ierse regering is drastisch aan het saneren om het land uit de schuldencrisis te helpen. Maar Europa zou ook concessies moeten doen, vindt regeringsadviseur Colm O’Reardon.

Ierland, county Kerry, 6 januari 2010 De economische crisis heeft toegeslagen in Ierland. Zelfs nieuwe huizen zijn onbewoond en staan te koop met een hek ervoor en een bord sale in de tuin. Foto: Dolph Cantrijn/ Hollandse Hoogte
Ierland, county Kerry, 6 januari 2010 De economische crisis heeft toegeslagen in Ierland. Zelfs nieuwe huizen zijn onbewoond en staan te koop met een hek ervoor en een bord sale in de tuin. Foto: Dolph Cantrijn/ Hollandse Hoogte Dolph Cantrijn/Hollandse Hoogte

De nieuwe Ierse regering is ruim een maand aan de macht. In korte tijd zijn er drastische besluiten genomen, en dat moet Europa weten. Want: „onze positie is moeilijk, maar we zoeken wel vastberaden naar oplossingen”.

Dat zegt Colm O’Reardon, economisch adviseur van vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken Eamon Gilmore. Gilmore zit, samen met premier Enda Kenny en de ministers van Financiën en Hervorming in het ‘economische oorlogskabinet’. De vier komen wekelijks, bijeen om te zorgen dat het financieel beleid samenhangend blijft.

Dat gaat, ondanks de verschillen tussen coalitiepartners Fine Gael en Labour, goed zegt O’Reardon. Hij was tot voor kort beleidsdirecteur van de laatste partij. „Dit zijn geen gewone tijden, er is eigenlijk maar één doel: ons uit het noodfonds van het IMF, de ECB en de EU halen, de Ierse economie herstellen en werk vinden voor de Ieren. Daaraan is alles ondergeschikt.”

De Ieren voeren een diplomatiek charmeoffensief. Ze zijn erop gebrand om de rest van Europa te laten zien dat ze weten wat er fout is gegaan, dat ze van die fouten leren én dat zij een plan hebben om het land er weer bovenop te helpen. Alle Ierse ambassadeurs is opgedragen om deze boodschap uit te dragen.

Want wat de nieuwe regering ook beseft, zegt O’Reardon, is dat Ierland zijn imago moet oppoetsen in Europa. „We hadden altijd de reputatie van enthousiaste eurofielen. Die is een beetje weggezakt.” Ooit gold Ierland als voorbeeld van een succesvolle lidstaat voor de toetredingskandidaten. „Dat horen we nu niet meer vaak”, lacht hij. „We zijn van een land dat iets toevoegde, een land geworden dat een probleem is.”

„Natuurlijk hebben de Ieren dit probleem zelf veroorzaakt. Maar het is ook een Europees probleem. Wat we moeten doen, is aan de Europese partners uitleggen dat we een gezamenlijk belang hebben.”

De vorige regering, zegt hij, was vooral bezig met crisismanagement en was niet „zo eerlijk als ze had moeten zijn”. We moeten het vertrouwen terug winnen.” De vorige regering, valt zijn woordvoerder bij, was vooral bezig om de politieke crisis in Ierland te bestrijden. Daardoor was er minder aandacht voor de EU.

De Ieren willen zich nu meer richten op de Europese partners, maar eisen omgekeerd ook speciale aandacht van Europa. „Het is in ieders belang dat onze economie groeit.”

De discussie over het verhogen van de Ierse vennootschapsbelasting, die met 12,5 procent vooral in de ogen van Frankrijk en Duitsland veel te laag is, moet volgens de Ieren maar eens afgelopen zijn. „Deze regering is niet van plan om aan de vennootschapsbelasting te tornen. Dat is een no no”, zegt O’Reardon stellig. „Het is contraproductief. De oplossing voor deze crisis is groei en onze vennootschapsbelasting is de basis voor die groei.”

Het woord ‘export’ valt meer dan eens in het gesprek. Dat het nog steeds slecht gaat met Ierland, beseft O’Reardon ook. Hij hoopt op een lichte economische groei over 2011, maar waagt zich niet aan percentages. Het IMF voorspelt 0,5 procent, de Ierse Centrale Bank 0,9 procent bruto binnenlands product.

Hij benadrukt dat er tijdens de hele crisis één lichtpuntje was: de export bleef groeien. Over 2010 was dat 9,4 procent, in het vierde kwartaal 10,6 procent. In februari groeide de export met 11 procent, met een waarde van ruim 8 miljard euro, het hoogste sinds november 2007.

Bovendien is Ierland weer concurrerend, zegt hij. De lonen en huren zijn laag, de bevolking relatief jong en hoogopgeleid in vergelijking met andere Europese landen. Daardoor zijn er het afgelopen jaar 11.000 nieuwe banen gecreëerd.

„In dat opzicht zijn we anders dan de andere PIIGS (eurolanden met hoge staatsschulden, red.). Acht van de top-tien medische bedrijven zit hier, duizend high-tech-bedrijven, de Googles, Ebays, Facebooks hebben hier vestigingen.”

Daar mag best iets tegenover staan, is de boodschap. Bijvoorbeeld verlaging van de 5,8 procent rente die nu wordt betaald voor de financiële noodhulp van de EU. „De Ieren ondergaan stoïcijns bezuinigingen. De banken zijn hervormd, en we vragen de preferente obligatiehouders van de twee grootste banken niet om de last te delen. We nemen de juiste stappen. Dat verdient steun. Verlaging van de rente zou iets tastbaars zijn.”